ABSTRACTTHE EFFECTIVENESS OF CYCLOOXYGENASE-2 INHIBITORS AND EVALUATION OF ANGIOGENESIS IN THE MODEL OF EXPERIMENTAL COLORECTAL CANCERColorectal cancer (CRC) is an important cause of cancer-related deaths worldwide. Early diagnosis and treatment of CRCs are of importance for improving survival. In the present study, it was aimed to investigate effects of COX-2 inhibitors on tumor development incidence and angiogenesis in Sprague Dawley rats in which an experimental model of CRC was created. Rats were divided into 4 groups. Control group received 1 mM EDTA saline (SC, weekly) for 12 weeks and DMSO (PO, daily) throughout experiment (25 weeks). DMH group received 25 mg/kg DMH in 1 mM EDTA-saline (SC, weekly) for 12 weeks and DMSO (PO, daily) for 25 weeks. The groups received 8 mg/kg diclofenac and 6 mg/kg celecoxib in DMSO (PO, daily) simultaneously with DMH throughout experiment were identified as treatment groups. The rats were sacrificed by decapitation at the end of experiment. Histopathological and immuno histochemical evaluations were performed in colorectal tissue samples, whereas angiogenesis parameters were studied in blood samples. In histopathological evaluations, no pathological change was observed in control rats, while adenocarcinoma (62,5%), dysplasia (31,25%) and inflammation (6,25%) were detected in DMH group. In treatment groups, a marked decrease was observed in adenocarcinoma rate. When compared to controls, a significant increase was detected in VEGF, ICAM-1, MMP-2, and MMP-9 levels and MMP-2/TIMP-2 ratio in DMH group. When compared to DMH group, a significant decrease was detected in MCP-1 level and in all above-mentioned parameters, while a significant increase in TIMP-2 levels in celecoxib group. In immunohistochemical studies, there was an increase in intensity and extent of staining of MMP-2, MMP-9 and NFκ-B in DMH group when compared to controls, while a decrease in treatment groups when compared to DMH group. The decrease in celecoxib group was more prominent. In conclusion, it was comfirmed by immunohistochemical, histopathological and biochemical evaluation results that NSAI drugs, particularly COX-2 inhibitors, decrease rate of disease and slow down progression of existing disease in CRCs. Keywords: Colorectal cancer, angiogenesis, COX-2 inhibitors, NSAI drugs.

ÖZETKolorektal kanser (KRK) dünya genelinde kansere bağlı ölümlerin önemli bir sebebidir. KRK'lerin erken tanısı ve tedavisi yaşam sürelerinin iyileştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada, deneysel KRK modeli oluşturulan Sprague Dawley cinsi sıçanlarda COX-2 inhibitörlerinin tümör gelişim insidansları ve anjiyogenezis üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada sıçanlar 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna 12 hafta boyunca haftada bir, 1 mM EDTA-salin s.c, DMSO ise deney süresince (25 hafta) her gün oral uygulandı. DMH grubuna 1 mM EDTA-salin içinde 25 mg/kg DMH 12 hafta boyunca haftada bir s.c, DMSO 25 hafta her gün oral uygulandı. DMH'le eş zamanlı olarak 8 mg/kg Diklofenak'ın ve 6 mg/kg Selekoksib'in DMSO içinde günlük oral olarak deney süresince uygulandığı gruplar tedavi grupları olarak belirlendi. Uygulamalar sonunda sıçanlar dekapite edilerek alınan kolorektal doku örneklerinde histopatolojik ve immünohistokimyasal değerlendirmeler yapılırken, kan örneklerinde anjiyogenezis parametreleri çalışıldı. Histopatolojik değerlendirmelerde kontrollerde patolojik değişim izlenmezken, DMH grubunda %62,5 adenokarsinom, %31,25 displazi, %6,25 oranında inflamasyon saptandı. Tedavi gruplarında ise adenokarsinom oranlarında belirgin azalma izlendi. Kontrollerle karşılaştırıldığında DMH grubunda; VEGF, ICAM-1, MMP-2, MMP-9 düzeylerinde, MMP-2/TIMP-2 oranında anlamlı artış saptandı. Tedavi gruplarında ise DMH grubuyla karşılaştırıldığında bu parametrelerin tamamında ve MCP-1 düzeylerinde anlamlı düşüş, TIMP-2 düzeylerinde ise Selekoksib grubunda anlamlı artış saptandı. İmmünohistokimyasal değerlendirmede, kontrollerle karşılaştırıldığında DMH grubunda MMP-2, MMP-9, Nfκ-B'nin boyanma şiddeti, yaygınlıklarında artış, tedavi gruplarında ise DMH grubuyla karşılaştırıldığında azalma olduğu izlendi. Selekoksib grubundaki azalma daha belirgindi.Sonuç olarak, NSAİİ'lardan özellikle COX-2 inhibitörlerinin, KRK oluşum oranlarını azalttığı ve hastalık progresyonunu yavaşlattığı immünohistokimyasal, histopatolojik ve biyokimyasal değerlendirme sonuçları ile teyit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kolorektal kanser, anjiyogenezis, COX-2 inhibitörleri, NSAİİ.