In this thesis, the effectiveness of polyvalent vaccine against Lactococcus garvieae, Vibrio anguillarum and Yersinia ruckeri, which is a pathogen in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss), was evaluated using adjuvants (Freund's Complete Adjuvant, FCA and glucan).The experimental vaccine was obtained by formalin inactivation of the bacteria and 0.1 ml intraperitoneal (ip.) injection and immersion (im.) were applied to the fish. Control fish were injected with 0.1 ml of phosphate buffered saline-PBS. The experimental groups were made with 25 fish and 2 replicates. The non-adjuvant polyvalent immersion and i.p vaccination groups wereboosted after 30 days.Fish were challenged by intrapritoneal injection (LD60 doses of bacteria) in 30, 90, 120 and 270 days for i.p. vaccinated groups and 90,120 and 270 days for immersion vaccinated groups.Relative Percentage Survival (RPS) were calculated based on mortality rates in vaccinated groups. RPS values in i.p. injections groups were determined in Polyvalent+Booster vaccinated group: Y.ruckeri 96.77%, V.anguillarum 100%; L.garvieae 96.66%, Polyvalent+Glucan: Y.ruckeri 93.54%; V.anguillarum 96.77%, L.garvieae 93.33%, Polyvalent+FCA: Y.ruckeri 100%, V.anguillarum 87.09%, L.garvieae 93.33% at 270th day. For RPS values to immersion vaccinatation groups, polyvalent+im booster vaccinated groups were determined as 100% for L.garvieae at 270th day. Im vaccinated group was observed protection until the 90th days againts V.anguillarum. However, im vaccination did not confer protection againts Y. ruckeri.The slide agglutination and microagglutination tests were used to determine the antigen and antibody reaction in this study.Serum dilution giving the highest agglutination as agglutination titer is recorded and these values were evaluated according to log2 base. In the slide agglutination test, agglutination was observed in all blood serum.The highest antibody titrer in microagglutination test in injections groups werefound polyvalent + booster and polyvalent + glucan groups againts all tested bacteria. In immersion vaccine groups, the highest antibody titer were observed in V. anguillarum, while the lowest antibody titer were observed in Y. ruckeri.In conclusion, non-adjuvant and adjuvant polyvalent vaccines administered by intraperitoneal injection and immersion routes provided good protection for all three pathogens. Our results demonstrate that these polyvalent vaccines can effectively protect rainbow trout against L. garvieae, Y. ruckeri and V. anguillarum and is considered will to be an appropriate strategy to prevent these infections in rainbow trout farms.Keywords: Oncorhynchus mykiss, polyvalent vaccine, vibriosis, yersiniosis, lactococcosis.

Bu tez çalışmasında gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss) patojen olan Lactococcus garvieae, Vibrio anguillarum ve Yersinia ruckeri' ye karşı geliştirilen polivalan aşının adjuvantlar (Freund's Complete Adjuvant, FCA ve glukan) kullanılarak etkinliği değerlendirilmişitir.Deneysel aşı, bakterilerin formalinle inaktive edilmesiyle yapılmış ve balıklara 0,1 ml intraperitonal (i.p.) enjeksiyon ve immersiyon (im) yöntemleriyle uygulanmıştır. Kontrol grubu balıklarına ise 0,1ml fosfat tamponlu salin-PBS verilmiştir. Deneme grupları 25 er balık ile 2 tekrarlı olarak yapılmıştır. Adjuvantsız polivalan ip. ve im. gruplarına 30 gün sonra rapel uygulanmıştır.İntraperitonal (i.p.) enjeksiyon ile aşılamadan sonraki 30, 90, 120 ve 270. günlerdeve immersiyon uygulanmış balıklara 90, 120 ve 270. günlerde LD60 dozunda bakteriler intraperitonal enjeksiyon ile verilerek eprüvasyon yapılmıştır.Nispi Yaşama Oranları (RPS) aşılı gruptaki balıklarda ölümler temel alınarak hesaplanmıştır.RPS; 270. günde adjuvantsız rapelli grupta Y.ruckeri için % 96,77, V. anguillarum için % 100; L.garvieae % 96,66, polivalan+glukan ilaveli gruptaY.ruckeri için % 93,54; V.anguillarum için % 96,77, L.garvieae için % 93,33 olarak; polivalan+FCA ilaveli grupta Y.ruckeri için % 100, V.anguillarum için% 87,09, L.garvieae için % 93,33 olarak belirlenmiştir. İmmersiyon polivalan + im rapel aşılanmış gruplarda RPS değerleri, 270. günde L. garvieae için% 100 olarak belirlenmiştir. Aşılanan grupta 90. güne kadar V.anguillarum'a karşı koruma gözlendi. Bununla birlikte, aşılama, Y. ruckeri'ye karşı koruma sağlamadı.Çalışmada antijen ve antikor reaksiyonun tespiti için lam aglütinasyon ve mikroaglütinasyon testleri kullanılmıştır. Aglütinasyon titresi olarak en yüksek aglütinasyonu veren serum dilüsyonu kaydedilerek, bu değerler log2 tabanına göre değerlendirilmiştir. Lam aglutinasyon testinde tüm serumlarda aglutinasyon görülmüştür. Mikroaglutinasyon testinde i.p. aşı uygulanan tüm gruplarda en yüksek antikor titresi, tüm bakterilere karşı polivalan+booster ve polivalan+glukan gruplarında bulunmuştur. İmmersiyon aşı uygulaması yapılan gruplarda en yüksek antikor titresi V. anguillarum'da, en düşük antikor titresi ise Y. ruckeri' de gözlemlenmiştir.Sonuç olarak, intraperitonal enjeksiyon ve immersiyom yolu ile uygulanan adjuvantlı ve adjuvantsız polivalan aşıların her üç patojen için iyi koruma sağladığı görülmüştür. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, polivalan aşıların, gökkuşağı alabalıklarını L. garvieae, Y. ruckeri ve V. anguillarum'a karşı etkili bir şekilde koruyabildiğini ve gökkuşağı alabalığı çiftliklerinde bu enfeksiyonların önlenmesi için uygun bir strateji olacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler:Oncorhynchus mykiss, polivalan aşı, vibriozis, yersiniozis, lactococcozis.