This dissertation is intended as a contribution to the understanding of modernization in the early Republican period (ERP) architecture, namely including the neglected attitudes. It criticizes the stylistic periodizations such as ?National Style? and ?International Style? and rigid classifications such as classifications of Sedad Hakkı Eldem only as the forerunner of national architecture and Seyfi Arkan only as the forerunner of the international architecture in Turkey. This study aims to transcend these reified categories by presenting the varieties and contradictory approaches that existed in architectural theory and practice.This dissertation aims to develop a new reading of the ERP architecture by questioning the categories that were constructed by the first generation of architectural historians who produced their texts between 1973 and 1983. The main aim of this dissertation is to show simultaneous existence of different modernities in the ERP architecture. By revealing different understandings of new architecture in architectural theory, architectural pedagogy and architectural practice, this dissertation focuses on the heterogeneity of the architectural milieu.The first generation of architectural historians constructed the ERP architecture with Euro-centric set of theories, and with conventions such as categorizations and stylistic periodizations. They also read that period?s architecture within the frame of the nation-building process. In their texts, the architecture followed a linear and progressive modernization process, paralleling the nation-building process. By tracing the different understandings of modern architecture in architectural theory and tracing different tendencies of architects in architectural practice, this dissertation aims to question not only the categorizations and stylistic periodizations, but also this linear and progressive modernization ideal.?.

Bu tez gözardı edilmiş tavırları analiz ederek erken cumhuriyet dönemindeki modernleşme anlayışına bir katkı koymayı amaçlar. Çalışma ?Milli Stil? ve ?Uluslarası Stil? gibi stil temelli dönemleştirmeleri ve Sedad Hakkı Eldem'i sadece milli mimarlığın öncüsü olarak ve Seyfi Arkan'ı da sadece Uluslarası Stil'in Türkiye'deki öncüsü olarak sınıflandıran katı sınıflandırmaları eleştirir. Bu çalışma mimarlık teorisi ve mimarlık pratiğindeki çeşitlikleri ve çelişkili yaklaşımları ortaya koyarak böyle ?şeyleştirilen? kategorileri aşmayı amaçlar.Bu tez metinlerini 1973 ve 1983 arasında üretmiş olan ilk kuşak mimarlık tarihçilerinin söylemlerini sorgulayarak, erken cumhuriyet dönemi mimarlığına dair yeni bir okuma geliştirmeyi amaçlar. Bu çalışmanın temel amacı erken cumhuriyet döneminde aynı anda var olan farklı moderniteleri ortaya koymaktır. Yeni mimarlığın mimarlık teorisinde, mimarlık eğitiminde ve mimarlık pratiğindeki farklı anlayışlarını ortaya çıkararak, erken cumhuriyet dönemi mimarlık ortamının heterojenliği üzerine odaklanır.İlk kuşak mimarlık tarihçileri erken cumhuriyet dönemi mimarlığını Avrupa-merkezli teoriler ile ve kategorileştirme ile stil temelli dönemleştirmeler aracılığı ile kurmuşlardır. Bu dönem mimarlığını ulus-devlet kurma süreci çerçevesinde okumuşlardır. Tarihçilerin metinlerinde mimarlık, ulus-devlet kurma sürecine paralel olarak lineer ve ilerlemeci bir modernleşme sürecinin içinde yer alır. Bu çalışma, erken cumhuriyet dönemi mimarlık ortamındaki farklı anlayışların, farklı eğilimlerin, farklı tavırların izini sürerek sadece tarihçilerin kurgulamış olduğu kategorileri ve stilistik dönemleştirmeleri değil, bu lineer ve ilerlemeci modernleşme idealini de sorgulamayı amaçlar.