The aim of this study is to determine whether therapeutic effect of Caffeic Acid Phenethyl Ester (CAPE) on liver injury that induced by paracetamol toxicity and to investigate the CAPE?s effect on the classically used N-acetylcysteine (NAC) therapy by biochemical and histopathological examination.In our study fiftyfour Wistar Albino rats were divided into seven groups; there were six rats in Sham group and eight rats in each of other groups. The study was terminated at twenty fourth hour in all groups. Sham group was not toxicated by paracetamol and anything was not given. In group II only 50 µmol/kg CAPE (50 µmol/kg CAPE was dissolved in 2 mL of 70% ethyl alcohol) was immediately injected intramuscularly. In group III only NAC therapy was applied intraperitoneally; first dose was 140 mg/kg and other 70 mg/kg six doses were apllied at four hours intervals. In group IV paracetamol toxication was inducted by given 1 gr/kg paracetamol orally and thirty minutes after toxication, at the same dose with CAPE, (2 ml/kg) %70 ethyl alcohol and at the same dose with NAC, saline was applied. In group V thirty minutes after inducted paracetamol toxication, CAPE and at the same dose with NAC, saline was given. In group VI thirty minutes after paracetamol toxication, NAC and at the same dose with CAPE, (2 ml/kg) %70 ethyl alcohol was given. In group VII thirty minutes after paracetamol toxication, NAC and CAPE was given. In all groups after twenty four hours from the beginning of the study, blood samples were collected for assessment of Alanine Transaminase (ALT), Aspartate Aminotransferase (AST), Rreduced Glutathione (GSH), Malondialdehyde (MDA), Superoxide Dismutase (SOD), Glutathione Peroxidase (GPx), Catalase, Carotene, Vitamin C, Retinol and Ceruloplasmin values. Additionally hepatic tissue samples were taken for assessment of GSH, MDA values and histopathological examination.The first three groups were compared and the last four groups were compared between themselves seperately. In CAPE and NAC therapy groups increased liver function tests (AST, ALT) and MDA values that in toxicity group has been found significantly decreased (p<0.05) and GSH values that decreased in toxicity group found more decreased. Analyzing the tissue levels, GSH values that decreased in toxicity group has been found increased and MDA values that increased in toxicity group has been found decreased in CAPE and NAC therapy group. SOD and GPx values has been found increased in toxicity group (p<0.05) but in therapy groups SOD values has not been changed, GPx values were found more increased. Catalase, Carotene, Vitamin C, Retinol values has been found decreased in toxicity group, this decreased values were found increased in CAPE and NAC therapy group without being statistically significant (p>0.05). Blood Ceruloplasmin levels were found significantly increased in toxicity group and this values were found decreased with CAPE and NAC therapy without being statistically significant (p>0.05). Among all theraphy groups (CAPE, NAC, CAPE+NAC) statistically significant difference was not found on biochemical parameters (p>0.05). In histopathologic examination, pathologic changes seen in toxicity group has been decreased significiantly in CAPE and NAC theraphy groups (p<0.05). But among all theraphy groups (CAPE, NAC, CAPE+NAC) there was no statistically significant histopathologic difference determined (p>0.05).Consequently; it has been shown that CAPE has a treatable effect on liver injury that induced by paracetamol toxicity histopathologically and biochemically. But superiority of CAPE theraphy was not determined significiant to classically used N-acetylcysteine (NAC) therapy and combined therapy. However its thought, there is need for more study using different doses and duration of CAPE theraphy to determinate the definitive efficiency of theraphy.Key Words: Antioxidants, Caffeic Acid Phenethyl Ester, Liver İnjury, N-acetylcysteine, Paracetamol Toxicity.

