Variability is incorporated in component oriented software development especially in the connectors besides components, for efficient configuration of software products in this thesis. Components have been regarded as the main building blocks in the development of software, especially in component based approaches. Connectors, however, were also part of the solution but with not much of a responsibility when compared to components. When considered in a holistic approach to yield executable code starting with the commonalities and variabilities in a domain model, one can realize the importance of the connectors: A realistic integration can and should utilize connectors for the various connector responsibilities, recently studied in the literature. Thus the connector structures are proposed to take place in the component model of COSEML within the classification for their responsibilities. Assigning more responsibilities to connectors suggests the enhancement of their internal structures with respect to some configurability along variability modeling and handling the tasks expected from the connector as such classifications require. This research defines the configurable mechanisms in connectors for 1) variability management and 2) conducting the defined responsibilities that are more than merely providing a connection port. As a future result, connectors will be managed like components, having some functionality and corresponding executable code in them. A case study is presented for the demonstration of the functioning of the proposed connector.

Bu tezde, bileşen odaklı yazılım geliştirmede yazılım ürünlerinin etkin bir şekilde konfigürasyonu için, özellikle bileşenler dışındaki bağlayıcılara değişkenlik dahil edilmiştir. Bileşenler, özellikle bileşen tabanlı yaklaşımlarda yazılım geliştirmedeki başlıca yapı taşları olarak görülmektedir. Bununla birlikte, çözümün bir parçası olan bağlayıcılar ise bileşenlere kıyasla fazla bir sorumluluk taşımamaktaydı. Bir alan modelinde ortak noktalar ve değişkenliklerden başlayarak çalıştırılabilir kod üretmek için bütünsel bir yaklaşım düşünüldüğünde bağlayıcıların önemi anlaşılabilir. Yakın zamanlarda literatürde çalışıldığı üzere, gerçekçi bir entegrasyon için bağlayıcılara çeşitli bağlayıcı sorumlulukları yüklenilerek yararlanılmalıdır. Bu sebeple, bağlayıcı yapılarının sorumluluklarına göre sınıflandırılarak COSEML bileşen modelinde yer alması önerilmiştir. Bağlayıcılara daha fazla sorumluluk atamak, değişkenliğin modellenmesi ve belirlenen sınıflandırmaların gerektirdiği görevleri yerine getirmenin yanısıra iç yapılarının bazı konfigürasyon özelliklerine göre geliştirilmesini gerektirmektedir.Bu araştırma bağlayıcılarda 1) değişkenlik yönetimi ve 2) sadece bir bağlantı kapısı sunmak dışında tanımlanmış sorumlulukları yerine getirmek için tanımlanan yapılandırılabilir mekanizmaları tanımlar. Gelecekte bağlayıcıların bileşenler gibi yönetilerek, bazı işlevleri ve bunlara karşılık gelen çalıştırılabilir kodları olacağı düşünülmektedir. Önerilen bağlayıcıların işleyişinin gösterilmesi için bir durum çalışması içerilmiştir.