Ionospheric modeling has gained considerable importance in recent years, especially due to the effect on electromagnetic waves. Electromagnetic waves are influenced by the electron density in the ionosphere. Electron density is not constant and is subject to regular and irregular changes due to various factors. Especially in sutudies with satellite based techniques (Positioning with GNSS) the ionosphere structure must be well analyzed and modeled. Several models, including empirical and GPS based, have been produced to model ionosphere. In this study, the structure of ionosphere, ionospheric disturbances, changes and causes in the ionosphere, the criteria showing the changes in the ionosphere and the models used are given in detail. In addition, TEC values from IRI-PLAS and IRI-2012 models for nine IGS stations selected from different geographical regions were compared with GPS-TEC data and the results were analyzed. According to the results, the results of quiet day are consistent with each other, however in the active day differences between GPS-TEC and IRI-PLAS and IRI-2012 values reach significant levels in relation to the severity of the storm on certain days.

Özellikle elektromanyetik dalgalar üzerindeki etkisi nedeniyle iyonosferin modellenmesi son yıllarda oldukça önem kazanmıştır. Elektromanyetik dalgalar iyonosferdeki elektron yoğunluğundan etkilenmektedir. Elektron yoğunluğu sabit olmayıp çeşitli faktörler nedeniyle düzenli ve düzensiz değişimlere uğramaktadır. Özellikle uydu bazlı tekniklerle yapılan çalışmalarda (GNSS' le konum belirleme) iyonosfer yapısının iyi analiz edilmesi ve modellenmesi gerekir. İyonosferi modellemek amacıyla ampirik ve GPS tabanlı olmak üzere birçok model üretilmiştir. Bu çalışmada iyonosferin yapısı, iyonosfer bozucu etkiler, iyonosferde meydana gelen değişimler ve nedenleri, iyonosferdeki değişiklikleri gösteren ölçütler ve kullanılan modeller detaylı olarak verilmektedir. Ayrıca yapılan uygulamada farklı coğrafi bölgelerden seçilen dokuz IGS istasyonuna ilişkin IRI-PLAS ve IRI-2012 modellerinden üretilen TEC değerleri GPS-TEC verileri ile karşılaştırılmış ve sonuçlar analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre manyetik fırtınasız güne ilişkin sonuçlar birbiri ile uyumlu olup, manyetik fırtınalı günde ise GPS-TEC verileri ile IRI-PLAS ve IRI-2012 değerleri arasındaki farklar belirli günlerde fırtınanın şiddetiyle ilişkili olarak önemli seviyeye ulaşmaktadır.