ABSTRACT PhD THESIS DETERMINATION OF LEPIDOPTEROUS PESTS ON COTTON, THEIR POPULATION DEVELOPMENT, NATURAL ENEMIES AND THE BIOLOGY OF SPINY BOLLWORM [{Earias insulana (Boisd.) LEPIDOPTERA: NOCTUIDAE] AND THEIR INTERACTION BETWEEN PLANT PHENOLOGY IN ŞANLIURFA Levent UNLU DEPARTMENT OF PLANT PROTECTION INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Prof. Dr. Serpil KORNOŞOR Year 2001, Pages: 110 Jury : Prof. Dr. Serpil KORNOŞOR Prof. Dr. Avni U?UR Prof.Dr. A.Faruk ÖZGÜR Eight lepidopterous species were found as the pests of cotton in 1998-2000 in Şanlıurfa and its provinces. These are Agrotis spinifera (Hübn.), A. segetum (D.-S.), A. ipsilon Hufn., Spodoptera exigua (Hübn.), S. littoralis (Boisd.), Helicoverpa armigera (Hübn.), Earias insulana (Boisd.) and Pectinophora gossypiella (Sound). Among them, H. armigera, E. insulana and P. gossypiella were the most injurous species. H. armigera, a pest of boll formation and maturation stages of cotton, has not caused injury for all year; however, its population reach the maximum level in 1998. Increasing Spiny Boll Worm population, during maturation stage, caused remarkable damages in 1999. While being quite low in 1998, Pink Boll Worm population increased in 1999. The blind bolls collected after harvest revealed that Şanlıurfa and provinces were infested with Spiny Boll Worm and Pink Boll Worm. The average infestation levels of the blind bolls in Harran Plain in 1998, 1999 and 2000 were determined 13.7%, 43.1% and 26.6%, respectively; for provinces' infestations levels were 16.6%, 17.7% and 8.2%, respectively. The biology of Spiny Boll Worm was studied in laboratory on the artificial diet at four different temperatures (21, 25, 29 and 33±1°C), %70±5 relative humidity and 16:8 L:D period The time required for development from egg to adult was the longest on 21°C and the shortest on 29°C. Key Words: Earias insulana, Lepidoptera, Cotton, Harran Plain, Pest Biology II.

ÖZ DOKTORA TEZİ ŞANLIURFA'DA PAMUK ALANLARINDA ZARARLI OLAN LEPIDOPTERA TÜRLERİNİN SAPTANMASI, POPULASYON DEĞİŞİMLERİ, DOĞAL DÜŞMANLARI İLE DİKENLİKURT [(Earias insulana (Boisd.) LEPIDOPTERA: NOCTUIDAEl'UN BİYOLOJİSİ VE BİTKİ FENOLOJİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN BELİRLENMESİ Levent UNLU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Serpil KORNOŞOR Yıl 2001, Sayfa: 110 Jüri : Prof. Dr. Serpil KORNOŞOR Prof. Dr. Avni UĞUR Prof.Dr. A.Faruk ÖZGÜR Şanlıurfa ve ilçelerinde 1998-2000 yılları arasında pamukta zarar yapan Lepidoptera takımından sekiz tür tespit edilmiştir. Bu zararlılar; Agrotis spinifera (Hübn.), A. segetum (D.-S.), A. ipsilon Hufn., Spodoptera exigua (Hübn.), S. littoralis (Boisd.), Helicoverpa armigera (Hübn.), Earias insulana (Boisd.) ve Pectinophora gossypiella (Sound) türleridir. Bunlar arasında en önemli türler ise, H. armigera, E. insulana ve P. gossypiella olarak belirlenmiştir. Pamuğun koza ve olgunlaşma döneminde zarar yapan H. armigera, her yıl zarar oluşturmazken, populasyonu 1998 yılında maksimuma ulaşmıştır. E. İnsulana'nın populasyonu, 1999 yılında artarak, olgunlaşma döneminde önemli zarar oluşturmuştur. Pembekurt'a 1998 yılında az sayıda saptanmış, 1999 yılında ise populasyonu artmıştır. Pamuk hasadından sonra toplanan kör kozaların incelenmesiyle, Şanlıurfa ve ilçelerinin Dikenlikurt ve Pembekurt ile bulaşık olduğu saptanmıştır. Harran Ovasından toplanan kör kozaların ortalama bulaşıklık oranı 1998, 1999 ve 2000 yıllarında sırasıyla %13.7, %43.1 ve %26.6; İlçelerde ise, %16.6, %17.7 ve %8.2 olmuştur. E. insulana'nın suni besin üzerinde, dört farklı sıcaklıkta (21, 25, 29 ve 33±1°C), %70±5 orantılı nem ve 16 saat aydınlatmalı iklim odasında biyolojisi incelenmiştir. Zararlının gelişme süresinin 21°C'de en uzun, 29°C'de ise en kısa olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Earias insulana, Lepidoptera, Pamuk, Harran Ovası, Biyoloji.