Arbuscular mycorrhiza (AM) which belongs to the kingdom of fungi is a symbiont of the roots of the plants. It provides water, macro and micro nutrients to its host, and takes photosynthetically derived sugars from the plant in return. In this research, the role of plant-mycorrhiza interaction on the remediation of the soil from a mine tailing area in Kütahya was evaluated, furthermore, the genetic mechanisms behind this remediation were highlighted. To assess the effect of mycorrhiza on plant growth, metal absorption by the plant, soil fertility and the expression of metal transporter genes, a greenhouse experiment was set up with Sorghum bicolor L. and Rhizophagus irregularis. Results showed that the mycorrhiza might positively affected the plant growth even at the germination stage and it increased mostly the root weight afterward. Metal absorption by the mycorrhizal roots was higher because of the increase in root growth and in the expression level of YSL-15 gene in roots. Root to shoot translocation was also higher in mycorrhizal plants. Additionally, the mycorrhiza induced the soil fertility to increase, but this was not due to the glomalin production. The results suggest that the expression and the production of glomalin might depend on the type and concentration of metals in the soil. In addition, further research should evaluate the phytoremediation application in Kütahya between June and August, since our results indicate that the symbiosis strongly depended on the temperature in the soil.

Arbusküler mikorizal funguslar bitki köklerinde simbiyotik yaşayan mantarlar alemine ait mikroorganizmalardır. Arbusküler mikorizal mantarı, kökünde yaşadığı konak bitkiye su, makro ve mikro besinler sağlarken, bitkiden de karbon kaynağı olarak fotosentez ürünü olan şekerleri tedarik eder. Bu araştırmada, Kütahya' daki bir maden bölgesi toprağının remediasyonunda bitki-mikoriza ilişkisinin rolü değerlendirilmiş ve bu remediastonun ardındaki genetik mekanizmalar aydınlatılmıştır. Arbusküler mikoriza mantarının bitkinin büyümesi, bitkinin metal absorpsiyonu, toprak verimliliği ve bitkinin metal taşıyıcı genlerinin ekspresyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmek için Sorghum bicolor L. bitkisi ve Rhizophagus irregularis mikorizası ile bir sera seti kurulmuştur. Mikorizanın bitki büyümesini çimlenme aşamasında dahi arttırdığı ve çimlenme sonrası süreçte ise özellikle kök büyümesini arttırdığı görülmüştür. Mikorizalı bitki köklerinin daha fazla büyüme göstermesi ve yine bu köklerdeki YSL-15 geninin daha fazla ekspres olması mikorizalı bitki köklerindeki metal absorpsiyonunu mikorizasız olanlara kıyasla önemli ölçüde arttırmıştır. Kökten gövdeye metal translokasyonunun mikorizalı bitkilerde daha fazla olduğu görülmüştür. Bunlara ilaveten, mikorizanın toprak verimliliğinin artmasına sebebiyet verdiği fakat bunu glomalin üretimiyle yapmadığı görülmüştür. Glomalin üretiminin ve glomalin geninin ekspresyonunun topraktaki metal türü ve konsantrasyonuna bağlı olabileceği öne sürülmüştür. Buradaki bitki ve mikoriza simbiyoz seviyesinin sıcaklığa bağlı olarak değişkenlik gösterdiği görüldüğünden, Kütahya' da yapılacak olan fitoremediasyon saha çalışmasının Haziran ve Ağustos ayları arasında yapılması önerilmiştir.