Honey is a widely appreciated food. Additionally, it has found intensemedicinal use due to its antiseptic/antimicrobial activities since ancient times.Although honey is essentially a concentrated mixture of twomonosaccharides it also includes vitamins, enzymes, mineral salts andcompounds from various organic classes with volatile properties that largelydetermines the taste, color and aroma of honeys.Honey is also an economical commodity. In today?s world, as standardizationis a common practice for every production/products, there are standards forthe honey production as well. These standards mainly regulatephysicochemical properties/measures. However in recent years,determination of botanical and geographic origin of honey is stronglyrecommended by European Union Commission.The aim of this work was to identify the ?markers? that characterize thebotanical origin of honey and differentiate honey samples by analyzing thevolatile compounds from various origins. In this study, volatile components ofhoney samples from nine different plant origins were extracted by ultrasoundassisted organic solvent extraction and analyzed using gas chromatographymassspectrometry technique.By the help of Kovat?s indexes calculated from chromatographic retentiontimes and spectral data bank of mass spectrometer, the structure of thesevolatile components were elucidated, although tentatively. Compounds thatcharacterize the origin of honey samples are discussed using various visualmethods.2007, 72 pagesKey Words:Ultrason assisted extraction, chromatogram, spectrum.

Bal çok önemli bir besin maddesidir. Ayrıca, antiseptik/antimikrobiyalözellikleri nedeniyle çok eski tarihlerden beri tedavi amacıyla da kullanılan birmaddedir. Bal esasen iki monosakkaritin yoğunlaşmış bir karışımı olmaklabirlikte çeşitli vitaminler, enzimler, mineral tuzlar ile bala rengini, tadını vekokusunu veren, büyük bir kısmı uçucu nitelikteki, çeşitli organik sınıflara aitbileşenler içermektedir.Bal, aynı zamanda ticari bir maldır. Her alanda standartlaşmanınönerildiği/yapıldığı günümüzün dünyasında balın özellikleri için de standartlargetirilmiştir. Bu standartlarda balın çeşitli fizikokimyasal özellik/büyüklükleritanımlanmaktadır. Ancak son yıllarda, az sayıdaki bu fizikokimyasal özelliğinyanında balın bitkisel ve coğrafik orijininin belirtilmesi için de Avrupa BirliğiKomisyonlarında kuvvetli öneriler yapılmaktadır.Bu çalışmanın amacı, Aydın-Denizli-Muğla illerinde üretilen, bitki orijinideğişik ballardaki uçucu bileşenleri analizleyerek balın bitkisel orijininikarakterize edebilecek olan ve böylece bir bal türünün diğer türlerdenayrılmasını sağlayan ?işaretleyici? niteliğindeki bileşenleri ortaya çıkarmaktır.Bitkisel orijini farklı dokuz bal örneğinin ultrason yardımlı organikekstraktlarındaki uçucu bileşenler gaz kromatografi-kütle spektrometritekniğiyle analizlenmiştir. Kromatografik alıkonma süreleri yardımıylahesaplanan Kovat indisleri ve kütle spektrometrenin spektral veri bankasıyardımıyla, çok kesin olmayan bir biçimde olsa dahi, bu bileşenlerin yapılarıaydınlatılmış, çeşitli görsel metotlar kullanılarak farklı türdeki ballarıkarakterize eden bileşiklerin neler olabileceği tartışılmıştır.2007, 72 sayfaAnahtar sözcükler:Ultrasonik ekstraksiyon, kromatogram, spektrum.