Purpose: Aim of the study was to evaluate and compare the effect of proprioceptive neuromuscular facilitation exercises (PNF) and joint mobilization on pain, ROM, functionality, strength in patients with subacromial impingement syndrome (SIS). Methods: A total of forty-four patients were randomly divided into three groups. First group (n=14) received conventional physiotherapy program, second (n=15) conventional physiotherapy program plus PNF exercises, and the third group (n=15) conventional physiotherapy program plus shoulder mobilization techniques. Pain, ROM, strength, functionality and treatment satisfaction were evaluated with VAS, goniometer, dynamometer, Constant-Murley score, DASH and satisfaction questionnaire. Patients received four weeks (20 sessions) treatment program applied by physiotherapist and then home exercise program. Evaluations were performed before treatment, 2nd, 4th and 16th weeks. Results: Significant improvements were observed in all parameters in all groups after treatment. Mobilization group was superior to control group changes in the night and activity pain, DASH, Constant-Murley scores. PNF and mobilization group had more improvement than control group for abduction ROM changes at the 2nd and 16th week (p = 0,005, 0,001). In the same week measurements, PNF group was superior in changes of extensor muscle strength (p = 0,045, 0,007). Treatment satisfaction was higher in PNF and mobilization groups. Discussion: Results of the study showed conventional physiotherapy is effective for relieving pain and improving function in SIS. PNF and shoulder joint mobilization weren't superior to each other in terms of measurement results. In clinical practice, different treatment techniques may be added to conventional rehabilitation program to improving ROM and strength. Key words: Subacromial impingement syndrome, mobilization, PNF, functional.

Amaç: Subakromiyal sıkışma sendromu (SSS) olan hastalarda proprioseptif nöromusküler fasilitasyon egzersizleri (PNF) ve eklem mobilizasyonunun ağrı, EHA, fonksiyonellik ve kas kuvveti üzerine etkisinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya katılan 44 hasta, randomize olarak üç gruba ayrıldı. Birinci gruba (n=14) konvansiyonel fizyoterapi programı, ikinci gruba (n=15) konvansiyonel fizyoterapi programına ek olarak PNF egzersizleri, üçüncü gruba (n=15) konvansiyonel fizyoterapi programına ek olarak omuz mobilizasyon teknikleri uygulandı. Ağrı, EHA, kas kuvveti, fonksiyonellik ve tedavi memnuniyeti; VAS, gonyometre, dinamometre, Constant-Murley Ölçütü, DASH ve memnuniyet anketiyle değerlendirildi. Olgular 4 hafta (20 seans), fizyoterapist tarafından tedaviye alındı ve ev egzersiz programı verildi. Hastalar tedavi öncesinde, 2., 4. ve 16. haftada değerlendirildi. Bulgular: Tedavi sonrası grupların hepsinde tüm parametrelerde anlamlı gelişmeler görüldü. Tedavi sonrası mobilizasyon grubunda gece ağrısı, aktivite ağrısı, DASH ve Constant skorlarındaki değişim kontrol grubuna göre üstündü. PNF ve mobilizasyon grubunun abduksiyon EHA değerleri 2. ve 16. hafta değerlendirmelerinde kontrol grubuna göre daha fazla gelişme gösterdi (p=0,005; 0,001). Aynı hafta ölçümlerinde ekstansiyon kas kuvvetinde elde edilen değişim bakımından PNF grubunun üstünlüğü (p=0,045; 0,007) mevcuttu. Tedavi memnuniyeti PNF ve mobilizasyon grubunda daha yüksek bulundu. Sonuçlar: Çalışmanın sonucunda, konvansiyonel fizyoterapi, SSS tedavisinde ağrıyı azaltma ve fonksiyonelliği arttırmada etkili olmuştur. PNF ve omuz eklem mobilizasyon yaklaşımlarının ölçüm sonuçları açısından birbirlerine üstünlük sağlamadıkları belirlenmiştir. Klinik uygulamada özellikle EHA ve kas kuvvetini arttırma amacıyla farklı tedavi teknikleri konvansiyonel rehabilitasyon programına eklenebilir. Anahtar Sözcükler: Subakromiyal Sıkışma Sendromu, mobilizasyon, PNF, fonksiyonellik.