2. ABSTRACT The Comparasion of Exercises Dependet Changes in Visual and Sensory Evoked Potential Responses Evoked potentials have been used in evaluation of the central nervous system. The aim of this study was to determine the effects of acute and regular exercise on central nervous system and visual and sensorial evoked potentials ( VEP and SEP )rather than effects increase in body temperature. 16 trained (9 female and 7 male) and 16 untrained subjects (9 female and 7 male) were participated. Pre and post exercise values of N75, P100, N145, PI and P2 latency and amplitudes were compared. EMG device was used to electrophysiological measurements. To determine the effects of acute exercise, the individuals in each group was compared and to determine the chronic effects, comparison was made between the groups. The each subjects and groups pre- and post-exercise evoked potential latencies and amplitudes were evaluated using Willcoxon test (P< 0.05) and Mann Whitney U test, respectively (P< 0.01). There were significantly differences untrained and trained females and males subjects pre-exercise VEP responses as reflected left N145 latencies and amplitudes and PI 00 amplitude, respectively. Furthermore, in untrained females there was a significantly difference in the left eye N1145 latencies between pre and post exercise values. In trained and untrained females and untrained males, pre- and post-exercise PI, P2 latencies and amplitudes showed a significant difference. In contrast, there was no significantly difference between pre- and post-exercise potentials in trained males.Trained and untrained females pre-exercise right PI and P2 amplitudes and post- exercise left P2 amplitude showed significant differences. As a result, it was shown that acute regular exercise has important effects on VEP and SEP values without affected in increased body temperature. The differences between trained and untrained subjects VEP and SEP could be due to changes in neurophysiological and neuroendocrine factors caused by increased exercise capacity in untrained subjects. Consequently, evoked potentials could be used as a neurophysiological criteria to evaluate the sportsman's performance. KEY WORDS: Visual Evoked Potentials, Sensorial Evoked Potentials, Exercise.

1. ÖZET Sporcu ve Sedanterlerin Görsel ve Duysal Uyarılmış Potansiyel Yanıtlarında Egzersize Bağlı Değişiklerin Karşılaştırılması Elektrofizyolojik testlerden biri olan uyarılmış potansiyeller santral sinir sisteminin değerlendirilmesi amacıyla kullanılan önemli elekrofizyolojik testlerden birisidir. Bu çalışmanın amacı akut ve düzenli egzersizin santral sinir sistemi üzerine olan etkileri ile görsel ve duyusal uyarılmış potansiyel yanıtlan (GUP-DUP) üzerine vücut ısısı artışından bağımsız fizyolojik bir etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Çalışma grupları 9 bayan ve 7 erkek voleybolcudan, kontrol grupları aktif olarak sporla ilgilenmeyen 9 bayan 7 erkek öğrenciden oluştu. Tredmilde egzersiz yaptırılan grupların egzersiz öncesi ve sonrası N75, P100 ve N145 latans ve amplitütleri ile grupların egzersiz öncesi ve sonrası Pl ve P2 latans ve amplitütleri ölçüldü. Elektrofizyolojik ölçümler EMG cihazı ile gerçekleştirildi. Egzersiz öncesi ve sonrası uyarılmış potansiyel latans ve amplitütleri Willcoxon (P< 0.05) testi ile değerlendirildi. Grupların egzersiz öncesi ve egzersiz sonrası değerlerinin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanıldı. (P< 0.01) Sporcu ve sedanter bayanların egzersiz öncesi GUP yanıtlarının değerlendirilmesinde sol N145 latans ve amplitütleri ile sporcu ve sedanter erkeklerin egzersiz öncesi sol P100 amplitütleri arasında; sedanter bayanlarda sağ göz N145 latansında egzersiz öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. DUP yanıtlarının değerlendirilmesinde sporcu- sedanter bayanlar ve sedanter erkeklerinegzersiz öncesi ve sonrasıPl, P2 latansı ve amplitütleri arasında anlamlı bir fark gözlendi. Sonuç olarak bu çalışmada akut ve düzenli egzersizin vücut ısısı ve diğer fizyolojik parametrelerden bağımsız olarak GUP ve DUP değerlerini etkilediği ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda ssporculann performanslarının belirlenmesinde uyarılmış potansiyeller nörofızyolojik bir değer olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Görsel Uyarılmış Potansiyeller, Duyusal Uyarılmış Potansiyeller, Egzersiz - x.