The aim of this thesis research, which tried to merge psychometrically sound results with pedagogically insightful reflections, was threefold. First, the study addressed the degree of correspondence between what was presented to language learners in terms of speaking skills in textbooks and what should be according to the theoretical and practical background of English Language Teaching (ELT). Second, Turkish EFL (English as a Foreign Language) learners' perceptions and attitudes about speaking skills, who were learning English through the target textbooks of this study, were sought for. Complementarily, the perceptions and attitudes of Turkish EFL teachers using the same textbooks were aimed to be found out. One of the major tools was the spoken texts compiled from three types of textbooks: local, localized, and international at A2 level. Besides, audio tapes of each spoken task and text in each textbook were evaluated. To find out to what degree textbooks satisfied learners' linguistic and communicative needs, a Modular-Evaluative Framework, was developed as the third tool which encompassed four sections-Task analysis, Phonological Analysis, Textual Analysis, Lexical Analysis-and subsections under each. Evaluated data revealed that each textbook had its plus and minus features. However, with subtle discoursal variations between them, the localized and international textbooks displayed wider variety in language use both linguistically and communicatively than the local one, to the benefit of the learners.The qualitative findings were triangulated by a questionnaire for EFL students, the fourth tool. This student questionnaire, conducted at 16 high schools both public and private in four provinces, and with 1046 students, consisted of five sections. The sections were designed to reveal the thought patterns of the students in terms of the textbook, classroom instructions and teacher attitudes, macro skills of speaking, learner autonomy, and washback effect in relation to speaking skills. In order to glean more comprehensive information about the perceptions of the participating students, statistical analyses were not restricted to those using different textbook users; data were also examined with reference to their classes, school types, and provinces. Further, as discourse competence and communicative performance were the two key concepts in this study, the fifth tool of the thesis research, the Discourse Competent Test (DCT) was written to find if the learners were aware of the underlying features of meaning beyond word or sentence boundary. The sixth tool of the study, a questionnaire for EFL teachers, was conducted in four cities, among 33 teachers working at public and private schools.Findings revealed that students using the localized and international textbook were more satisfied with their textbooks' coverage and their teachers' performances in relation to speaking skills than those using the local textbook. Additionally, students using the localized textbook together with those using the international textbook were more autonomous regarding their preferences on speaking skills. These students were also more aware of the macro skills of speaking and more affected by the washback effect of their teachers' guidance on speaking skills than those using the local textbook. As well, they were more successful in the DCT.As for the satisfaction level of the EFL teachers, it was higher among those using the localized and international textbook. Besides, most teachers were not content with the textbooks' coverage of macro skills. They were more autonomous in relation to their preferences about speaking skills but seemed to have been affected more by the washback of the textbooks and assessment of speaking skills than the students.A contrastive thematic analysis based on the commentary part at the end of the student questionnaire, as the seventh tool of the research, was also performed to disclose if the users of different textbooks, bore similarities and differences in their ideas about speaking skills. It was seen that many students seemed to have a desire for the competence in language, and performance in speaking, though the existing situation was not regarded as satisfactory by them. Provincial differences were also reported.Triangulated findings indicated that the spoken input in the textbooks, mostly not incompatible with the needs of NNSs (Nonnative speakers) in an EFL context, did not incorporate the requirements of such core elements as authenticity, register variation, and sociolinguistic appropriacy at the level modern research-based studies in ELT suggest. The study drew attention to the critical importance of language teachers in teaching micro and macro skills of speaking and repeatedly underpinned their role in mediating the deficiency of many other factors that could demotivate the learners. It was concluded that through the recent developments in Applied Linguistics, linguistic and communicative distinctions might be reconciled and perceptions towards learning and teaching speaking skills could be reoriented.Key words: ELT textbooks, material evaluation, speaking skills, discourse analysis, communicative competence, authenticity, sociolinguistics, lexicogrammatical units, questionnaire.

