Bu araştırma, Erzurum ekolojik koşullarında taban arazide sulamalı olarak 2014 yılı yazında yürütülmüştür. Araştırmada 2 sıralı Tokak 157/37 arpa çeşidi ve bundan gama ışınlaması ile elde edilen 32 mutant hattın M4 generasyonunda bazı fenolojik özellikler verim ve verim öğeleri yönünden karşılaştırılmıştır. Tokak çeşidinde yetişme süresi 89,3 gün iken mutant hatlarda 87,0-93,6gün arasında değişmiş ve erkencilik yönünden kimi mutant hatlar ile arasındaki fark önemli olmuştur. Standart çeşitte bitki boyu 79,5 cm olmuş, mutant hatlarda ise 70,3-84,4 cm arasında değişmiş ve kısa boylu ve yatmaya dayanıklılık yönünden 16, 17 ve 32 nolu hatlar üstünlük sağlamışlardır. Tokak çeşidinde bin tane ağırlığı 67,79 g ve ham protein oranı %11,13 iken bu özellikler mutant hatlarda 50,10 – 65,99 g ve %9,04- 10,78 arasında değişmiştir. Bu iki özellik ile malt kalitesi arasındaki ilişki düşünüldüğünde 4 mutant hat ve yemlik kullanım yönünden de 2 hat standart çeşitten üstün bulunmuştur. Tokak çeşidinde tane verimi 291,8 kg/da iken daha üstün olan 14 mutant hattın verimi 292,8-371,2 kg/da arasında değişmiş ve standart çeşide göre %0,3-27,2 düzeyinde daha fazla tane verimi sağlamışlardır. Tane verimi ile birlikte yatmaya dayanıklılık, erkencilik, bin tane ağırlığı ve ham protein oranı gibi özellikler yönünden 6, 11 ve 32 nolu mutant hatlar standart çeşitten üstün olup, yapılacak 2 sıralı yazlık arpa ıslahı çalışmalarında değerli kaynak materyal oldukları düşünülmektedir. Sonuç olarak, yüksek verimleri yanında bin tane ağırlığı ve ham protein oranı gibi özellikler birlikte dikkate alındığında 6, 18 ve 24 nolu hatlar maltlık, 6 ve 11 nolu hatlar ise yemlik arpa çeşitlerinin geliştirilmesi yönünde ümitvar görünmektedir.

This research was carried out on an irrigated flat land under ecological conditions of Erzurum in summer 2014. In this research, yield and yield components of two-row Tokak 157/37 barley cultivar and of M4 generation of its 32 mutant lines obtained by gamma radiation were compared. Sowing-maturity period in Tokak cultivar was 89,3 days while it varied between 87,0 and 93,6 days in mutant lines. There were significant differences Tokak cultivar and some of its mutant lines in terms of earliness. While plant height in standard cultivar was 79,5 cm, it was varied between 70,3 and 84,4 cm in mutant lines. In terms of having short plant height and lodging tolerance, mutant lines 16, 17 and 32 were better than the others. While 1000-seed weight was 67,79 g and raw protein content 11,13% in Tokak cultivar, they varied between 50,10 and 65,99 g, and between 9,04 and 10,78% in mutant lines. According to relationships between these characters and malt characters, 4 mutant lines were found better than standard cultivar. 2 mutant lines were found better than standard cultivar according to feed use. Seed yield in Tokak cultivar was 291,8 kg/da whereas it varied between 292,8 and 371.2 kg/da in 14 mutant lines. Therefore, seed yield in mutant lines was 0,3 and 27,2% higher than the standard cultivar. Mutant lines 6, 11 and 32 were better than the standard cultivar for some characters such as grain yield, lodging tolerance, earliness, 1000-seed weight and crude protein content and so they were thought as valuable sources for new breeding studies about two-row spring barley cultivar. As a result, considering their high yield, 1000-seed weight and raw protein content, it seems likely lines that 6, 18 and 24 can be used as malt cultivars and line 6 and 11 as a feeding barley cultivar breeding.