The first Arabic grammar known to us is al-Kitab, composed by Sibawayhi (d.180/796) in the eighth century in the city of Basra. It contains a description and analysis of theold Arabic language (al-fousha) as well as some linguistic theories and notions. Sibawayhi?sdescription and analysis of Arabic based on three main sources: The text of Kur?an, ancientArabic poetry and the ordinary speech of some native speakers.The only reliable source of information about rise of Arabic linguistic studies or whatwe might call primitive grammar is al-Kitab itself. The traditional narrative ascribing theinvention of grammar to Abu?l-Aswad al-Du?ali, thence through generations of scolars up toand Sibawayhi, has an inner coherence which corresponds well to likely stages in the growthof linguistic consciousness, responding to the increasing volatility of Arabic and the need fora definitive form of the text upon which the new Islamic civilization now depended. In thiswork, we examined evidences of this philological tradition in Sibawayhi?s al-Kitab and theattemps to trace the origins of Arabic grammar to external influences, principally Greek, viaSyriac.

Elimize ulasan ilk Arapça gramer eseri olan el-Kitâb, Sîbeveyhi (ö. 180/796)tarafından sekizinci asırda Basra sehrinde telif edilmistir. Bu eser fasih Arapçanın tasvir vetahlilini ihtiva ettigi gibi bazı dilbilim teori ve kavramlarını da haizdir. Sîbeveyhi'nin Arapdilini tahlili temelde su üç kaynaga dayanmaktadır: Kur'ân metni, eski Arap siiri ve dilleribozulmamıs bedevilerin konusmaları.Arap diline dair bilimsel çalısmaların veya baska bir deyisle Arap gramerininbaslangıç dönemine dair elimizdeki en erken kaynak Sîbeveyhi'nin eseri el-Kitâb'tır. Budöneme dair geleneksel açıklama tarzı, Arap gramerinin baslangıcını Ebu'l-Esved ed-Düelî'ye götürmekte ve bunu dilin bozulması, lahnin artması ve Kur'ân kıraatine yansımasıüzerine Kur'ân'ı bu tür hatalardan koruma amacı ile gerçeklestirildigini bildirmektedir. Ebu'l-Esved ile baslayan dilbilim gelenegi Sîbeveyhi'ye kadar devam etmis ve Sîbeveyhi'nin el-Kitâb'ı telif etmesiyle en büyük semeresini vermistir. Bu çalısmada Ebu'l-Esved'den baslayıpSîbeveyhi'ye kadar devam eden bu gelenegin el-Kitâb'taki izleri kendilerinden yapılannakiller muvacahesinde takip edilmekte ve böylece dönem el-Kitâb perspektifinden elealınmaktadır. Ayrıca Arap dilbilimin dogusu konusundaki yabancı etkisi iddiaları ele alınmısve meselenin sosyal ve dini etkenleri bahis konusu yapılmıstır.