The serum levels of GH, IGF-1, BALP and OC, and the correlation with the ghrelin levels of plasma and saliva were evaluated in children with developmental tooth anomalies and healthy controls, to investigate the level changes of hormones in development of dental anomalies, and the feasibility for the measurement of ghrelin levels using the saliva. Study was carried out by simultaneously collected the blood and saliva samples, after 10-12 hours fasting from 3 study groups, dentinogenezis imperfecta (DI, mean-age 7,99±3,76), amelogenezis imperfecta (AI, mean-age 10,36±1,90) and generalized enamel hypoplasia (hypoplasia, mean-age 10,42±1,84), with the control groups according to age and gender distribution that consisting of 15 children in each. Samples taken were centrifuged and separated into full saliva, serum and plasma, were stored at -80 degrees celsius until the day of analysis. Plasma and saliva total ghrelin, serum IGF-1, OC, BALP, GH analysis were performed with ELISA. Saliva ghrelin and serum IGF-1 levels were statistically significantly higher (p<0.01) in the DI group; the AI and hypoplasia groups' plasma ghrelin levels, DI group's serum GH and OC levels were significantly lower (p<0.01) was observed. Statistically significant correlation was found between plasma and saliva ghrelin levels in a negative direction (r=-0.679, p<0.01) in the DI group and positive direction in the AI group (r=0.443, p<0.01) while no relationship in the hypoplasia and the control groups (p>0.05). The data obtained suggests that ghrelin may, creates inhibiting effect of mineralization out of certain limits independently or through affecting GH/IGF-1 axis; participates in the formation of enamel and dentin through different receptors and mechanisms; has more than one role in tooth development and further studies should be done on the use of saliva in the measurement of ghrelin.

Bu çalışmada gelişimsel diş anomalilerinde rol oynayan hormonların düzeylerinin araştırılması ve tükürükten ghrelin ölçümünün yapılabilirliğinin değerlendirilmesi amacıyla gelişimsel diş anomalisi olan çocuklarla sağlıklı kontrollerinde, GH, IGF-1, BALP ve OC'nin serumdaki düzeyleri ile yakın ilişkili ghrelin hormonunun tükürük ve plazma düzeyleri arasındaki bağlantı değerlendirilmiştir. Çalışma her biri yaşları 15 çocuktan oluşan dentinogenezis imperfekta (Dİ; yaş ortalaması 7,99±3,76), amelogenezis imperfekta (Aİ; yaş ortalaması 10,36±1,90) ve yaygın mine hipoplazisi (hipoplazi; yaş ortalaması 10,42±1,84) olmak üzere 3 çalışma grubu ile yaş ve cinsiyet dağılımlarına uygun kontrol gruplarından kan ve tükürük örnekleri, 10-12 saat açlık sonrasında eş zamanlı toplanarak gerçekleştirildi. Alınan örnekler santrifüj edildi ve tam tükürük, serum ve plazmalar analiz gününe kadar -80 santigrat derecede saklandı. Plazma ve tükürük total ghrelin, serum IGF-1, OC, BALP, GH analizleri ELİSA yöntemiyle gerçekleştirilip sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirdi. Dİ grubunun tükürük ghrelin ve serum IGF-1 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı yüksek (p<0.01); Aİ ve hipoplazi gruplarının plazma ghrelin düzeyleri ile Dİ grubunun serum GH ve OC düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düşük (p<0.01) saptanmıştır. Plazma ve tükürük ghrelin düzeyleri arasında hipoplazi ve kontrol gruplarında herhangi bir ilişki saptanmamışken (p>0.05), Dİ grubunda negatif (r=-0,679; p<0.01), Aİ grubunda pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,443; p<0.01). Elde edilen veriler ghrelinin bağımsız olarak ya da GH/IGF-1 aksını etkileme yoluyla belli sınırlar dışında mineralizasyonu engelleyici etki oluşturabildiğini; mine ve dentin oluşumuna farklı reseptör ve mekanizmalar aracılığı ile katılabileceğini; diş gelişiminde birden fazla rolü olabileceğini ve ghrelin ölçümünde tükürüğün kullanılması konusunda daha ileri çalışmalar yapılması gerektiğini düşündürmektedir.