Pseudoexfoliation syndrome (PES) is a systemic disease characterized by deposition of fibrillar extracellular material in many ocular and extraocular tissues. Impaired systemic endothelial function, blood flow disorders and vascular disregulation were showed in vascular walls in which PEM was accumulated. These disabilities are risk factors for cardiovascular diseases.C reactive protein (CRP), plays a role in the pathogenesis of chronic inflammatory processes such as coronary artery disease, endothelial disfunction, atherothrombosis, and peripheral vascular diseases.Considering that CRP, which is known as a marker of inflammation and peripheric endothelial dysfunction, may play a role in the pathogenesis of systemic endothelial dysfunction, vascular dysregulation and blod flow disorders in PES, we investigated the blood levels of CRP in the patients with PES.22 patients with PES and 24 healthy people were included in the study. Nine of the patients in the PES group has pseudoexfoliative glaucoma (PEG). People who had a systemic disease such as coronary artery disease, diabetes mellitus, systemic malignancy, chronic liver or kidney disease and systemic hypertension were excluded from the 2 groups. Peripheral blood samples of the patient and the control group were analzyed for levels of hs CRP. The two groups were age and sex matched. No statistically significant changes were observed in terms of hs CRP level. Although CRP is an inflammatory marker and a regulatory protein, we supposed that it may not play an important role in the pathogenesis of the inflammation and peripheric endothelial dysfunction which is seen in PES and PEG. More studies in expanded groups are needed to understand the real role of the systemic inflammatory processes seen in PES. Key Words: High sensitivity C-reactive protein, Pseudoexfoliation syndrome, Pseudoexfoliation glaucoma, Vascular endothelial dysfunction, Athersclerosis.

Psödoeksfoliyasyon sendromu (PES), göz ve birçok ekstraoküler dokuda fibriler ekstraselüler materyalin birikmesiyle karakterize sistemik bir hastalıktır. Psödoeksfoliyasyon materyali birikmiş damar duvarlarında, endotel fonksiyonlarının azaldığı, vasküler disregülasyon ve kan akım bozuklukları geliştiği gösterilmiştir. Bu bozukluklar, kardiyovasküler hastalıklar için risk oluşturmaktadır.C reaktif protein (CRP), endotel disfonksiyonu, koroner arter hastalığı, aterotromboz, periferal vasküler hastalıklar gibi kronik inflamatuar süreçlerin patogenezinde önemli bir rol oynar. Çalışmamızda PES'teki sistemik endotel disfonksiyon, vasküler disregülasyon ve kan akımı bozukluğunun patogenezinde infalamasyon ve periferik endotel disfonksiyonunun belirteci olan CRP'nin muhtemel bir rol oynayabileceği düşüncesiyle, PES'li hastalarımızda serum CRP düzeylerini araştırdık. Çalışmamıza 22 PES'li hasta ve 24 sağlıklı birey dahil edildi. Yirmi iki PES'li hastanın 9 tanesinde psödoeksfoliyatif glokom (PEG) bulunmaktaydı. Her iki grupta da sistemik hipertansiyon, diyabetes mellitus, koroner arter hastalığı, sistemik malignite, kronik karaciğer ve böbrek rahatsızlığı gibi sistemik hastalıkları bulunanlar dışlandı. Çalışmaya dahil olanların periferal venlerinden alınan kanda, hs CRP (high sensitive C reactive Protein; Yüksek duyarlıklı C Reaktif Protein) düzeylerine bakıldı. Yaş ve cinsiyet eşleşmesi yapılmış gruplarda serum hs CRP seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmadı. CRP'nin, bir inflamatuar belirteç ve düzenleyici bir protein olmasına rağmen PES ve PEG'de görülen inflamasyon ve periferik endotel disfonksiyonunun patogenezinde etkin bir role sahip olmadığı düşünülmüştür. PES'te sistemik inflamatuar süreçlerin gerçek rolünün anlaşılması için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler : hs CRP, Psödoeksfoliyasyon sendromu, Psödoeksfoliyasyon glokomu, Vasküler endotelyal disfonksiyon, Ateroskleroz.