HATÂYÎ DÎVÂNI’NIN DİL ÖZELLİKLERİ

İdris ÇETİN

Makale detayları

HATÂYÎ DÎVÂNI’NIN DİL ÖZELLİKLERİ

Yazarlar:

İdris ÇETİN

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Edebiyat

Dergi:

Bingöl University Journal of Social Sciences Institute 2021 Issue 22, pp.119-146

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000701223

Özet:

 

Shah Ismail who lived in the 16th century is one of the important poets of Azerbaijan. He is also the shah of the Safavid state and the sheikh of the Safavid tariqat. He used the pseudonym Khatayi in his poems. He wrote his works in Turkish. He has a few Persian poems.
There are three works of Shah Ismail, which are Dah-nama Nasihat-nama and Diwan. The critical text of his Diwan with a comprehensive review and together with the facsimile of Istanbul Research Institute Şevket Rado Manuscripts nr. 51 copy, has been published by Muhsin Macit: Divan-ı Khatayi, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Baskanligi Publications, İstanbul 2017. This study is based on this publication.
In this study, the linguistic features of the Khatayi’s Diwan are emphasized. The features of Azerbaijani Turkish are dominant in the Khatayi’s Diwan. In the Khatayi’s Diwan, there are also a few Chagatay Turkish features such as the unmarked pronominal n, the accusative case marked by /+nI/, the dative case marked by /+ga/, the ablative case marked by /+dIn/ and the verb bol-.

 

Şah İsmail XVI. yüzyılda yaşamış Azerbaycan sahasının önemli şairlerindendir. Aynı zamanda Safevî devleti§nin şahı ve Safevî tarikatının şeyhidir. Şiirlerinde Hatâyî mahlasını kullanmıştır. Eserlerini Türkçe yazmıştır. Az sayıda Farsça şiiri vardır. 
Şah İsmail’in Deh-nâme Nasîhat-nâme ve Dîvân olmak üzere üç eseri vardır. Dîvân’ının tenkitli metni geniş bir inceleme ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Şevket Rado Yazmaları, nr. 51 nüshasının tıpkıbasımıyla birlikte Muhsin Macit tarafından yayınlanmıştır: Hatâyî Dîvânı, Türkiye Yazma Eserler Başkanlığı Yay., İstanbul 2017. Çalışmamızda bu yayını esas aldık. 
Bu çalışmada Hatâyî Dîvânı’nın dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Hatâyî Dîvânı’nda Azerbaycan Türkçesi özellikleri hâkimdir. Eserde zamir n’sinin düşmesi, belirtme hâli eki /+nI/, yönelme hâli eki /+ga/, ayrılma hâli eki /+dIn/ ile bol- fiili gibi az sayıda Çağatay Türkçesi özelliği de bulunur.

Makale detayları

HATÂYÎ DÎVÂNI’NIN DİL ÖZELLİKLERİ

Yazarlar: İdris ÇETİN

Ana Başlıklar: Dilbilimleri | Edebiyat

Dergi: Bingöl University Journal of Social Sciences Institute 2021 Issue 22, pp.119-146

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000701223

Sayı

Yazarlar:

İdris ÇETİN

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Edebiyat

Dergi:

Bingöl University Journal of Social Sciences Institute 2021 Issue 22, pp.119-146

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000701223