THE EFFECT OF DIFFERENT THERAPY REGIMENS ON VIROLOGICAL AND IMMUNOLOGICAL RESPONSE IN HIV/AIDS PATIENTSABSTRACTIn this retrospective study, the differences between viral and immunologic responses of different treatment protocols were assessed by evaluation of all patients with HIV/AIDS diagnosis presented to MoH Istanbul Education and Research Hospital, Infectious Diseases Polyclinic between January 2002 and April 2010.The patients were grouped as follows: patients on treatment; patients who did not achieve the level of intent-to-treat disease and patients lost to follow-up. The group on treatment (n=64) was categorized by treatment durations and treatment protocols. After these groups were reviewed, results of the first CD4 and HIV-RNA test results were recorded before and after start of treatment. Clustering of these tests according to their repetition during the therapy was reviewed. These clusters were found to occur at Week 12 and Week 24. Six different protocols were observed. These treatment protocols were evaluated for differences in terms of viral and immunologic responses at Week 12 and Week 24.In the Lopinavir/ritonavir based group (n=29) with the maximum patient clustering, it was observed that 86.2% of patients had HIV-RNA levels below the detectable level at Week 24 and that the patients with HIV-RNA in their blood above the detectable level were non-compliant with the treatment. In HIV-RNA tests performed 24 weeks after the patients were informed, it was detected that one of the patients developed resistance, but the treatment was successful for other patients.In the Efavirenz based group (n=18) with the second maximum patient clustering, it was observed that 78% of patients had HIV-RNA levels below the detected limit at Week 24 and that the patients with HIV-RNA in their blood were non-compliant with the treatment. These informed patients with increased compliance with the treatment had HIV-RNA levels below the detectable level after 12 weeks. No resistance development was detected in this group.In this study, it was concluded that pre-treatment HIV-RNA levels, CD4 count, gender, age and treatment protocols created no significant difference in terms of treatment success and that the most important factor in treatment success was patient compliance with the treatment.Keywords: HIV/AIDS, treatment compliance, treatment success, different treatment protocols.

ÖZETBu retrospektif çalışmada Ocak 2002 - Nisan 2010 tarihleri arasında SB İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği‟ne başvuran tüm HIV/AIDS tanılı hastalar değerlendirmeye alınarak farklı tedavi protokollerinin viral ve immunolojik yanıtları arasındaki farklılıklar değerlendirildi.Hastalar, tedavi alanlar, tedavi edilecek hastalık düzeyine ulaşmamış olanlar ve takiplerine devam etmeyenler olarak gruplandırıldı. Tedavi altındaki grup (n=75); tedavi kullanma sürelerine ve tedavi protokollerine göre ayrıldı. Oluşturulan bu gruplar incelenerek tedavinin başlangıcında ve tedavi başlandıktan sonra, ilk yapılan CD4 ve HIV-RNA tetkik sonuçları kaydedildi. Bu tetkiklerin tedavi süresince tekrarlanma kümelenmesi incelendi. Bu kümelenmelerin 12. hafta ve 24. haftada oldukları tespit edildi. Altı farklı protokollün uygulandığı görüldü. Uygulanan bu tedavi protokollerinin 12. haftada ve 24. haftadaki virolojik ve immunolojik yanıt açısından farklılıkları değerlendirildi.Hasta kümelenmesinin en fazla olduğu Lopinavir/ritonavir temelli grupta (n=29) hastaların %86,2‟sinde 24.haftada HIV-RNA düzeyinin saptanabilir düzeyin altında olduğu, bu esnada kanda HIV-RNA saptanabilir düzeyin üzerinde olan hastaların tedaviye uyumsuz oldukları görüldü. Hastalar bilinçlendirildikten 24 hafta sonra yapılan HIV-RNA tetkiklerinde; hastalardan birinde direnç geliştiği, diğerlerinde ise tedavinin başarılı olduğu tespit edildi.Hasta kümelenmesinde ikinci sırada yer alan Efavirenz temelli grupta (n=18); hastaların %78‟inde 24. haftada HIV-RNA düzeyinin tespit edilen sınırın altında olduğu, bu esnada kanda HIV-RNA‟sı tespit edilen hastalarında tedaviye uyumsuz oldukları görüldü. Bilgilendirilen ve tedaviye uyumu arttırılan bu hastaların 12 hafta sonra HIV-RNA düzeyleri saptanabilir düzeyin altına inmişti. Bu grupta direnç gelişimi tespit edilmedi.Bu çalışmada; tedavi öncesi HIV-RNA düzeyi, CD4 sayısı, cinsiyet, yaş ve uygulanan tedavi protokolünün tedavi başarısında önemli bir fark oluşturmadığı, tedavi başarısında en önemli faktörün hastanın tedaviye uyumu olduğu sonucuna varıldı.Anahtar kelimeler: HIV/AIDS, tedavi uyumu, tedavi başarısı, farklı tedavi protokolleri.