xvABSTRACTCANKAYA, B.A. (2006). The histopathological effects of two cryogen agentsliquid nitrogen and carbon dioxide on the healing of experimental bone defects.We aimed to evaluate the histopathological effects of liquid nitrogen andcarbon dioxide on the healing of experimental bone defects in our study.126 Wistar-Albino male rats , weighing 240g±20 g were used in thisstudy. Rats were equally divided into two main groups and into 7 sub groups dueto the scarification dates respectively 3, 7, 14, 21, 28, 45 and 60 days. 5 mmlong and 3 mm wide cortıco-cancellous bone defects in both left and right tibiaof each rat are done. Liquid nitrogen was applied on the left tibia andcarbondioxide on the right side. The other main group is the control group. Weevaluated the histopathological effects on the bone at the 3rd, 7th,14th,21st,28th,45th and 60th days according to the scarification times.According to the statistically evaluated data from the histopathologicalfindings, there are aseptic necrosis fields in both liquid nitrogen andcarbondioxide group and these are significantly much more than the controlgroup. Due to the necrosis amount the healing of bone in each group issignificantly delayed in contrast to the control group. Regarding to this findingswe suggest that the use of cryotherapy in the maxillofacial region whereespecially locally aggressive lesions are usually seen can be safely done to avoidthe generally seen residives and this study may provide a baseline for furtherclinical and experimental research.Key words : Cryotherapy, bone healing, rat.

xivÖZETÇANKAYA, B.A. (2006). Deneysel olarak oluşturulan kemik defektlerinde ikifarklı kriyojen madde olan sıvı nitrojen ve karbondioksit gazı uygulamasınınkemik iyileşmesi üzerine olan etkilerinin histopatolojik olarak değerlendirilmesi.Çalışmamızda iki farklı kriyojen madde olan sıvı nitrojen vekarbondioksit gazının kemik dokusu iyileşmesi üzerine olan etkilerinihistopatolojik olarak değerlendirmeyi amaçladık.Çalışmamızda 126 adet Wistar-Albino cinsi 240±20 g ağırlığında 13haftalık denek kullanılmıştır. 63 denekten oluşan iki ana grup, sakrifikasyongünleri olan 3, 7, 14, 21, 28, 45 ve 60 olmak üzere 7 alt gruba ayrılmıştır.Deneklerin tamamının sağ ve sol tibialarında 5 mm uzunluğunda, 3 mmgenişliğinde, kemiğin kortikal ve kansellöz kısımlarını içeren defektlerhazırlanmıştır. Deneklerin sağ ve sol tibialarına kemik defekti açılıp sol tibialdefekte sıvı nitrojen, sağ tibial defekte karbondioksit gazı uygulanmıştır. Diğerana grup konrol grubu olarak tibialarında defekt yaratılıp doğal iyileşmesürecine bırakılan deneklerden oluşmaktadır. Çalışmamızda, kemik iyileşmesioperasyondan sonraki 3, 7, 14, 21, 28, 45 ve 60. günlerde histopatolojik olarakdeğerlendirilmiştir.Histopatolojik değerlendirmeler sonucu elde edilen verilerin istatistikseldeğerlendirilmesinde sıvı nitrojen ve karbonioksit gazı uygulanan kemikdefektlerinde aseptik nekroz alanları görülmüş, bu alanların kontrol grubunaoranla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla olduğu saptanmıştır. Bualanların yeni kemik yapımına engel olmadığı ama kemik iyileşmesinin her ikigrupta da kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede uzamasınaneden olduğu görülmüştür. Bu bilgiler ışığı altında kriyoterapinin lokal agresiflezyonların sıklıkla görüldüğü maksillofasiyal bölgede rezidivlerin önlenmesiamacıyla güvenle kullanılabileceğini, bu çalışmanın da ileride yapılacak olanklinik ve deneysel çalışmalara temel oluşturabileceğini düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler : Kriyoterapi, kemik iyileşmesi, sıçan.