In the grand scheme of things, as a general rule, in the Western AnatoliaCrete and Greece maritime B.C. early in the second millenium old periodgenerated the archaeological finds at bottom Early Bronze Age at the outsetcirca B.C. 3300/1000 display year on year differences have importance inEastern Anatolia. B.C. 1200/1000 by migratory route discontinvance after IronAge processing to arrested, preserve of continuity chronological a part ofmaking a sense in the Late Bronz Age beginner the Neolithic period a sense ofpermanent life to bring in the through northeast migration, Hittities EmperorB.C. between 1100 and 1000 to fire damage, the reason fort he interruptionunderstanding of migration the consequences of migratory insights.From Northern Caucasia through the Casperian sea in the northernfrom Georgia: in the western to Malatya, from eastern to northwestside İran, inmany ways common features bearing, long lasting and homogeneous carries acultural process.The people of Transcaucasus the northeast of the Anatolia on a highplateau B.C. early in the second millenium old period, old time resident farmergo to the brand-new nomad tribal order and nowadays on going thisunderstanding the foundations of the Bronze Age at the end. Thus, geographicalstructure, climatically and social lives because of prehistorical period theAnatolian peninsula have different characteristic structure is a living space.viiiIn Central Asia region, around the Siberia, live Scythia of the tribepresence Proto-Turkıc with tradition the associated anthropological stelae hasbeen proven, Also Proto-Turks genuinely of Altai Theory is important thebalbal and stone the eeternity of the life of the deceased of Proto-Turks wherethey migrated. Urmu called Van Lake located at a close and from here withUrmu Theory has been associated.The archaeological investigations result over Caucasia region by the richwith stepe culture from connected with migration wave compared, in EasternAnatolia living communities B.C. ten thousand years ago key milestone peoplewho are exposed to migration and the end results Proto-Turk of your tribe,includingthose regions. Thus proving to be verified.Keywords: Late Bronze Age, Early Iron Age, Caucasia, Eastern Anatolia, Altai,Urmu, Theory, Scythia, Stelae, Van, Hakkari.

Genel bir tablo itibariyle Batı Anadolu'da Girit, Yunanistan kıyılarındaİ.Ö. III. bin yıl başlarında ortaya çıkan arkeolojik buluntular esasıyla TunçÇağı'nın başlangıcında yaklaşık İ.Ö. 3300-1000'li yıllarda açığa çıkartılan SonTunç Çağı dönemine göre farklılıklar arz etse de Doğu Anadolu'daİ.Ö.1200/1000'li yıllarda göç yoluyla sona erdiği ardından Demir Çağı geçişsürecinde kesintiye uğrayarak devamlılığını sürdüren kronolojik bir bağlantıtaşımaktadır. Son Tunç Çağı'nda başlayan Neolitik dönem izli kalıcı yaşamanlayışını getirmek isteseler de kuzeydoğu'ya göç yoluyla gelen Hititİmparatorluğu İ.Ö.1100/1000 yıllarında yangın tahribatına uğramaklaberaber yerleşim kalıntısına dair varlığa rastlanmaması geçiş sürecineyansıyarak göç etme anlayışlarının getirdiği sonuçların önemli faktörüolmaktadır. Hitit İmparatorluk devri dahil olmak üzere İ.Ö. XII. yüzyıldakesinlikle Tunç Çağı'na ait olmakla birlikte, nitekim Hitit, Minos, Miken,Mezopotamya ve Levant uygarlıklarının bir arada incelendiklerinde bumedeniyetlerin bir takım adası halinde ''Tunç Çağı İmparatorlukları''ifadesiyle ele alınmasına sebebiyet vermiştir.Aristoteles'ten de bilindiği gibi Hellenistik dönemin başlangıcı olmaklada birlikte demir (sideros) adıyla Hellence kökeniyle İ.