This research is planned to compare the care requirements and implementations ofpatients with diabetes and without diabetes.The research is cross sectional type. A total of 111 people out of 122 patients(91%) who are being treated in two hemodialysis centers in central Bolu.Questionnaire and `Brief Disability Questionnaire? are used to collect data.28,8% (n: 32) of the patients who receive hemodialysis have diabetesmellitus, they consist of mostly males (62,5% with diabetes - 55,7% withoutdiabetes), between the ages of 50?64 (43,8% with diabetes - 36,7% withoutdiabetes), literate/ elementary school graduates (68,8% with diabetes - 59,5% withoutdiabetes). It is determined that chronic kidney failure mostly developed because ofdiabetic nephropathy (28,8%), patients with diabetes had more problems related withdiet and liquid restriction than patients without diabetes because of graft or fistula,and they had more problems such nausea-vomiting and sleep disorder. There is ameaningful statistical difference among the urea, creatinin, calcium, potassium,phosphorus values of patients with diabetes and without diabetes before and afterhemodialysis session. It is determined that patients with diabetes had more capabilityloss and more care requirement than the ones without diabetes.Based on these results, it is believed that this study may contribute to theawareness of difficulties of patients with diabetes who undergo hemodialysis in theircare and treatment, to the evaluation of these difficulties and to the emphasis of thesolutions to these problems for the nurses.Keywords: Diabetes mellitus, chronic kidney disease, hamodialysis, care needs,nursing.

Bu arastırma, diyabetli ve diyabetli olmayan hastaların bakım gereksinimleri veuygulamalarının karsılastırılması amacıyla planlanmıstır.Arastırma, kesitsel tipte bir arastırmadır. Bolu il merkezindeki ikihemodiyaliz merkezinde tedavi gören toplam 122 hastadan 111 kisi (%91)arastırmaya katılmıstır. Verilerin toplanmasında soru formu ve ?Yeti Yitimi Ölçegi?kullanılmıstır.Hemodiyalize giren hastaların %28,8'inde (n:32) diyabetes mellitussaptanmıs, hastaların çogunlugunu erkek (diyabetli %62,5?diyabetli olmayan%55,7), 50?64 yas grubunda (diyabetli %43,8? diyabetli olmayan %36,7) ve okuryazar/ilkokul mezunu (diyabetli %68,8? diyabetli olmayan 59,5) kisilerolusturmustur. Kronik böbrek yetmezliginin en fazla diyabetik nefropati (%28,8)nedeniyle gelistigi, diyabetli olmayan hastalara göre diyabetli hastaların greft ya dafistül sorunlarını, diyet, beslenme ve sıvı kısıtlamasına iliskin sorunları daha sıkyasadıkları, bulantı-kusma ve uyku problemlerinin daha fazla oldugu saptanmıstır.Diyabetli ve diyabetli olmayan hastaların hemodiyaliz seansı öncesi ve sonrası üre,kreatinin, kalsiyum, potasyum, fosfor degerleri arasında istatistiksel yönden anlamlıbir fark bulunmustur. Diyabetli olmayanlara göre diyabetlilerde yeti yitimi ve bakımgereksinimlerinin daha fazla oldugu saptanmıstır.Arastırma sonuçlarına dayanarak, hemodiyalize giren diyabetli hastalarınbakım ve tedavilerine iliskin yasadıkları güçlüklerin bilinmesi, degerlendirilmesi vebu sorunların çözümüne hemsirelerin dikkatinin çekilmesi açısından çalısmanınkatkıda bulunabilecegi düsünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, kronik böbrek yetmezligi, hemodiyaliz,bakım gereksinimi, hemsirelik.