Behcet's disease is a systemic inflammatory disease whose pathogenesis is stillunknown. As in all chronic, systemic inflammatory diseases, patients with Behçet'sdisease are at high risk of developing atherosclerosis due to endothelial dysfunction andchronic inflammation. Although many inflammatory molecules have been studied inBehçet's disease, the basic pathology of which is vasculitis, no biomarkers predictingthe progression and organ involvement of the disease have been identified. Sortilin is aprotein encoded by the SORT1 gene, which leads to the development of atherosclerosisin VLDL synthesis and the uptake of LDL into the cell. Proprotein convertase subtilisin/ kexin type 9 (PCSK9) is a serine protease that acts to regulate cholesterol metabolismby degrading the LDL receptor (LDLR), causing a decrease in hepatic ApoB lipoproteinuptake.In this study, we were aimed to analyze the parameters of sortilin, PCSK9, OxLDL andApoB100 which are involved in cholesterol metabolism in order to investigate lipidmetabolism in Behçet's patients. When Behçet's patients were grouped as having noorgan involvement (n = 16), having only eye involvement (n = 16), and having onlyvascular involvement (n = 15), healthy control (n = 17) and ankylosing spondylitis aninflammatory and autoimmune disease (n = 17) LDL-C, Total Cholesterol and TGlevels were studied in these groups. OxLDL, ApoB100, Sortilin and PCSK9concentrations were determined by ELISA method in patient and control serumsamples. LDL-C, Total Cholesterol, Sortilin and PCSK9 levels were higher in Behçet'spatients compared to healthy controls. With these findings, positive correlation betweensortilin and LDL-C and PCSK9 in Behçet's patient group. It supports the view thatsortilin leads to atherosclerotic lesion formation by increasing hepatic VLDL synthesisand also increasing sorting of LDL cholesterol levels in circulating by interacting withPCSK9 which provides LDLR degradation.

Behçet hastalığı, patogenezi hala belirsiz olan sistemik enflamatuar bir hastalıktır. Tümkronik, sistemik enflamatuar hastalıklarda olduğu gibi Behçet hastalarında da gelişenendotel disfonksiyonu ve kronik enflamasyon sebebiyle hastalarda ateroskleroz gelişmeihtimali yüksektir. Temel patolojisi vaskülit olan Behçet hastalığında birçokenflamatuar molekül incelenmesine rağmen, hastalığın ilerleyişini ve organ tutulumunuöngören herhangi bir biyobelirteç tanımlanmamıştır. Sortilin, SORT1 geni tarafındankodlanan, VLDL sentezi ve LDL'nin hücre içine alımı ile ateroskleroz gelişiminde roloynayan bir proteindir. Proprotein konvertaz subtilisin / kexin tip 9 (PCSK9) ise LDLreseptörünü (LDLR) parçalayarak kolesterol metabolizmasının düzenlenmesinde görevyapan ve hepatik ApoB lipoprotein alımında azalmaya sebep olan bir serin proteazdır.Bu tez çalışmasında Behçet hastalarında lipid metabolizmasını incelemek için,kolesterol metabolizmasında rolü olan sortilin, PCSK9, OxLDL ve ApoB100parametrelerinin analizlenmesi amaçlanmıştır. Behçet hastaları herhangi bir organtutulumu olmayan (n=16), sadece göz tutulumu olan (n=16) ve sadece vaskülertutulumu olanlar (n=15) şeklinde gruplandırılmış ve bu hastalarda sağlıklı kontrollerde(n=17) ve enflamatuar ve otoimmün bir hastalık olan AS (n=17) hasta kontrollerindeLDL-K, Total Kolesterol ve TG düzeyleri çalışıldı. Hasta ve kontrol serum örneklerindeOxLDL, ApoB100, Sortilin ve PCSK9 konsantrasyonları ELİSA metodu ile tayinedildi. LDL-K, Total Kolesterol, Sortilin ve PCSK9 düzeyleri Behçet hastalarındasağlıklı kontrollere göre yüksek bulunmuştur. Bu bulgularla birlikte, Behçet hastagrubunda Sortilin ile LDL-K ve PCSK9 arasında pozitif korelasyon bulunması;sortilinin hepatik VLDL sentezini arttırdığı ve aynı zamanda LDLR yıkımını sağlayanPCSK9 ile etkileşime girerek dolaşımda LDL kolesterol düzeyini daha da arttırmasıylaaterosklerotik lezyon oluşumuna yol açtığı görüşünü desteklemektedir.