Psikometrik açıdan geçerli bulguları ve pedagojik açıdan faydalı yorumları birleştiren bu tez çalışmasının amacına üç kademeli bir araştırmayla ulaşılmaya çalışılmıştır. İlk olarak, İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilere ders kitapları yoluyla konuşma becerilerine dair gerçekte verilen bilgi ile İngiliz Dili Eğitimi alanının teorik ve pratik uygulamaları doğrultusunda verilmesi gereken bilgi arasındaki uyum derecesi ele alınmıştır. 2. olarak İngilizce'yi, incelenen ders kitaplarıyla öğrenen öğrencilerin konuşma becerilerine dair düşünceleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın tamamlayıcısı olarak, aynı ders kitaplarıyla İngilizce öğreten öğretmenlerin düşünceleri de çalışmanın yoğunlaştığı bir diğer alan olmuştur. Çalışmanın 1. aracı olarak, A2 seviyesinde, Türkiye'de yazılan, Türkiye için yazılan ve uluslararası bir ders kitabının içindeki tüm konuşma aktiviteleri ve konuşma söylemi derlenmiştir. Araştırmanın 2. aracı olan, bu metinlerin ses kayıtları da, ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. 3. olarak ders kitaplarının öğrencilerin dilbilimsel ve iletişimsel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığını öğrenmek için, dört bölüm ve alt başlıklardan oluşan birimsel-değerlendirici bir çerçeve (MEF) geliştirilmiştir. Bulgular göstermiştir ki ikisi arasında söylem becerileri açısından az derecede bir farklılık olsa da, Türkiye için yazılan ders kitabı ve uluslararası ders kitabı, Türkiye'de yazılan ders kitabına göre, öğrencilerin faydasına olacak şekilde dilbilimsel ve iletişimsel açıdan daha fazla çeşitlilik göstermektedir.Ders kitapları temel alınarak elde edilen veri, çalışmanın 4. aracını oluşturan, lise seviyesindeki öğrencilere yapılan bir anketle desteklenmiştir. 5 bölümden oluşan öğrenci anketi, 4 ilde, özel ve devlet olmak üzere 16 lisede, 1046 öğrenciye uygulanmıştır. Bu anketteki bölümler, öğrencilerin, ders kitapları, sınıf içi eğitim ve öğretmen tutumları, iletişimsel konuşma becerileri, özyönetim ve eğitimin geriye dönük etkisine dair düşüncelerini ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Katılımcı öğrencilere dair daha kapsamlı bilgi edinmek amacıyla, istatistiksel analizler sadece farklı kitap kullanıcılarıyla sınırlandırılmamış, veriler sınıf, okul türü ve şehirlere bağlı olarak da incelenmiştir. Çalışmanın 5. aracı olan Söylem Yeterliliği Testi, anketi dolduran öğrencilerin kelime ve cümle sınırlarının ötesindeki anlamın farkında olup olmadıklarını bulabilmek amacıyla geliştirilmiştir. Buna ek olarak aynı ders kitaplarını okutan öğretmenlerin düşünce ve tutumlarını görmek amaçlı çalışmanın 6. aracı olan bir öğretmen anketi hazırlanmış ve 4 ilde, devlet okullarında ve özel okullarda çalışan 33 İngilizce öğretmenine uygulanmıştır. Bulgular Türkiye için yazılan ve uluslararası ders kitabını okuyan öğrencilerin ders kitaplarından ve öğretmenlerinden konuşma becerilerini öğretmeleri yönüyle Türkiye'de yazılan kitabı okuyan öğrencilere göre daha memnun olduklarını göstermiştir. Ayrıca, Türkiye için yazılan kitabı okuyan öğrencilerin, uluslararası ders kitabını okuyan öğrencilerle birlikte bu becerilere dair tercihlerinde daha fazla özyönetime sahip oldukları görülmüştür. Bu öğrencilerin, Türkiye'de yazılan ders kitabını okuyanlara göre dilin iletişimsel özelliklerinin daha fazla farkında oldukları ve öğretmenlerinin konuşma becerileriyle ilgili yönlendirmelerinden geriye dönük olarak daha fazla etkilendikleri de bulgular arasındadır. Aynı zamanda bu öğrenciler yine aynı gruba göre Söylem Yeterliliği Testinde daha başarılı olmuşlardır.İngilizce öğretmenlerinin memnuniyet seviyesinin ise, Türkiye için yazılmış kitabı ve uluslararası ders kitabını okutan öğretmenler arasında Türkiye'de yazılan kitabı okutanlara göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin çoğunluğunun, ders kitaplarının iletişimsel dil becerilerini öğretmede yetersiz olduğunu düşündüğü gözlenmiştir. Aynı zamanda öğretmenlerin, konuşma becerilerini kazanmaya dair öğrencilere göre daha fazla özyönetime sahip olduğu fakat ders kitabının ve konuşma becerilerinin ölçülmesinin geriye dönük etkilerine daha fazla maruz kalma eğiliminde oldukları görülmüştür.Öğrenci anketinin yorum kısmı temel alınarak gerçekleştirilen karşılaştırmalı tematik analiz, ankete katılan öğrencilerin konuşma becerileriyle ilgili benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkarma hedefiyle uygulanmış ve birçok öğrencinin, dil yeterliliğine ve konuşma performansına dair ciddi bir isteğe sahip olduğu ancak var olan durumdan memnun olmadıkları belirlenmiştir.Çalışma sonucunda, İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin ihtiyaçlarıyla tam olarak uyum içinde olmayan ders kitaplarındaki konuşma metinlerinin, dilin aslına yakın ve farklı toplumsal ortamlara uygun kullanımı ve iletişimsel becerileri öğretme gibi temel özelliklerinin bilimsel araştırmaların önerdiği seviyede olmadığı görülmüştür. Son olarak, yabancı dilde konuşma becerilerinin öğrenilmesine ve öğretilmesine dair tutum ve algıların Uygulamalı Dilbilim'deki son dönem gelişmelerinin yardımıyla yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine ve dil problemlerinin çözümünde öğretmenin sahip olduğu aracı role bir kez daha dikkat çekilmiştir.Anahtar kelimeler: İngilizce eğitimi ders kitapları, materyal değerlendirme, söylem analizi, konuşma becerileri, iletişimsel yeterlilik, toplumsal dilbilim, sözcük-dilbilgisel birimler, anket.