Bu çalışmanın amacı parasetamol zehirlenmesine bağlı meydana gelen karaciğer hasarı üzerine Caffeic Acid Phenethyl Ester (CAPE)'nin tedavi edici etkisinin olup olmadığını belirlemek ve CAPE'nin rutin olarak kullanılan N-acetylcysteine (NAC) tedavisine olan etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır.Çalışmamızda toplam 54 adet Wistar Albino tipi rat; sham gurubunda 6, diğer altı gurupta 8'er adet olacak şekilde 7 gruba ayrıldı. Tüm gruplarda deney 24. saatte sonlandırıldı. Sham grubundaki ratlarda parasetamol toksikasyon oluşturulmadı ve herhangi bir tedavi verilmedi. Grup II'de sadece CAPE, 50 µmol/kg (50 µmol CAPE 2 ml %70 etil alkol içinde eritildi) dozunda hemen intramusküler olarak uygulandı. Grup III'de sadece NAC, ilki 140 mg/kg dozunda, sonrasında 4 saat arayla 70 mg/kg dozunda toplam 6 doz halinde intraperitoneal olarak uygulandı. Grup IV'te 1gr/kg dozunda parasetamol oral yolla verilerek zehirlenme oluşturulduktan yarım saat sonra CAPE miktarı kadar (2 ml/kg) %70 etil alkol ve NAC dozu kadar da serum fizyolojik uygulandı. Grup V'te toksikasyon oluşturulduktan yarım saat sonra CAPE ve NAC dozu kadar da serum fizyolojik verildi. Grup VI'da toksikasyon oluşturulduktan, yarım saat sonra NAC ve CAPE miktarı kadar (2 ml/kg) %70 etil alkol verildi. Grup VII'de toksikasyon oluşturulduktan yarım saat sonra CAPE ve NAC verildi. Tüm gruplardan 24 saat sonra alınan kan örneklerinde; Alanin Amino Transferaz (ALT), Aspartat Amino Transferaz (AST), Redükte Glutatyon (GSH), Malondialdehid (MDA), Süperoksit Dismutaz (SOD), Glutatyon Peroksidaz (GPX), Katalaz, Karoten, Vitamin C, Retinol ve Seruloplazmin düzeyleri ölçüldü. Ayrıca alınan doku örneklerinde GSH ve MDA düzeyleri ölçüldü ve histopatolojik incelemeler yapıldı.İlk üç grup kendi arasında, son dört grup ise kendi arasında karşılaştırıldı. CAPE ve NAC ile tedavi edilen grupta; zehirlenme grubunda, artan karaciğer fonksiyon testlerinin (AST, ALT) ve MDA değerlerinin anlamlı şekilde azaldığı (p<0.05), azalan GSH değerlerinin ise daha da azaldığı tespit edildi. Doku düzeyinde yapılan değerlendirmelerde de CAPE ve NAC ile tedavi edilen grupta; anlamlı olarak azalan GSH düzeylerinde artış ve artan MDA düzeylerinde azalma saptandı (p<0.05). Zehirlenme grubunda, SOD ve GPx değerlerinin artmış olduğu saptandı (p<0.05) ve SOD değerlerinin CAPE ve NAC tedavisiyle değişmediği, GPx değerlerinin ise daha da artmış olduğu tespit edildi (p>0.05). CAPE ve NAC ile tedavi edilen grupta, zehirlenme grubunda azalmış olan Katalaz, Karoten, Retinol, Vitamin C değerlerinin anlamlı olmayan bir şekilde artmış olduğu saptandı (p>0.05). Kan Seruloplazmin değerleri zehirlenme grubunda anlamlı şekilde artmış olarak saptandı (p<0.05), verilen CAPE ve NAC tedavisiyle anlamlı olmasa da değerlerde düşüşler belirlendi (p>0.05). Yapılan histopatolojik incelemede CAPE ve NAC tedavi gruplarında, zehirlenme grubunda ortaya çıkan patolojik değişiklerinin belirgin olarak azaldığı gözlendi (p<0.05). Tüm tedavi grupları (CAPE, NAC, CAPE+NAC) arasında biyokimyasal parametreler ve histopatolojik bulgular açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05).Sonuç olarak; Parasetamol toksisitesi sonucu meydana gelen karaciğer hasarına karşı CAPE'nin tedavi edici etkisinin olduğu biyokimyasal ve histopatolojik olarak gösterildi. Ancak klasik tedavide kullanılan NAC'a karşı bir üstünlüğünün olmadığı, kombine tedavide de ciddi bir üstünlüğünün olmadığı belirlendi. Bununla beraber bu tedavi yönteminin kesin etkinliğini gösterebilmek için farklı dozlarda ve sürelerde CAPE tedavisinin uygulandığı başka çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar Sözcükler: Antioksidan, Caffeic Acid Phenethyl Ester, Karaciğer Hasarı, N-acetylcysteine, Parasetamol Toksisitesi.