In this study, levels of cognitive demands of problems on fractions in Turkey's and Japan's 4th, 5th and 6th grade mathematical textbooks were investigated. Differences between problem types, presentation of the topics and cognitive demands of the problems on fractions in the two countries' textbooks were compared in detail. The textbooks used in the data collection are up to date class materials for the two countries. The textbooks used for Turkey were published by the Ministry of Education, while the Japanese math textbooks were published by Tokyo Shoseki Publishing in English. The three main investigation categories of our study were task type, presentation type and cognitive demand levels of the fraction problems in the textbooks within the theoretical frame of Charalambos (2010) horizontal and vertical analysis with three basic categories as task types, presentation of types, and cognitive demands. Based on task type, the number of problems examined in the Turkish textbooks were 78, 89 and 100 for the 4th, 5th and 6th grades, respectively. The numbers for the Japanese books were 47, 46 and 75, respectively. For the Turkish books, percentages were found to be 31.5%, 64.9% and 3.6% for the problems with answers, exercises and activities, respectively. For the Japanese books, the percentages were 20.3%, 79.7% and 0% for the problems with answers, exercises and activities, respectively. According presentation type analysis results, the number of problems in Turkish textbooks were 78,89 and 110 for the 4th, 5th and 6th grades, respectively. The numbers for the Japanese books were 47, 46 and 75, respectively. For the Turkish books, percentages were calculated to be 1%, 53% and 46% for the verbal, verbal-symbolic and verbal-symbolic-pictorial, respectively. For the Japanese books, the percentages were 1.2%, 72.6% and 26.2% for the verbal, verbal-symbolic and verbal-symbolic-pictorial, respectively.Keywords: Turkey and Japan, Math textbooks, Cognitive demand.

Bu çalışmada Türkiye ve Japonya 4, 5 ve 6. sınıf matematik ders kitaplarında, kesirler konusundaki problemlerin türleri arasındaki farklar, her iki ülke ders kitaplarında problemlerin sunuş biçimindeki farklılıklar ve iki ülkenin matematik kitaplarındaki kesirler ile ilgili problemlerin bilişsel istem düzeyleri arasındaki farklılıklar detaylı olarak incelenmiştir. İnceleme sırasında veriler, Türkiye ve Japonya müfredatlarında günümüzde kullanılan matematik ders kitaplarından elde edilmiştir. Türk kitapları için kaynak olarak, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan ve 4, 5 ve 6. sınıf seviyesinde okutulan ders kitapları kullanılmıştır. Japon kitapları için kaynak olarak ise Japonya'da 4, 5 ve 6. sınıf seviyesinde matematik öğretim programlarının öğretiminde yaygın olarak kullanılan Tokyo Shoseki Yayınevi tarafından basımı yapılan kitapların İngilizce çevirileri kullanılmıştır. Matematik ders kitapları incelemelerinde kesir problemleri Charalambos (2010) teorik çerçevesi kapsamında, yatay ve dikey analiz yapılarak görev tipi, gösterim tipi ve bilişsel istem düzeyleri olmak üzere üç temel kategori belirlenmiştir.Kesir problemleri görev tipine göre incelendiğinde, Türk kitaplarında yer alan soru sayıları 4, 5 ve 6. sınıflar için sırası ile 78, 89 ve 110, Japon kitaplarında ise sırasıyla 47, 46 ve 75 olarak bulunmuştur. Türk kitapları için bu soruların %31,5'i çözümlü soru, %64,9'u alıştırma/problem ve %3,6'sı ise etkinlik olarak olduğu gözlenmiştir. Japon kitapları için ise çözümlü soru oranı %20,3, alıştırma/problem oranı %79,7 ve etkinlik oranı %0 olarak bulunmuştur. Kesir sorularının gösterim tipine göre karşılaştırılması sonucu ise Türk kitaplarındaki soru sayıları 4, 5 ve 6. sınıflar için sırası ile 78, 89 ve 110, Japon kitapları için ise sırası ile 47, 46 ve 75 olarak belirlenmiştir. Türk kitapları için bu soruların %1'i sözel soru, %53'ü sözel ve sembolik soru ve %46'sı ise sözel, sembolik ve resimsel soru olarak bulunmuştur. Japon kitapları için ise sözel soru oranı %1,2, sözel ve sembolik soru oranı %72,6 ve sözel, sembolik ve resimsel soru oranı %26,2 olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Türkiye, Japonya, Matematik ders kitapları, Kesirler, Bilişsel istem, Problem.