vDETERMINATION OF THE EFFECT OF DEFORMATION RATE ONCLAY BY WORKABILITY FORMING LIMIT LINE (FLL) TECHNIQUE( M. Sc. Thesis )Bekir IŞIKGAZI UNIVERSITYINSTITUTE OF SCIENE AND TECHNOLOGYDecember 2005ABSTRACTIn this study, three different clays with various mineral content, taken fromceramic factories shaping ceramic parts by slip casting and powder pressing,were used. The characteristic properties and mineral content of clays weredetermined by X-ray diffraction analysis, differential thermal analysis, thermalgravimetric analysis, chemical analysis and particular size distribution analysis.In the literature, the workability is defined asWorkability = Maximum Deformation Amount x Yield StrengthIn the present study, for the determination of maximum deformation amount,Forming Limit Line (FLL) method, which is successfully practiced to metalsunder compression, was applied to clays. The clay specimens used to obtainFLLs were produced by pressing plastic state clay manually through a cylinderby means of a piston. Length/Dimension (L/D) ratios of cylindrical specimensused were 0,75, 1,00, 1,25 and 1,5 Two different deformation rates( 5 and40mm/min) were applied FLLs were obtained by plotting natural logarithmicalvalues of the changes received from the dimension expansion in the tensiledirection (Df/Do) and also the distance change in the compression directionduring deformation (Lo/Lf), which were produced as a result of the deformationof parallel scratches marked on the side surfaces of specimens beforevideformation. The point at which FLL intersects the tensile axis was evaluated asmaximum deformation amornt (MDA) The yield strength was also determinedunder compression from the strain-stress graphs by means of 0,2% offsetmethod using tensile-compression test machine. Optimum moisture amountswere determined at different deformation rates by drawing the graphs as afunction of the change of maximum deformation, yield strength and acombination of both values with moisture. Optimum moisture amount of clayswas also determined by Pfefferkon water of plasticity method which is very oldand mostly used method and the resulys were compared.Science Code : 710Key Words : Forming Limit Line, Workability, Pfefferkon Water ofPlasticity, Forming Index, Clay Workability, Strain, Stress,Yield point.Page Number : 106Adviser : Assoc. Prof. Dr. Süleyman TEKELAssist Prof. Dr. Bülent BARAN.

iiiB Ç MLEND RME SINIR DOĞRULARI TEKN Ğ LE K LLER NB Ç MLEND R LEB L RL Ğ NE DEFORMASYONHIZININ ETK S(Yüksek Lisans Tezi )Bekir IŞIKGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜAralık 2005ÖZETBu çalışmada döküm ve presleme yöntemleri ile şekillendirme yapan seramikfabrikalarından alınan değişik mineral içeriğine sahip üç farklı kilkullanılmıştır. Killerin mineral içerikleri ve karakteristik özellikleri X-Işınıkırınımı analizi, diferansiyel termal analiz, termal gravimetrik analiz, kimyasalanaliz ve tane iriliği dağılımı analizleri yapılarak belirlenmiştir.Biçimlendirilebilirlik; maksimum deformasyon miktarı ile akma gerilimlerininçarpımı olarak tanımlanır.Bu çalışmada maksimum deformasyon miktarı basma deneyi ile metallerebaşarı ile uygulanan Biçimlendirme Sınır Doğruları (BSD) (Forming LimitLine) yöntemini killere uyarlanarak belirlenmiştir. BSD'larının eldeedilmesinde kullanılan kil numuneler basit bir silindir kalıp içerisine konulançamur haldeki kilin piston kullanılarak elle sıkıştırılması ile elde edilmiştir.Deneylerde silindirik numunelerin boy/çap L/D oranları 0,75, 1 , 1,25 ve 1,5olarak alınmış ve iki değişik deformasyon hızı (5 ve 40mm/min) uygulanmıştır.BSD'ları kil numunelerin yanal yüzeylerine markalanan paralel çizgilerin (L0)basma sonucunda daralması (Lo / Lf ) ve çapın çekme yönünde genişlemesindenelde edilen (Df /Do) oranların doğal logaritmalarının grafiğe geçirilmesi ile eldeedilmiştir. BSD'larının çekme eksenini kestiği nokta maksimum deformasyonmiktarı (MDM ) olarak belirlenmiştir. Akma gerilimi ise basma deneyi ileivuniversal basma çekme cihazından elde edilen gerilim gerinim grafiklerinden %0,2 ofset yöntemiyle sabit hızda (20 mm/min ) belirlenmiştir.MDM'larının nem ile değişimi, akma gerilimlerinin nem ile değişimi ve bu ikideğerin çarpımlarından elde edilen değerlerin nem ile değişimi grafikleri farklıdeformasyon hızlarında belirlenip optimum nem miktarı bulunmuştur.Killerin optimum nem miktarı halen çok kullanılan ve çok eski bir yöntem olanPfefferkorn plastiklik suyu yöntemiyle de belirlenmiş ve sonuçlarkıyaslanmıştır.Bilim Kodu : 710Anahtar Kelimeler : Biçimlendirme Sınır doğrusu, Biçimlendirme, Pfefferkornplastiklik suyu, Maksimum deformasyon miktarı, Killerinplastikliği, Gerilim, Gerinim, Akma noktasıSayfa Adedi : 106Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Süleyman TEKELYrd. Doç. Dr. Bülent BARAN.