Background: During liver surgery some methods are used to control bleeding. In total hepatic vascular occlusion all the incoming and outgoing vessels of liver were closed, in Pringle maneuver only the incoming portal and arterial flow. Bleeding and hemodynamic instability are important factors costing morbidity and mortality in major liver resections and transplantation. The effects in cellular level caused by oxidative stress and ischemia reperfusion injury after these maneuvers are not known properly.Aim: In this study it is aimed to evaluate and compare oxidative injury, hepatic ischemia reperfusion injury and histopathologic findings after Pringle maneuver and total hepatic vascular occlusion.Materials and methods: Wistar albino race female adult rats were divided into three equal numbered group: Sham group (n=6), Pringle maneuver group (n=6) and total vascular occlusion group (n=6). After 15 minutes reperfusion time of the subjects biochemical and histologic sampling were done under general anesthesia and rats were sacrified with cervical dislocation.Results: Liver lipid hydroperoxide levels in total hepatic vascular occlusion group were higher Pringle maneuver group. Plasma malondialdehyde levels in total hepatic vascular occlusion and Pringle maneuver group were different than sham group, but not significant between them. Total hepatic vascular occlusion group had higher levels in ischemia scoring.Conclusion: The data from our study showed that total hepatic vascular occlusion caused more oxidative stres and ischemia-reperfusion injury.

Giriş: Karaciğer cerrahisi sırasında kanama kontrolü için çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Total hepatik vasküler oklüzyonda (THVO) karaciğerin tüm damarsal bağlantıları kapatılırken, Pringle manevrası (PM) ile sadece karaciğere giren portal ve arteryel kan akımı kontrol altına alınır. Kanama ve hemodinamik instabilite karaciğerin major rezeksiyonları ve tranplantasyonunda mortalite ve morbiditeye neden olan önemli faktörlerdendir. Bu manevraların yarattığı oksidatif stres ve iskemi reperfüzyon hasarının hücresel düzeydeki etkileri tam olarak bilinememektedir.Amaç: Bu çalışmada PM ve THVO ile oluşturulan oksidatif stres, karaciğer iskemi reperfüzyon hasarı (İRH) ve karaciğerde oluşan histopatolojik sonuçların değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve yöntem: Wistar albino cinsi dişi erişkin sıçanlar rastlantısal olarak üç eşit sayılı denek içeren gruba ayrıldı: Sham (n=6), PM (n=6) ve THVO grubu (n=6). Deneklerin 15 dakikalık reperfüzyon süresi biter bitmez genel anestezi altında biyokimyasal ve histolojik analizler için örnekleme yapıldı sonrasında servikal dislokasyon ile denekler öldürüldü.Bulgular: Karaciğer lipit hidroperoksit (LHP) değerlerinde THVO grubu PM'den daha yüksek bulundu. Plazma malondialdehit (MDA) değerleri PM ve THVO grubunda sham grubundan farklıydı, fakat iki manevra arası fark saptanmadı. İskemi skorlamasında THVO grubunda daha yüksek değerler elde edildi.Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler THVO'nun genel olarak daha fazla oksidatif stres ve İRH'ye yol açtığını düşündürmektedir.