Clinical and Sonographic Findings in Hemiplegic Shoulder PainThe aim of this study is to evaluate clinical findings and rotator cuff problemsof hemiplegic patients by ultrasonography at different motor recovery stages, and toevaluate correlation between clinical/sonographic findings and hemiplegic shoulderpain (HSP).Forty-eight patients with stroke were included in the study. Patients wereassigned to groups according to the Brunnstrom recovery stages of hemiplegic upperextremity. Patients with stages 1-2-3 were defined as poor motor function group(Group 1, n=28), and those with stages 4-5-6 were defined as good motor functiongroup (Group 2, n=20). Both groups were evaluated by clinical and ultrasonographicexamination. US examination of hemiplegic shoulder included biceps tendon,supraspinatus tendon, infraspinatus tendon, subscapularis tendon, subacromialsubdeltoid (SASD) bursa and acromioclavicular joint in all patients. Numeric RatingScale (NRS) was used for evaluation of pain intensity. The level of motor functionwas assessed by Brunnstrom Motor Recovery Stages (BMR) and Fugl Meyer MotorAssesment Scale (FMA). Activities of daily living were assessed by Barthel Index(BI). Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI) wereused to determine depression and anxiety level.No statistically significant differences in age, sex, BMI (Body Mass Index),duration of hemiplegia, hemiplegic side, hand dominance were determined betweenthe two groups. Abnormal findings of supraspinatus tendon (p=0.01) and SASDbursa (p=0.03) were more frequent in poor motor function group. No statisticallysignificant differences in biceps, subscapularis, infraspinatus tendon findings and ACjoint were determined. No statistically significant differences in HSP weredetermined between the two groups. Spasticity was more frequent in poor motorfunction group (p=0.002). The frequency of HSP was higher in patients withspasticity (p=0.04). There was a moderate negative corelation between NRS scoresand shoulder abduction (r=-0.470, p<0.001) and external rotation (r=-0.411,p<0.001) ranges.In conclusion, supraspinatus tendon and SASD bursa abnormalities weremore frequent in hemiplegic patients with poor motor function. Prevalance of HSPand rotator cuff injuries were increased with spasticity. There was a significantassociation between HSP and shoulder abduction and ER restriction.Keywords: Hemiplegia, shoulder pain, ultrasonography.

Hemiplejik Omuz Ağrısında Klinik ve Ultrasonografik BulgularBu çalışmanın amacı, hemipleji sonrası farklı üst ekstremite motor iyileşmeevrelerindeki hastaların klinik özelliklerini ve ultrasonografi yardımıyla rotator kafproblemlerini saptamak ve bu bulgularla hemiplejik omuz ağrısı arasındaki ilişkiyideğerlendirmektir.Çalışmaya hemipleji tanısı alan 48 hasta alındı. Çalışmaya alınan hastalarBrunnstrom üst ekstremite motor iyileşme evresine göre iki gruba ayrıldı.Brunnstrom iyileşme evresi 1-2-3 olanlar kötü üst ekstremite motor fonksiyon grubu(Grup 1), 4-5-6 olanlar iyi üst ekstremite motor fonksiyon grubu (Grup 2) olaraktanımlandı. Her iki gruba klinik ve ultrasonografik değerlendirme yapıldı.Ultrasonografik değerlendirmede hemiplejik omuzdaki biseps, supraspinatus,infraspinatus, subskapularis tendonları, subakromiyal subdeltoid (SASD) bursa veakromiyoklavikular eklem incelendi. Hastaların hemiplejik omuz ağrısı şiddetinibelirlemek için Numerik Derecelendirme Skalası (NDS) kullanıldı. Üst ekstremitemotor fonksiyonunun belirlenmesinde Brunnstrom Motor Değerlendirme Ölçeği(BMDÖ) ve Fugl-Meyer Motor Değerlendirme Ölçeği (FMDÖ) kullanıldı.Hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık düzeyi Barthel İndeksi (BI) iledeğerlendirildi. Hastaların depresyon ve anksiyete semptomları Beck DepresyonEnvanteri (BDE) ve Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ile değerlendirildi.Gruplar arasında yaş, cinsiyet, VKİ (Vücut Kitle İndeksi) , hemipleji süresi,hemiplejik taraf, dominant el açısından anlamlı farklılık yoktu. Supraspinatus tendon(p=0.01) ve SASD bursa (p=0.03) patalojilerinin görülme sıklığı grup 1'de grup 2'yegöre anlamlı olarak yüksekti. Biseps, subskapularis, infraspinatus tendon patolojilerive akromiyoklavikular eklem patolojileri açısından gruplar arasında istatistikselolarak anlamlı fark yoktu. Hemiplejik omuz ağrısı (HOA) varlığı açısından gruplararasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Birinci grupta spastisite görülmesıklığı 2. gruba göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.002). Spastisitesi olanhastalarda HOA görülme sıklığı spastisitesi olmayanlara göre istatistiksel anlamlıolarak daha yüksekti (p=0.04). NDS skorları ile omuz abduksiyon (r=-0.470,p<0.001) ve ER açıları (r=-0.411, p<0.001) arasında orta düzeyde anlamlı negatifkorelasyon saptandı.Sonuç olarak, üst ekstremite motor iyileşme evresi kötü olan hemiplejikhastalarda supraspinatus tendon patolojileri ve bursal patolojiler daha sıkgörülmektedir. Spastisite varlığı hemiplejik hastalarda omuz ağrısı prevalansını verotator kaf yaralanması riskini artırmaktadır. Omuz ER ve abdüksiyon kısıtlılığı ileHOA arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır.Anahtar sözcükler: Hemipleji, omuz ağrısı, ultrasonografi.