Diabetes is a lifelong disease caused by the fact that the pancreas organ cannot produce sufficient insulin hormone or not uses the hormone effectively. Diabetes may lead to disorders in different parts of human body. One of the most common parts where these disorders mostly seen are eyes. High blood sugar levels cause deterioration in the structure of blood vessels in the retinal layer and new and new and the occurrence of abnormal vessels and complications such as bleeding in the eye vessels. These complications are called diabetic retinopathy (DR). Diabetic retinopathy, which can cause blindness if remains undiagnosed and untreated, is one of the most common cause of blindness in adults. Early detection of diabetic retinopathy is very important in terms of vision loss. Based on the explanations, this thesis study is devoted to diabetic retinopathy diagnosis, by running image processing techniques and convolutional neural networks. In order to improve effectiveness of the employed image processing techniques, ant-lion optimizer, one of recent intelligence optimization techniques, were used in the research. Obtained findings reveal that the introduced solution provides well enough success rates.

Diyabet, diğer adıyla şeker hastalığı vücudumuzda yer alan pankreasın yeterli miktarda insülin hormonu üretememesi ya da üretilen insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması sonucu oluşan ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Şeker hastalığı insan vücudunda çok farklı bölgelerde bozukluklara yol açmaktadır. Bu bozukluların en sık rastlandığı bölgelerden birisi de gözlerdir. Yüksek kan şekeri seviyeleri gözdeki retina tabakasında bulunan kan damarlarının yapısının bozulmasına, yeni ve anormal damarlar oluşmasına ve göz damarlarında kanama gibi komplikasyonlara neden olmaktadır. Oluşan bu komplikasyonlar diyabetik retinopati olarak adlandırılmaktadır. Tanı konulmadığı ve tedavi edilmediği takdirde körlüğe neden olabilen diyabetik retinopati, yetişkinlerde en yaygın körlük nedenlerinden biridir. Diyabetik retinopatinin erken tespit edilmesi görme yeteneğinin yitirilmemesi açısından çok önemlidir. Açıklamalardan hareketle bu tez çalışmasında, retina görüntülerinde görüntü işleme teknikleri ve evrişimsel sinir ağları kullanmak suretiyle, diyabetik retinopati hastalığının tespiti gerçekleştirilmiştir. Kullanılan görüntü işleme tekniklerinin etkinliğini artırmak adına zeki optimizasyon tekniklerinden karınca aslanı algoritması kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, önerilen çözümün yeter düzeyde başarım oranları sağladığını göstermektedir.