ABSTRACTEXAMPLE BASED MACHINE TRANSLATION WITHTYPE ASSOCIATED TRANSLATION EXAMPLESğHande DOGANM.S. in Computer EngineeringËSupervisor: Assist. Prof. Dr. Ilyas CişeklişcJanuary, 2007Example based machine translation is a translation technique that leans onmachine learning paradigm. This technique had been modeled by the learningprocess as: a man is given short and simple sentences in language A with theircorrespondences in language B; he memorizes these pairs and then becomes ableto translate new sentences via these pairs in the memory. In our system thetranslation pairs are kept as translation templates. A translation template isinduced from given two translation examples by replacing diï¬ering parts in theseexamples by variables. A variable replacing a diï¬erence that consists of twodiï¬ering parts (one from the ï¬rst example, and the other one from the secondexample) is a generalization of those two diï¬ering parts and these variables aresupported with part-of-speech tag information in order to deteriorate incorrecttranslations. After the learning phase, translation is achieved by ï¬nding theappropriate template(s) and replacing the variables.Keywords: Example Based Machine Translation, Type Associated TranslationTemplate Induction, Machine Learning.iii.

üOZETË Ëş Ë Ë Ë üTIP DESTEKLI CEVIRI KALIPLARI ILE ORNEKË ş ËËTABANLI OTOMATIK CEVIRIğHande DOGANBilgisayar Mü hendisliği, Yü ksek Lisansu g uËTez Yüneticisi: Yard. Doş. Dr. Ilyas Cişeklio c şcOcak, 2007üOrnek tabanlı otomatik ceviri sistemleri makine üğrenmesine dayananş ogyüntemlerden yararlanarak ceviri yaparlar. Bu ceviri sü reci şüyle üzetlenebilir:o ş ş u so oBir insan birinci dilde basit ve kısa cü mleleri ikinci dildeki karşılıkları ile bir-u slikte ezberledikten sonra muhakeme ile yeni verilen cü mleleri daha üncedenu oüğrendikleri aracılığıyla cevirebilir. Bizim sistemimizde ceviri ürnekleri ceviriog g ş ş o şkalıpları olarak tutulmaktadır. Ceviri kalıpları, iki ceviri ürneğinden, ürneklerinş ş og ofarklı kısımlarınının yerine değişkenler koyularak ügrenilmektedir. Değişikgs oğ gskısımların yerine geşen değişkenler, ceviri ürneklerinin herbirinden gelen değişikc gs ş o gskısımları genelleştirmektedir.s Bu sistemde değişkenlerin genelleştirdiklerigs skısımların tip bilgilerini de ceviri kalıplarının yapısına ekleyerek yanlış ceviriş sşsonuşlarının sistemce uretilmesinin engellenmesi amaşlanmaktadır.c ü cüAnahtar süzcükler : Ornek Tabanlı Otomatik Ceviri, Tip Destekli Ceviri Kalıpları,ou ş şü grenmesi.Makine Oğiv.