This thesis is aimed at the investigation of figurines recovered from the site of Uğurlu Höyük in Gökçeada, Turkey. It has previously been put forward that similar prehistoric figurines symbolized religious entities. Recent studies, however, have shown that such interpretations are not supported by scientific analyses. In order to understand the function of figurines in Uğurlu Höyük, this study approaches these objects based on an assessment of their thematic variation, standardization and abstraction, an evaluation of the raw materials, manufacture process and surface treatment, and temporal & spatial analyses of the breakage patterns, find contexts and intra-assemblage relations. Finally, a comparative analysis with figurines from the region is undertaken to examine the relations between these communities and their utilization of similar objects. The results indicate that figurines provided the society of Uğurlu Höyük with a mean of connecting with other people, groups, and ancestors through their fragmentation and distribution, focusing on a part of the settlement associated with intensive pit-digging and occasional mortuary activity. Uğurlu Höyük figurines indicate strong links with Anatolia during late 7th millennium BC; yet in the 6th millennium they provided a medium to relate with other communities in the Northern Aegean through the execution of incised decorative motifs, and with Southern Aegean through their shared forms. Thematically, Uğurlu Höyük figurines cannot be reduced to a simple male-female dichotomy; instead, they were used in the discussion of a variety of issues like identity, affiliation, ancestry, regeneration, and supported a multitude of positions that could be taken.

Bu tezin amacı Gökçeada'daki tarihöncesi Uğurlu Höyük yerleşiminde açığa çıkarılan figürinlerin araştırılmasıdır. Kimi araştırmacılara göre benzer tarihöncesi figürinler dini varlıkları sembolize etmektedir. Fakat güncel araştırmalar bu tür yorumların tipolojik, zamansal, ve mekansal analizler tarafından desteklenmediğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Uğurlu Höyük'te bulunan figürinlerin işlevinin anlaşılabilmesı için bu buluntuları şu yöntemlerle incelemektedir: nesnelerin tematik çeşitliliklerine ve standartlaştırma-soyutlama derecelerine göre değerlendirilmesi; hammadde seçimi, üretim tekniği, ve yüzey uygulamarının tetkiki; figürinlerin parçalanma örüntüleri, buluntu bağlamları, ve diğer malzeme grupları ile ilişkilerinin zaman ve mekan ölçeğinde çözümlenmesi. Son olarak, bölgedeki çağdaş yerleşim yerlerinde bulunan benzer betimlemeler, bu toplulukların birbirleriyle olan etkileşimini ve bu nesneleri kullanım biçimleri arasındaki ilişkileri incelemek adına karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Araştırmanın sonuçları, figürinlerin yerleşimin yoğun çukur açma ve zaman zaman da gömü aktivitelerinin odaklandığı bir bölümünde kırılma ve dağıtımları yoluyla Uğurlu Höyük toplumunun başka insanlar, gruplar, ve atalarla ilişkilenmesinin yolunu açtığını göstermektedir. Uğurlu Höyük figurinleri MÖ. 7. Binyıl'ın ikinci kısmında Anadolu ile var olan güçlü bağlara işaret etmektedir; 6. Binyıl'da ise figürinler Uğurlu Höyük insanlarının Kuzey Ege toplulukları ile kazı bezeme motiflerinin uygulanması üzerinden, Güney Ege toplulukları ile ise de ortak formlar üzerinden bağdaşabileceği bir vasıta sağlamıştır. Tematik olarak, Uğurlu Höyük figürinleri basit bir erkek-dişi ikiliğine indirgenememektedir. Bunun yerine figürinler kimlik, aidiyet, soy, yenilenme gibi meselelerin tartışılmasında kullanılmıştır ve bu konularda takınılabilecek çeşitli tavırları destekleyebilmektedirler.