The aim of this study is examining the past in the novels of Uwe Timm, a Modern German Author, named `Morenga`, `In My Brother's Shadow` and `Hot Summer`, in terms of social, cultural and personal memory.In the introduction chapter of the dissertation, the studies made in relation with the social, cultural and personal memory and the questions and problems pertaining to the aim of the dissertation have been touched upon. The first chapter of the dissertation is comprised of the theories concerning the forgetting, the past, and the social memory. In this context, the theories of Maurice Halbwachs, Pierre Nora, Aleida Assmann and Jan Assmann, the most important figures of the memory researches have been explained and the theories which might have importance for the dissertation have been chosen.The second chapter of the dissertation, it is discussed how literature has become a means for the collective memory and the remembering, and has been emphasized on the functions and influences of literature in terms of remembering. Nevertheless in the same chapter, it is tried to be shown how the past has emerged and used in the modern literature.The third chapter of the dissertation is comprised of the chosen novels of Uwe Timm, namely `Morenga`, `In My Brother's Shadow` and `Hot Summer`. In the `Hot Summer` novel printed in 1974, the author handles how the uprising was experienced in Hamburg and Munich in 68s, how Ullrich has become an activist in 68 movements, and casts a light upon the challenging process suffered by Ullrich and accordingly by German youth, the claim of liberation, street fights and their manner towards Vietnam war. Uwe Timm has written up the entire past, namely the 68 generation, right after the movements and provided the actual and the fictional stories of the past together. `Morenga`, printed in 1978, provides a novel foresight in the nature bearing witness to the history. The Author who wrote up about the war experienced between the occupying Germans and the native Hereros and Hottentots in Namibia, which was a South African colony of Germany in 1904, tells the story of Namibia that gained its freedom today and the guerrilla warfare that are still ongoing in other places; and lets us to handle all these events from a different angle. Considering his bond with the past in this novel of him, it is observed that the author casts a light upon 1904, from the perspective of 1978.In the semi-autobiographical work of Timm named `In the Shadow of my Brother` that was published in 2003, the author questions being a pro-Nazi through the letters his brother Karl-Heinz who died in Russian front, left behind and through the lines of the diary. The work is more likely as a book of settlement with the crime, conscience, personal and national history as well as the social memory of Germans. The author who illuminates 1943 Germany with the light of 2003 significantly contributed to the memorial literature with this work of him. The theories, which cast a light on the novels mentioned above and examined in the dissertation the best, have been chosen and scrutinized. The novels have been examined in terms of the theories emphasized and it has been examined how all these terms have emerged in the novels within the culture-scientific and literature-scientific context. In the fourth chapter of the dissertation, the relation between the literature and theory has been emphasized and it has been concluded that the theories are not any means explaining the literature. The theories and the literature bi-directionally illuminate each other. However, the literary work always precedes these theories since it is dynamic and vivid. In the last, conclusion chapter, a short summary has been provided and it is evaluated what kind of subjects have been touched upon and what kinds of conclusions have been reached.

Bu çalışmanın amacı, Çağdaş Alman Yazarı Uwe Timm'in `Morenga`, `Sıcak Yaz` ve `Kardeşimin Gölgesinde` adlı romanlarında geçmişi toplumsal, kültürel ve kişisel bellek bağlamında incelemektir.Tezin giriş bölümünde, toplumsal, kültürel ve kişisel hafıza ile ilgili yapılan çalışmalara ve tezin amacına yönelik var olan sorular ve sorunlara değinilmiştir. Tezin birinci bölümünü unutma, geçmiş ve toplumsal hafıza gibi kavramlara ilişkin teoriler oluşturmaktadır. Bu bağlamda bu bölümde hafıza araştırmalarının en önemli isimlerinden olan Maurice Halbwachs, Pierre Nora, Aleida Assmann ve Jan Assmann'ın teorileri anlatılmış ve tez için önem teşkil edebilecek olan teoriler seçilmiştir. Tezin ikinci bölümünde edebiyatın, kolektif hafıza ve hatırlama için nasıl bir araca dönüştüğü tartışılmış ve edebiyatın, hatırlama edebiyatı bağlamında fonksiyon ve etkileri üzerinde durulmuştur. Yine aynı bölümde geçmişin çağdaş edebiyatta nasıl ortaya çıktığı ve nasıl kullanıldığı gösterilmeye çalışılmıştır.Tezin üçüncü bölümünü Uwe Timm'in seçilmiş olan `Morenga`, `Sıcak Yaz` ve `Kardeşimin Gölgesinde` adlı romanları oluşturmaktadır.1974 basımlı `Sıcak Yaz` romanında yazar 68'li yıllarda Hamburg ve Münih'te gerçeklesen başkaldırının nasıl yaşandığını, üniversite öğrencisi olan Ullrich'in 68' olaylarında nasıl bir eylemciye dönüştüğünü ele almakta, Ullrich'in ve bu bağlamda Alman gençliğinin yasadığı sancılı sürece, özgürleşme isteğine, sokak çatışmalarına, Vietnam savaşına olan tutumuna ışık tutmaktadır. Uwe Timm geçmişi, yani 68 kuşağını, olayların hemen ardından kaleme alarak geçmişin gerçek ve kurgusal hikâyelerini bir arada vermektedir.1978 basımlı `Morenga` tarihe tanıklık eder nitelikte bir roman örgüsü sunmaktadır. Bu romanında 1904 yılında Almanya'nın Güney Afrika sömürgesi Namibya'da işgalci Almanlar ve yerli Herero ve Hotantolar arasındaki savaşı kaleme alan yazar, okura bugün özgürlüğüne kavuşmuş olan Namibya'nin ve diğer yerlerde halen sürmekte olan gerilla savaşlarının hikâyesini anlatmakta ve bütün bu olaylara farklı bir pencereden bakmamızı sağlamaktadır. Bu romanında geçmişle olan bağı göz önüne alındığında yazarın 1978'in penceresinden 1904 yılına ışık tuttuğu görülmektedir.Timm'in 2003 yılında yayınlanan `Kardeşimin Gölgesinde` adlı yarı otobiyografik eserinde Rusya cephesinde ölen ağabeyi Karl-Heinz'ın ardında bıraktığı mektupların ve güncenin satırları arasından, Nazi yanlısı olmayı sorgulanmaktadır. Eser daha çok suç, vicdan, kişisel ile ulusal tarih ve Almanların toplumsal belleğiyle hesaplaşmanın kitabı niteliğindedir. 1943 Almanya'sını 2003'ün ışığıyla aydınlatan yazar, bu eseriyle de anı edebiyatına büyük bir katkıda bulunmuştur.Yukarıda sözü geçen ve tezde incelenmiş olan romanlara en iyi ışık tutan teoriler seçilmiş ve mercek altına alınmıştır. Romanlar, üzerinde durulan teoriler açısından incelenmiş ve bütün bu kavramların romanda kültür bilimsel ve edebiyat bilimsel bağlamda nasıl ortaya çıktıkları araştırılmıştır.Tezin dördüncü bölümünde edebiyat ve teori ilişkisi üzerinde durulmuş ve teorilerin edebiyatı açıklayan birer araç olmadıkları ortaya çıkmıştır. Teoriler ve edebiyat eserleri birbirlerini çift yönlü olarak aydınlatmaktadır. Fakat edebi eser dinamik ve canlı olması nedeniyle her zaman teorilerin önünde gelmektedir. Çalışmanın son bölümünü oluşturan sonuç bölümünde ise kısa bir özet oluşturularak ne gibi konulara değinildiğinin ve ne tür sonuçlara ulaşıldığının bir değerlendirmesi yapılmaktadır.