Collaboration is a fact that has gone on in certain way from the existence of human being. Wemeet with colllaboration at every moment of our lives. We also meet collaboration in relationsof different disciplines and architectural discipline is one of the most important of that.When architects design a building, they don?t behave themselves only; they take ideas andinformation from other discipline?s professions; such as civil engineer, electrical engineer,mechanical engineer, geological engineer, acoustical and materialprofessions,...Communication an collaboraiton with these disciplines, new products; designsdevelop in the best way. As communication between people how develop and in this wayhuman being passed another new age, in architectural discipline with developingcommunication tools; technology a lot of possibilities appeared. During this process incollective document sharing, discussions, information sharing, computers start taking theleading role with technological unlimited developments like different softwares, virtualenvironments, as communication between people; coordination between different disciplinesreach unlimited possibilities.In this study, first of all collaboraiton is discussed with all of its features. What iscollaboration, as a concept how it differs from other similar terms, advantages anddisadvantages, key elements, models of collaboration examined in a large view.After examining collaboration in a general way, subtitles; the emphasizing terms of this study:Collaboration in architectural discipline, in architectural education, in architectural offices andrelations with other disciplines discussed with current examples in a comparative way.Firstly, in general architecture and collaboration discussed then collaboration in architecturaleducation; first step in architecture takes place. The importance of collaborative workexamined with domestic and abroad examples. After architectural education the other stagearchitectural offices analyzed from the position they exist in terms of collaboration. Currentsystems assessed in the direction of collaborative activities and at last the relations betweendisciplines that collaboration most on stage examined and comparative works put forward.While discussing and examining collaborative activities in architectural discipline, alwaysinteraction with architecture and computer is in appearance, the computer?s role incollaborative architectural activities are made perrceptible with current examples.In the final chapter, all of these concepts come to comparative results and assessments andabout the position of collaboraiton- architecture- computer technology in the future foresightstake a part.Keywords: Architecture, collaboration, computer-aided archtecture, computer-aidedcollaboration, collaborative architecture, collaborative architecture design environment,multidisciplinary design , multidisciplinary computer-aided design.

sbirligi insanoglunun varolusundan bugüne, iletisim varoldukça süregelen bir olgudur.Yasamın her alanında isbirligi aktiviteleri ile karsılasmaktayız. Farklı meslek alanlarında daisbirligine rastlamaktayız ki bu alanlardan en yaygın olanı da mimarlık alanıdır.Mimarlar bir yapıyı tasarlarken kendi baslarına hareket edemezler; gerek kendi disiplinlerigerekse farklı disiplinlerden uzmanlar, insaat mühendisleri, elektrik mühendisleri, makinemühendisleri, jeoloji mühendileri, akustik uzmanlar, malzeme uzmanları gibi, fikir ve bilgialısverisinde bulunurlar. Bu meslek grupları ile iletisim ve isbirligi neticesinde yeni ürünler eniyi sekilde ortaya çıkmaktadır. nsanlar arası iletisimde iletisim araçlarının gelisimi nasılbüyük bir çag atlanmasını sagladıysa, mimarlık alanında da iletisim araçlarının, teknolojiningelisimi ile birlikte pek çok yeni imkan ortaya çıkmıstır. Ortak dokümanların paylasımı,tartısmalar, bilgi alısverisi için bu süreçte basrolü bilgisayarlar üstlenmeye baslamıstır. Farklıprogramların yazılımı, sanal ortamlar ile birlikte teknolojinin ucu açık imkanlarıdogrultusunda da insanlar arası iletisimde oldugu gibi meslekler arası koordinasyonda dasınırsız imkanlara ulasılmıstır.Bu çalısmada öncelikle isbirligi kavramı tüm yönleriyle ele alınmıstır. sbirligi nedir, kavramolarak diger terimlerden ayrımı, avantaj ve dezavantajları, anahtar elemanları, modelleri ilegenis bir bakıs açısıyla degerlendirilmistir.sbirligini genel anlamda inceledikten sonra alt baslıkları olan; tezin esas vurgulamak istedigimimarlık alanında, mimarlık egitiminde, mimari ofislerde ve diger disiplinlerle mimarlıkarasında isbirligi aktiviteleri incelenmistir. Bu iliskilerde ana prensipler, olması gerekenler vemevcut örnekler karsılastırmalı bir sekilde sunulmustur.Öncelikle genel anlamda mimarlık ve isbirligi degerlendirilmis, sonra mimarlıga ilk adımmimarlık egitiminde bu aktivitelere verilen önem; güncel yurtiçi ve yurtdısı örneklerlevurgulanmıstır. Mimarlık egitiminden bir sonraki asama mimari ofislerde isbirligi açısındandurum degerlendirilmesi yapılmıs, günümüz kosullarındaki sistemler isbirligi aktiviteleridogrultusunda degerlendirilmistir. Son olaraksa isbirligi aktivitelerine en yogun sahne olandisiplinler arası çalısmalarda isbirligi irdelenmis, güncel proje örnekleri karsılastırılmalıolarak ifade edilmistir.Mimarlık alanındaki bu isbirligi aktiviteleri tartısılır ve örneklendirilirken hep mimarlıkbilgisayaretkilesimi gözönünde bulundurulmus, mimarlıkta isbirligi aktivitelerindebilgisayarın rolü güncel örnek ve saptamalarla somut hale getirilmistir.Tezin sonuç bölümünde ise tüm bu kavramlar dogrultusunda seçilen örnekler üzerinden,karsılastırmalı sonuç ve degerlendirmelere gidilmis, isbirligi-mimarlık ve bilgisayarteknolojisinin gelecekteki durusuna dair öngörüler yeralmıstır.Anahtar Kelimeler: Mimarlık, isbirligi, bilgisayar destekli mimarlık, bilgisayar destekliisbirligi, isbirliksel mimari, isbirliksel mimari tasarım ortamı, disiplinler arası tasarım,disiplinler arası bilgisayar destekli tasarım.