ESKİ TÜRKÇEDEN OĞUZ TÜRKÇESİNE /-DIK/ + İSİM+İYELİK EKİ > /-DIK/ +İYELİK EKİ+ İSİM

Ümit HUNUTLU

Makale detayları

ESKİ TÜRKÇEDEN OĞUZ TÜRKÇESİNE /-DIK/ + İSİM+İYELİK EKİ > /-DIK/ +İYELİK EKİ+ İSİM

Yazarlar:

Ümit HUNUTLU

Yayıncı:

Avrasya Yazarlar Birliği

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Dil Araştırmaları 2020 Vol.14 Issue 26, pp.227-242

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000952460

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-8003

pISSN:

1307-7821

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Yapısı hakkında farklı görüşler ileri sürülen /-DIk/ sıfat-fiil eki, kullanım özellikleri bakımından oldukça dikkat çekicidir. Köktürkçede, sıfat göreviyle kullanılan /‑DUK/ ekli sıfat-fiil gruplarından sonra herhangi bir çekim eki gelmemiş ve bu yapı, sonrasında gelen isme doğrudan bağlanmıştır. /‑DIk/ eki sonrasında gelen ve zamanla yaygınlık kazanmaya başlayan iyelik ekli kullanım, tarihi Türk yazı dili içinde belli aşamalardan geçmiştir. Bugün Türkiye Türkçesinde /-DIk/ ve /-(y)AcAk/ ekleri diğer sıfat-fiil eklerinden daha farklı bir kullanım hüviyetine kavuşmuştur. Başta /‑DIk/ olmak üzere, bu iki sıfat-fiil ekinin kendisinden sonra iyelik eki almasında bu eklerin yapı ve görev özellikleri etkili olmuştur. Hizmet ettiği fiilimsi gruplarıyla Eski Türkçeden beri diğer fiilimsi eklerinden ayrılan /‑DUk/, oluşturduğu kelime grubundaki isimlerle ve sonrasında gelen isimle münasebeti bakımından da diğer sıfat-fiillerden farklıdır. Bu çalışmada, /-DIk/ ekinin iyelik eki alma süreci tarihi ve çağdaş Türk lehçelerindeki kullanım özellikleriyle birlikte takip edilmiştir. Bugün Türkiye Türkçesine özgü olan /-DIk/ + iyelik eki + isim kullanımının sebepleri ortaya konmuştur. Bu şeklin yaygınlaşmasında /-DIk/ ekinin yapısı, oluşturduğu fiilimsi grubunun nitelikleri ve kendinden sonra gelen kelimelerle münasebeti irdelenmiştir.

Makale detayları

ESKİ TÜRKÇEDEN OĞUZ TÜRKÇESİNE /-DIK/ + İSİM+İYELİK EKİ > /-DIK/ +İYELİK EKİ+ İSİM

Yazarlar:

Ümit HUNUTLU

Yayıncı:

Avrasya Yazarlar Birliği

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Dil Araştırmaları 2020 Vol.14 Issue 26, pp.227-242

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000952460

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-8003

pISSN:

1307-7821

/-DIK/ sıfat-fiil eki

iyelik eki

türk dili

Sayı

Makale detayları

ESKİ TÜRKÇEDEN OĞUZ TÜRKÇESİNE /-DIK/ + İSİM+İYELİK EKİ > /-DIK/ +İYELİK EKİ+ İSİM

Yazarlar: Ümit HUNUTLU

Yayıncı: Avrasya Yazarlar Birliği

Ana Başlıklar: Dil

Dergi: Dil Araştırmaları 2020 Vol.14 Issue 26, pp.227-242

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000952460

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2757-8003

pISSN: 1307-7821

/-DIK/ sıfat-fiil eki

iyelik eki

türk dili

Sayı

Yazarlar:

Ümit HUNUTLU

Yayıncı:

Avrasya Yazarlar Birliği

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Dil Araştırmaları 2020 Vol.14 Issue 26, pp.227-242

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000952460

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-8003

pISSN:

1307-7821