Ö. XV. yüzyıldan itibarendemir madeninin altın kadar olmasa da önem arz ettiği bilinmektedir. Ayrıcakolonizasyon hareketlerinin öncüsü olan Deniz Kavimleri Göçü, Hititİmaparatorluklarının yıkılışı, Aiol ve İon kolonizasyon hareketleri gibi vAnadolu'nun kültürel ve arkeolojik önemli bilimsel problemlerin kaynağını budönemler üzerindeki bilgilerin netlik kazanmamasından ötürü belirgin biryaklaşım biçimine ulaşılamamıştır. Böylelikle Erken Demir Çağı'nın birkolonileşme hareketinin uzantısı olarak aynı zamanda kolonizasyon aşamasıolduğu bilinmektedir.Kuzey Kafkasya'dan Hazar denizi boyunca kuzeyde Gürcistan'danbatıda Malatya'ya doğudan İran'ın kuzeybatı kıyılarının pek çok yönleriyleortak özellikler taşıyan uzun ömürlü ve homojen bir kültür süreci taşımaktadır.Transkafkasya halklar, Anadolu'nun kuzeydoğu kesiminin yüksek yaylalarındaİ.Ö. II. bin yıl başlarında eski dönemin yerleşik çiftçi yaşantısından yepyeni birgöçebe sistemden kabile biçimindeki bir düzene geçmelerinin ve günümüzde desürüp giden bu anlayışın temellerinin Tunç Çağı'nın sonlarında atıldığıbilinmektedir. Bunun sonucunda coğrafi yapısı, iklim hareketleri ve sosyalyaşamları etkisiyle Prehistorik dönemden beri Anadolu Yarımadası'nın farklıkarakteristik yapıya sahip bir yaşam alanı olmaktadır. Son Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı dönemleri ağırlıklı olarak elealınmakla beraber, Doğu Anadolu ve Kafkasya bölgesindeki dikilitaşlar, bengitaşlar, mezar stelleri olmak üzere birbirleriyle sürekli etkileşim içinde olmuşolan sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkilerine, yaşayışsal-düşünsel sistemlerineyansımış olan bir bölgesel kültür ağı şeklinde adlandırılmaktadır.Ayrıca dönemin yansıtılışını temsil eden, Tunç Çağı başlangıcısonrasında Demir Çağı'nın başlangıcı dahil olmak üzere önem arz eden DoğuAnadolu bölgesi Hakkari taşları, Kafkasya ve Orta Asya'daki dikilitaşlar, kayaresimleri son olarak kurganların benzerlik taşıdığını özellikle Azerbaycan veİran Azerbaycan'ı olmak üzere bengi taşların varlığına rastlanılması, DoğuAnadolu'da daha önceden bir Proto-Türk kavminin olduğuna işaretetmektedir.Orta Asya bölgesinde Sibirya dolaylarında yaşayan İskit kavmininvarlığı Ön-Türk geleneğiyle bağdaştırılmış olmakla birlikte antropomorfikstellerin varlığı ispatlanmıştır. Ayrıca Ön-Türkler kökensel olarak AltayTeorisi'nin önem kazandığı, balbal ve taş babaların ölen kişinin yaşamınınsonsuzluğunu Ön-Türklerin ne tür yaşam özelliklerine sahip oldukları ve viyerleştikleri yerler olmak üzere göç yollarına bağlı olarak göç faktörüne nedenolan şartların sonuç kazanması, Urmu denilen kentin Van Gölü'ne yakın birnoktada yer alması ve buradan ismini alarak '' Urmu Teorisi '' ilebağdaştırılmaktadır.Yapılan arkeolojik araştırmalar sonucu Kafkasya bölgesi üzerindenbirtakım boylar yerleşerek bozkır kültürünün ise uzantısı olarak göç dalgasıylakarşılaşılması, Doğu Anadolu'da yaşayan toplulukların İ.Ö. 10.000 yılöncesinden itibaren önemli bir kilit nokta taşıyan bölgelere doğru göçleremaruz kalan halkların gelmesiyle, incelemelerin sonucunda ise Proto -Türkkavminin bu bölgelerin özelliklerini yansıtan biçimde yaşadıkları bunungöstergesi olarak kanıtlanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Son Tunç, Erken Demir Çağı, Hakkari, Doğu Anadolu,Kafkasya, Azerbaycan, Orta Asya, Altay, İskit.