Nowadays, firms are trying to get more benefit from multi-functional workers. Consequently, they adopt U-type assembly lines. However, some undesirable situations arose at the stage of balancing, problems due to increased work load, and ergonomic factors are not taken into consideration.Traditional assembly line models are contented with even distribution of tasks alone. Similarly U type assembly line balancing (UALB) models do not consider human factors too. However, sustainability is also a very important aspect along with balancing of the lines as the point of view of line performance. Decreasing of the number of stations is considered as the unique aim in line design in general, so human factors are neglected. Excessive workloads are assigned to workers to decrease the number of stations. Consequently fatigue on workers increase and various problems, like production rate fluctuations arise.In this study, considering of the human factors three different models are developed to achieve more sustainable balance, at the expense of increasing the number of workstations. In these models, ergonomic factors are investigated. Usability of developed models is examined and proved on test problems from the literature. Suggested approaches can reduce the possibility of fluctuations on the output rate of the line and, the fatigue and carelessness causing from excessive workload. Thus, industrial accidents and quality problems will be minimized so more sustainable line balancing will be attained.

Günümüzde, işletmeler çok fonksiyonlu işçilerden yararlanma çabasındadırlar. Bu nedenle U-tipi montaj hattı yerleşimini benimsemektedirler. Ancak, U-tipi montaj hatlarını dengelerken ortaya çıkan istenmeyen durumlar, iş istasyonlarında artan iş yükünün getirdiği sorunlar ve ergonomik faktörler göz önüne alınmamaktadır.Geleneksel Hat Dengeleme Problemlerinde olduğu gibi U-Tipi Montaj Hattı Dengeleme (U-MHD) Problemi de insan unsurunu fazla dikkate almamakta, çoğunlukla iş yükünü istasyonlar arasında düzgün dağıtmakla yetinmektedir. Oysa hattın dengelenmesi yanında dengenin sürdürülebilirliği de hattın başarısında belirleyici bir rol oynamaktadır. Hattın dengelenmesinde genellikle iş istasyonu sayısını azaltmak tek amaç olarak benimsendiğinden insan unsuru göz ardı edilmektedir. İstasyon sayısını azaltmaya çalışırken işçiye taşıyabileceğinden fazla yük atanmaktadır. Bu atama, işçide yorgunluğun artmasına sebep olmaktadır. Sistemde, üretim hızında sapma gibi çeşitli sorunlar gözlenebilmektedir.Bu çalışmada, insan unsurunu da göz önünde bulundurarak, istasyon sayısını arttırma pahasına, daha sürdürülebilir bir dengelemeyi yapacak üç farklı model geliştirilmiştir. Bu modellerde dikkate alınabilecek ergonomik faktörler araştırılmıştır. Geliştirilen modellerin kullanılabilirliği literatürden alınan test problemleri üzerinde sınanarak gösterilmiştir. Önerilen yaklaşımlar, hattın üretim hızında değişme ihtimalini ve işçilere fazla yük atanmasından dolayı oluşabilecek yorgunluk, dikkat dağılması gibi etkileri azaltacaktır. Böylece, karşılaşılabilecek iş kazaları ve kalite problemleri de enazlanacaktır ve daha sürdürülebilir bir hat dengelemesi elde edilmiş olacaktır.