THE EFFECT OF HAND MASSAGE ON PAIN, EMOTIONAL SINGS, AND PHYSIOLOGICAL PARAMETERS OF CHILDREN AFTER ABDOMINAL SURGERYSevim ÇİMKEErciyes University, Institution of Health Sciences Department of Nursing, Doctoral Thesis, December 2019Supervisor: Proff. Dr. Meral BAYAT ABSTRACTThis study was conducted in two stages at a research and application hospital of a university. In the first stage, the validity-reliability of the Children's Emotional Manisfaction Scale (CEMS) was performed methodologically. In the second stage, a randomized controlled experimental study was conducted to determine the effect of hand massage on pain, emotional symptoms, and physiological parameters of children following abdominal surgery. The first stage of the study included 100 children aged 7-12 years who underwent surgery. The sample of the second stage of the study consisted of a total 40 children, who underwent abdominal surgery, including 20 in the intervention group, and 20 in the control group. The adequacy of the sample size was decided by conducting a power analysis. The data was collected by using the Faces Pain Scale-Revized (FPS-R), CEMS, the Physiological Measurements Chart, and a Child-Parent Information Form. Factor analysis, correlation analysis, descriptive statistics, the Mann-Whitney U test, the Friedman test, and the Bonferroni tests were used to evaluate the data. In the first stage of the study, the Cronbach's alpha internal consistency coefficient of CEMS was found to be 0.949, and it was determined to be a valid, reliable, selective, and sensitive measurement tool. In the second stage of the study, it was determined that the CEMS and FPS-R mean scores of the intervention group had significantly decreased after the hand massage (second measurement), compared to the control group. In the third measurement, it was found that there was no significant difference between the intervention and control groups in terms of mean scores of CEMS and FPS-R. There was no significant difference between both groups in terms of the systolic blood pressure, diastolic blood pressure, respiration rate, or oxygen saturation parameters of children. In intra-group evaluation, it was determined that the heart rate decreased significantly in the intervention group after hand massage in the second measurement; whereas, it increased significantly in the control group. In all measurements, a positive significant correlation was found between the mean scores of CEMS and FPS-R. It is recommended to use CEMS as a valid, reliable, selective, and sensitive measurement tool to determine children's emotional status, and use hand massage for children's pain management and emotional relief during the postoperative period. Keywords: Pain, anxiety, postoperative period, hand massage, child.

ÇOCUKLARDA ABDOMİNAL CERRAHİ SONRASI EL MASAJININ AĞRI, DUYGUSAL BELİRTİLER VE FİZYOLOJİK PARAMETRELER ÜZERİNE ETKİSİSevim ÇİMKEErciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Doktora ProgramıDoktora Tezi, Aralık 2019 Danışman: Prof. Dr. Meral BAYATKISA ÖZETBu araştırma bir üniversite araştırma ve uygulama hastanesinde iki aşamalı olarak yapılmıştır. Birinci aşamada metodolojik olarak Çocukların Duygusal Göstergesi Ölçeği (ÇDGÖ)'nin geçerlik-güvenirliği yapılmıştır. İkinci aşama ise çocuklarda abdominal cerrahi sonrası el masajının, ağrı, duygusal belirtiler ve fizyolojik parametreler üzerine etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasına 7-12 yaş arasında cerrahi operasyon geçiren 100 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasının örneklemi ise, müdahale grubu 20, kontrol grubu 20 çocuk olmak üzere abdominal cerrahi geçiren toplam 40 çocuktan oluşmuştur. Örneklem sayısının yeterliliğine güç analizi yapılarak karar verilmiştir. Araştırmada veriler Yüz İfadeleri Ağrı Ölçeği Revize (YİAÖ-R), ÇDGÖ, Fizyolojik Ölçümler Çizelgesi ve Çocuk-Ebeveyn Tanıtım Formu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde faktör analizi, korelasyon analizi, tanımlayıcı istatistikler, Mann-Withney U testi, Friedman testi ve Bonferroni testleri kullanılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, ÇDGÖ'nün cronbach alfa katsayısı 0.949 olarak belirlenmiştir ve geçerli, güvenilir, seçici, duyarlı bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, el masajı sonrasında (ikinci ölçüm), kontrol grubuna göre, müdahale grubunda ÇDGÖ ve YİAÖ-R puan ortalamalarının anlamlı şekilde azaldığı belirlenmiştir. Üçüncü ölçümde ise ÇDGÖ ve YİAÖ-R puan ortalamalarında müdahale ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Çocukların sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı, solunum sayısı, kalp atım sayısı ve oksijen saturasyonu parametreleri açısından müdahale ve kontrol grubu arasında önemli bir farkın olmadığı bulunmuştur. Grup içi değerlendirmede, kalp atım sayısı müdahale grubunda, ikinci ölçümde el masajı sonrası anlamlı şekilde azalırken, kontrol grubunda ise anlamlı şekilde artış olduğu saptanmıştır. Tüm ölçümlerde ÇDGÖ puan ortalaması ile YİAÖ-R puan ortalaması arasında iyi düzeyde pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çocukların duygusal durumlarını belirlemede ÇDGÖ'nin geçerli, güvenilir, seçici ve duyarlı bir ölçüm aracı olarak kullanılması ve postoperatif dönemde çocukların ağrı yönetiminde, duygusal açıdan rahatlatılmasında el masajı uygulaması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Ağrı, anksiyete, postoperatif dönem, el masajı, çocuk.