In today's unpredictable economy and intensive forces of globalization, organizations must do their best to keep pace with the rapid and extensive ever-changing business environment for the sake of long term surviving and success. Both organizational agility, which is the organizational ability to proactively detect and quickly and effectively respond to sudden and unpredictable changes within business environment, and facilitating factors of organizational learning are considered as prerequisites for organizational survival in today's markets. Organizations must know their competitors if they need to survive in contemporary shrinking markets, through supporting intelligence activities and considering CI as a formal activity. This dissertation, using means of quantitative approach, seeks to make up for the main gaps in existing knowledge by investigating the potential relationships between organizational agility, organizational learning capability, and competitive intelligence, as well as exploring the effect of organizational agility on competitive intelligence through organizational learning capability at the commercial banking sector in Jordan. Study population consists of the entire Jordanian banking sector while study sample is composed of all the commercial banks in Jordan. Unit of sampling and analysis comprised of the top and middle level managements working within the Jordanian commercial banks. A new `Emerging PCMM-incorporated Measurement Scale` was developed and validated for measuring constructs under study, a questionnaire was designed for data collection, and structural equation modeling was conducted for evaluating the proposed model fit and testing hypotheses. Findings indicate the existence of a significant and direct impact for organizational agility on competitive intelligence, organizational agility on organizational learning capability, and organizational learning capability on competitive intelligence. Further, findings confirm the mediating role of organizational learning capability in the relationship between organizational agility and competitive intelligence at the Jordanian commercial banks. Key findings conclude that administrators working within agile organizations and enjoying a top management support towards learning capability; would be able to plan and focus the necessary information as well as process information and business data to actionable intelligence. Findings encourage decision makers of Jordanian commercial banks to practice agility and reinforce learning capabilities. This dissertation affirms the importance of intelligence, and searches the factors boosting competitive intelligence through affirming the strategic value of organizational agility, and recommending some mechanisms for creating a field of agility and acquiring learning capabilities within commercial banks.

Bugünün öngörülemeyen ekonomisi ve küreselleşmenin hızlandırdığı güçler durumunda, kurumlar, uzun süreli hayatta kalma ve başarı sağlamak amacıyla hızlı ve kapsamlı bir şekilde sürekli değişen iş ortamına ayak uydurmak için ellerinden geleni yapmalıdır. Hem iş ortamında ani ve beklenmeyen değişiklikleri proaktif olarak tespit eden ve hızlı ve etkin bir şekilde yanıt veren bir durum olan örgütsel çeviklik hem de örgütsel öğrenmeyi kolaylaştırıcı faktörler, günümüz piyasalarında kurumsal olarak hayatta kalmak için önkoşullar olarak kabul edilmektedir. Günümüzün daralan piyasalarında ayakta kalmak isteyen kurumların istihbarat faaliyetlerini destekleyerek ve rekabet istihbaratını (CI) resmi bir faaliyet olarak ele alarak rakiplerini tanıması gerekmektedir. Nicel yaklaşım araçlarını kullanan bu tez, Ürdün ticari bankacılık sektöründe örgütsel öğrenme yeteneği aracılığıyla örgütsel çevikliğin rekabetçi istihbarat üzerindeki etkisini keşfetmenin yanı sıra örgütsel çeviklik, örgütsel öğrenme yeteneği ve rekabetçi istihbarat arasındaki potansiyel ilişkiyi araştırarak mevcut bilgimizdeki temel boşlukları kapatmak istemektedir. Araştırmanın örneklemi, Ürdün'deki tüm ticari bankalardan oluşurken, araştırma popülasyonu tüm Ürdün bankacılık sektöründen oluşmaktadır. Örneklem ve analiz birimi, Ürdün ticari bankalarında çalışan üst ve orta düzey yönetimlerden oluşmaktadır. Yeni bir `PCMM içeren Ölçüm Skalası`, çalışma kapsamındaki yapıların ölçülmesi amacıyla geliştirilmiş ve geçerliliği kabul edilmiştir. Veri toplamak için bir anket tasarlanmış ve önerilen modelin uyumunun değerlendirilmesi ve hipotezlerin test edilmesi için yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır.Bulgular; örgütsel çevikliğin rekabetçi istihbarat üzerinde, yine örgütsel çevikliğin örgütsel öğrenme yeteneği üzerinde ve örgütsel öğrenme yeteneğinin rekabetçi istihbarat üzerinde anlamlı ve doğrudan bir etkisinin varlığını göstermektedir. Bunların dışında, bulgular, örgütsel öğrenme yeteneğinin, Ürdün ticari bankalarında örgütsel çeviklik ve rekabetçi istihbarat arasındaki ilişkideki arabuluculuk rolünü tasdik etmektedir. Temel bulgulara göre; çevik kuruluşlar ve üst yönetimin öğrenme yeteneğini desteklediği kuruluşlarda çalışan yöneticilerin, gerekli bilgiler üzerinde plan yapması ve odaklanmasının yanı sıra bilgiyi ve ticari verileri eyleme geçirilebilir istihbarat olarak işlemesi mümkündür. Bulgular, Ürdün ticari bankalarındaki karar vericileri, çevikliği uygulama ve pratik öğrenme yeteneklerini güçlendirme konusunda teşvik etmektedir. Bu tez, istihbaratın önemini doğrulamakta ve örgütsel çevikliğin stratejik değerini doğrulayarak rekabetçi istihbaratı artırma faktörlerini araştırmaktadır. Ayrıca, ticari bankalarda bir çeviklik alanı oluşturmak ve öğrenme yetenekleri edinmek için bazı mekanizmalar tavsiye etmektedir.