In veterinary surgery abdominal operations are usually a radical but inevitable alternative for treatment of gastrointestinal disorders. In order to increases in number of patients undergone abdominal surgery; intraabdominal adhesions are still a common and important complication that needs to be solved. Thus, enteretomies, enterectomies and anastomoses are usually chosen as operation technique in abdominal surgery, the correlation between adhesions and intestinal healing have to be taken into consideration carefully.In this study for immunostimulation levamisole, which is a widely used drug for different types of diseases; and for immunosuppression cyclosporine A, which is widely used drug after organ transplantations, were used to evaluate their effects on adhesion formation and intestinal healing?Seventy five New Zealand rabbits were used. An enteretomy was performed on antimesenteric side of colon proximalis and incisions to periton were made on left side of laparotomy line. No drugs were used in control group. Intramuscular Levamisole injections applied in 2 mg/kg and 5 mg/kg doses; subcutaneous Cyclosporine A injections applied in 5 mg/kg and 20 mg/kg doses to study groups. Relaparotomy operations were performed in postoperative 16th day. Intraabdominal evaluation for adhesions and other macroscopic lesions were done. Colon segments including enteretomy lines were resected for histopathological and biomechanical evaluations. In each group, 6 rabbits with intraabdominal adhesions were used for digestibility tests.Intraabdominal adhesions were seen in 66 rabbits and in 9 rabbits there were no intraabdominal adhesions. The differences between groups were not statistically important. But adhesions seen in levamisole 2 mg/kg dose group were in lower grades. In histopathological evaluation there was no significant difference. Tensile strength in both lower and higher dose levamisole groups showed statistically significant difference compared to control group. Tensile strength is the lowest in lower dose levamisole group. Differences in bursting pressure values are not statistically different. But in lower dose levamisole group the bursting pressure is also the lowest. Digestibility rates increased in postoperative term compared to preoperative term in rabbits with adhesions. There was a statistically significance in higher dose of levamisole and lower dose cyclosporine groups for dry matter and crude ash; in higher dose levamisole group for protein and oil; in lower dose cyclosporine group for cellulose digestibility rates.In conclusion levamisole used in lower doses (2 mg/kg) reduces adhesion formation and no negative effect on intestinal healing. Cyclosporine A has no reducing effect on adhesion formation but has an increasing effect for intraabdominal infection risk with its immunosuppressive effect.Intraabdominal adhesions have an increasing effect on digestibility rates due to their reducing effects on intestine motility.

Veteriner cerrahide sıklıkla rastlanılan gastrointestinal sisteme ait hastalıkların radikal tedavisinde operasyon, çoğu zaman kaçınılmaz bir tercih olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu alanda yapılan abdominal operasyonların sayısının artmasıyla da, beşeri ve veteriner hekimlikte çözüm arayan komplikasyonlardan biri olan postoperatif intraabdominal adezyonlar önemini ve güncelliğini korumaktadır. Abdominal operasyonların çoğunluğunda enteretomi, enterektomi ve anastomoz yapıldığı düşünüldüğünde, adezyonlar ve intestinal doku iyileşmesi arasındaki bağlantının her zaman dikkate alınması gerekmektedir.Çalışmada veteriner ve beşeri hekimlikte çeşitli hastalıklarda geniş bir kullanım alanı bulmuş olan levamizol HCl'nin immunostimulan özelliğinden ve başta organ transplantasyonlarından sonra doku reddinin önlenmesi olmak üzere bir çok hastalığın tedavisinde yaygın olarak kullanılan siklosporin A'nın immunosupresif özelliğinden faydalanmaya çalışıldı.Çalışmada 75 adet sağlıklı, dişi, Yeni Zelanda Ada Tavşanında, proksimal kolonun orta 1/3'lük kısmının antimezenterik yüzünde yapılan enteretomi ve laparatomi hattının solunda peritona ensizyon yapılması suretiyle operasyon gerçekleştirildi. Kontrol grubuna hiç bir ilaç uygulanmazken, Levamizol HCl gruplarına intramuskuler yolla 2 mg/kg ve 5 mg/kg, siklosporin gruplarına subkutan yolla 5 mg/kg ve 20 mg/kg dozunda ilaç uygulamaları yapıldı. Relaparatomik değerlendirme postoperatif 16. günde yapıldı ve intestinal iyileşmenin değerlendirilmesi biomekanik ve histopatolojik yöntemlerle gerçekleştirildi. Her gruptan adezyon oluştuğu tespit edilen 6'şar tavşana sindirim denemesi yapıldı.Adezyon değerlendirilmesinde tavşanların 9 tanesinde intraabdominal adezyon görülmezken 66 tavşanda değişik derecelerde intraabdominal adezyona rastlandı. Adezyon oluşumu açısından gruplar arası farklılığın istatistiksel olarak önemli olmadığı ancak levamizol 2 mg/kg grubunda görülen adezyonların diğer gruplardaki adezyon derecelerine oranla daha az olduğu belirlendi. İntestinal doku iyileşmesinin histopatolojik değerlendirilmesinde gruplar arasında farklılığa rastlanmadı. Çekme-koparma kuvvetinin levamizol uygulanan gruplarda kontrol grubuna oranla istatistiksel açıdan önem arzeden şekilde daha düşük olduğu belirlendi. Levamizol 2 mg/kg dozunda ilaç uygulanan tavşanların çekme-koparma kuvvetinin en düşük değerde olduğu belirlendi. Şişirme-patlatma deneyi sonuçlarının istatistiksel açıdan farklılık arzetmediği ancak levamizol 2 mg/kg dozunda ilaç uygulanan grubun şişirme-patlama basıncı değerlerinin en düşük olduğu belirlendi. Sindirim denemelerinde, levamizol 5 mg/kg ve siklosporin 5 mg/kg dozunda ilaç uygulanan gruplarda kuru madde ve ham kül; levamizol 5 mg/kg grubunda protein ve yağ; siklosporin 5 mg/kg grubunda ise sellüloz sindriminin postoperatif dönemde, preoperatif döneme oranla istatistiksel olarak önem arzeden şekilde arttığı görüldü.Sonuç olarak düşük dozda (2 mg/kg) Levamizol uygulamasının adezyon oluşumunu azalttığı, intestinal doku iyileşmesi üzerine ise belirgin bir olumsuz etkisinin olmadığı söylenebilir. Siklosporin A'nın ise adezyon oluşumunu önleme üzerinde olumlu bir etkisinin olmadığı gibi oluşturduğu immunosupresyon ile intraabdominal enfeksiyon riskini arttırdığı belirlenmiştir. Oluşan intraabdominal adezyonlar ise bağırsak motilitesini azaltarak yemlerin bağırsaklarda kalış süresini uzatmak suretiyle yem sindirilebilirliğinin artmasına sebep olduğu şeklinde yorumlanmıştır.