SUMMARYHypertension is a common problem, observed frequently due to several causes afterkidney transplantation. The most frequent causes of hypertension after transplantation arepretransplant hypertension, chronic allograft nephropathy and immunosupressive treatment.Posttransplant hypertension increases the incidence of both cardiovascular diseases andallograft failure in transplant patients. Even low sodium diet is strongly advised in therapy ofhypertension, the relation between low sodium diet and posttransplant hypertension is notwell studied in the present time. Our aim in this study is to investigate the relation betweenlow sodium diet and posttransplant hypertension in 38 kidney transplantaion patients withhypertension.Thirtyeight kidney transplantation patients at least 6 months passed aftertransplantation and having stable allograft function, taking maintenance tripleimmunosupressive therapy, having a history of taking antihypertensive drugs with bloodpressure 120/80mmHg were included in this study. Office blood pressures and ambulatoryblood pressure monitoring (ABPM) measures of all 38 patients were noted down before thestudy. Serum biochemistry, haemogram, 24-hour urinary excretion of sodium, potassium,calcium, magnesium, creatinine, protein levels were measured. Second morning voidingurine specimen was collected as a spot urine. Daily urinary sodium excretion throughKawasaki formula and protein / creatinine ratios in the second urinary excretion of morningwere measured. A low sodium diet not more than 80 mmol / day was arranged by a dieticianfor 14 days. After 14 days all measurements were repeated and results were compared.It was observed in this study that low sodium diet was effective in decreasing officesystolic and diastolic blood pressure with decreasing sodium excretion in 24-hour urine. Italso decreased the average systolic and diastolic blood pressure in 24-hour ABPM,statistically with the same importance (p<0.001). In 24-hour ABPM, during nights decreasingratio for systolic and diastolic blood pressure was lower significant than mean and daytimeABPM results (respectively p<0.05 and p<0.01). It was also observed that low sodium diethas no effect on dipper and nondipper hypertension development while sodium excretion with24-hour urine was decreasing with calcium and magnesium, there was no change in the levelof potassium and protein excretion.

HT, böbrek transplantasyonundan sonra birçok sebebe baglı olarak sıkça karsılasılanbir problemdir. Posttransplant HT'nin en sık sebepleri transplant öncesi HT olması, kronikallogreft nefropati varlıgı ve hastalara uygulanan immünosupressif tedavidir. PosttransplantHT, böbrek transplant hastalarında kardiyovasküler hastalık insidansındaki artıs yanında,greft yetmezligi yönünden de bagımsız bir risk faktörü olarak etki eder. Günümüzde HTtedavisinde tuz kısıtlaması, yaygın sekilde önerilmesine ragmen posttransplant HT ilediyetteki tuz alımı arasındaki iliski fazlasıyla incelenmemistir. Bu nedenle 38 hipertansifböbrek transplant alıcısında diyetteki tuz kısıtlamasının, posttransplant HT üzerindeki etkisiniincelemeyi amaçladık.Böbrek transplantasyonu üzerinden en az 6ay geçmis, stabil greft fonksiyonlu, idamedozda üçlü immünosupressif tedavi alan, 24-saatlik idrarında sodyum atılımı 80mmol/günüzerinde olan, antihipertansif ilaç kullanma hikayesine göre hipertansif olarakdegerlendirilmis ve bazal kan basınçları 120/80mmHg olan 38 böbrek transplant hastasıçalısmaya alındı. Çalısma öncesi hastaların ofis kan basıncı ve 24-saatlik AKBT kayıtlarıyapıldı. Serum biyokimya ve hemogram ölçümleri yanında 24-saatlik idrarda sodyum,potasyum, kalsiyum, magnezyum, kreatinin ve protein atılımı ölçüldü. Sabahki ikinci idrarspot idrar olarak alındı. Spot idrarda sodyum, protein, kreatinin düzeyleri bakılarakprotein/kreatinin ve Kawasaki formülüne göre günlük idrardaki sodyum atılımı belirlendi.Tüm hastalara uzman diyetisyen kontrolünde 80mmol/gün geçmeyen düsük sodyum içeriklidiyet, 14gün süreyle verildi. Ondört günlük diyet sonunda tüm ölçümler tekrar edilerek,sonuçlar karsılastırıldı.Böbrek transplant hastalarında diyette sodyum kısıtlamasının, 24-saatlik idrarda vespot idrarda sodyum atılımındaki azalmayla beraber; ofis sistolik ve diyastolik kanbasınçlarını, 24-saatlik AKBT'de ortalama ve gündüz ölçülen sistolik ve diyastolik kanbasınçlarını istatistiksel olarak aynı önemde, anlamlı düsürdügü görüldü (her biri içinp<0.001). 24-saatlik AKBT'de gece sistolik ve diyastolik kan basıncında elde edilen düsmeortalama ve gündüz ölçülen degerlere göre daha az önemliydi (sırasıyla p<0.05 ve p<0.01 ).AKBT'deki bu degisimler yanında, diyette sodyum kısıtlamasının dipper ve non-dipper HTgelisimine etki etmedigi görüldü. 24-saatlik idrarda sodyum atılımındaki anlamlı azalmaylaberaber idrarda kalsiyum ve magnezyum atılımlarında anlamlı azalma oldugu, potasyum ve28protein atılımı yönünden düsük sodyum içerikli diyetin etkisinin olmadıgı görüldü.Sonuçta hipertansif böbrek transplantasyon alıcılarında, antihipertansif ilaç tedavisiylebirlikte diyette alınan sodyumun 80mmol/gün düzeyinde kısıtlanması, ofis ve 24-saatlikAKBT'de ölçülen kan basınçlarını etkili sekilde düsürmektedir.