Mapping of spatial interaction data is an ongoing challenge for cartographers. In many Geographic Information Systems (GIS) software there is no off-the-shelf functionality for processing and visualizing spatial interactions or geographical flows. Considering the development efforts that have been made in the last few decades to discover the potential of GIS almost in every aspect, handling and visualization of spatial interaction data under GIS remain underutilized.The main objective of this study is to develop a general purpose free and open source software for flow mapping that is fully integrated to a desktop GIS application. Identified as the most fundamental form of geographical flows, the scope of this study focuses on exploration and visualization of interactions taking place between geographic locations where the actual flow routes are unknown or negligible. The flow mapping software, FlowMapper, is designed as a plugin to the popular, free and open source Geographic Information Systems software Quantum GIS (QGIS). Development environment tools utilized in this study consists of Python programming language, PyQGIS Python bindings for QGIS API, PyQt Python bindings for Qt framework, Qt Designer tool and OGR Simple Feature Library. Designed as a fully menu driven and user friendly plugin, users of FlowMapper are capable of generating flow maps easily by supplying node coordinates and interaction matrix. Besides, flow related attributes such as net, gross magnitude calculations are automatically performed and flow gaining, flow losing nodes are automatically identified. In order to increase cartographic quality, advanced symbology options and flow filtering capabilities are also offered in FlowMapper as spatially non-distorting visual clutter reduction techniques. Capabilities of developed plugin are successfully tested with different scenarios and by using several flow datasets consisting of four to two hundred nodes.Comprising of more than 6.500 lines of code, FlowMapper plugin received more than ten thousand downloads during two years of development period. Besides, plugin website received visitors from more than eighty countries. These indicators prove the need for integration of flow mapping tools to popular, open source desktop GIS applications. The main contribution of this study is the free and open source, general purpose flow mapping application FlowMapper which is integrated to QGIS in plugin form that aids exploration of spatial interaction data and creation of flows maps with symbology and filtering options.

Mekansal etkileşim verisinin haritalanması kartograflar için süregelen bir uğraştır. Çoğu Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımında mekansal etkileşimleri veya coğrafi akımları işlemek ve görselleştirmek için kullanıma hazır fonksiyonlar bulunmamaktadır. Geçmiş on yıllarda CBS'nin her alandaki potansiyelini keşfetmek için harcanan çabalar göz önüne alındığında mekansal etkileşim verisinin CBS altında işlenmesi ve görselleştirilmesi yetersiz seviyede kalmıştır. Bu çalışmanın başlıca amacı masaüstü bir CBS uygulamasıyla tümüyle bütünleşmiş, genel maksatlı, özgür ve açık kaynak kodlu bir akım haritalama yazılımı geliştirilmesidir. Bu çalışmanın kapsamı coğrafi akımların en temel formu olarak tanımlanan coğrafi lokasyonlar arasında gerçekleşen, fiili akım güzergahının bilinmediği veya ihmal edilebilir olduğu etkileşimlerin incelenmesi ve görselleştirilmesi üzerine odaklanmıştır. FlowMapper akım haritalama yazılımı popüler, özgür ve açık kaynak kodlu Coğrafi Bilgi Sistemleri yazılımı Quantum GIS'a (QGIS) bir eklenti olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada yararlanılan geliştirme ortamı araçları Python programlama dili, QGIS uygulama programlama arayüzü için PyQGIS Python bağlantıları, Qt geliştirme ortamı için Python bağlantıları, Qt tasarım aracı ve OGR kütüphanesinden oluşmaktadır. Tümüyle menü yönlendirmeli ve kullanıcı dostu bir eklenti olarak tasarlanan FlowMapper'ın kullanıcıları nod koordinatlarını ve etkileşim matrisini sağlayarak akım haritalarını kolayla üretebilmektedirler. Ayrıca net, brüt akım büyüklüğü gibi hesaplamalar otomatik olarak gerçekleştirilmekte ve akım kazanan, akım kaybeden nodlar otomatik olarak tespit edilmektedir. Kartografik gösterim kalitesini arttırmak için gelişmiş semboloji seçenekleri ve akım filtreleme yetenekleri mekansal bozulmaya neden olmayan görsel karmaşa azaltma teknikleri olarak FlowMapper içerisinde sunulmuştur. Geliştirilen eklentinin yetenekleri farklı senaryolar ve dörtten iki yüze kadar nod içeren çeşitli akım veri setleri ile başarılı şekilde test edilmiştir. FlowMapper eklentisi 6.500 satırdan fazla koddan oluşmaktadır ve geliştirildiği iki yıllık dönem içerisinde on binden fazla indirilmiştir. Ayrıca eklentinin web sitesi seksenden fazla ülkeden ziyaretçi almıştır. Bu göstergeler akım haritalama araçlarının popüler, açık kaynak kodlu masaüstü CBS uygulamalarına entegrasyonuna olan ihtiyacı da kanıtlamıştır. Bu çalışmanın temel katkısı, QGIS'a eklenti formunda bütünleştirilmiş, mekansal etkileşim verisinin analizine ve akım haritalarının oluşturulmasına sunduğu gösterim ve filtreleme seçenekleriyle yardımcı, genel maksatlı, özgür ve açık kaynak kodlu FlowMapper uygulamasıdır.