ABSTRACT PhD Thesis DETERMINATION OF THE NATURAL RADIOACTIVITY IN ULUOVA ZONE OF KEBAN DAM LAKE Fatih KÜLAHÇI Fırat University Graduate School of Science and Technology Department of Physics 2005, Page: 124 Uluova Zone of Keban Dam Lake has approximately 250 km2 area and different geological and geographical properties. Total alpha and total beta radioactivity, Fe, Mg, Ca, K, Na, Zn, Cu, Cr, Co, Ni, Mn metals were determined in water and deep sediment samples which are collected from different 59 stations as reflecting the properties of the zone completely, and also the environmental gamma dose was determined. The relationship between the total alpha- beta radioactivity and heavy metals, macro elements were studied The total hardness, electrical conductivity and pH were also determined in the same samples and the relationship between those parameters and the natural radioactivity were statistically evaluated. Based on the total radioactivity data; iso-radioactivity maps of the zone were drawn. The results were also evaluated by considering the geological, geographical, climatic properties and seasonal variations. Keywords: Radioactivity, Heavy Metal, Keban Dam Lake, Gamma, Conductivity, Hardness, pH.

ÖZET Doktora Tezi KEBAN BARAJ GÖLÜ ULUOVA KESİMİNİN DOĞAL RADYOAKTİVİTESİNİN BELİRLENMESİ Fatih KÜLAHÇI Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Ana Bilim Dalı 2005, Sayfa : 124 Keban Baraj Gölü Uluova Bölgesi farklı jeolojik ve coğrafik özellikleri olan yaklaşık 250 km2 alana sahip bir bölgedir. Bölgenin özelliklerini tamamen yansıtacak şekilde toplam 59 istasyondan alınan su ve dip sediment örneklerinde; toplam alfa ve toplam beta radyoaktiviteleri, Fe, Mg, Ca, K, Na, Zn, Cu, Cr, Co, Ni, Mn metallerinin yam sıra, bölgenin çevresel gama dozu da belirlenmiştir. Toplam alfa ve beta radyoaktivitelerinin; ağır metaller ve makro elementler ile ilişkisi incelenerek aynı örneklerin; pH, elektriksel iletkenlik ve toplam sertlikleri belirlenmiş ve bu parametrelerin doğal radyoaktivite ile ilişkisi istatistiksel olarak yorumlanmıştır. Toplam radyoaktivite verilerinden yararlanarak, bölgenin eş (iso) radyoaktivite haritaları çizilmiştir. Sonuçlar; bölgenin jeolojik, coğrafik ve iklimsel özellilerinin yam sıra, mevsimsel özellikleri de dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Radyoaktivite, Ağır Metal, Keban Baraj Gölü, Gama, İletkenlik, Sertlik, pH.