Cezzâr Ahmed Paşa (Ö. 1804) Hakkında Bir Takrîr Münasebetiyle Suriye'de İktidar Oyunları

Selda GÜNER

Makale detayları

Cezzâr Ahmed Paşa (Ö. 1804) Hakkında Bir Takrîr Münasebetiyle Suriye'de İktidar Oyunları

Yazarlar:

Selda GÜNER

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2015 Vol.79 Issue 284, pp.163-198

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885115

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The purpose of this study, to investigate the actions of Ahmed Pasha el-Cezzar during his governorship in Sidon according to a report in the Topkapı Palace Museum Archives registered with the number E 4029. However, the report was written is not exactly known when and by whom, it is clear that the author assigned by Dersaadet. In this case the takrir corresponds to Jurnal. Although jurnalls has generally negative character, it is seems that this time the author of the takrir/jurnal wrote kindly about Ahmad Paşa el-Cezzâr. This favourable declaration brings to mind two possibility: Either the author really believed activities of Cezzar during his governorship of Sidon was for the benefit of Devlet-i Aliyye or obtained (bought him off) by Pasha. In any case the document, on the other hand, is valuable in that it provides detailed information about how it works administrative and military organization and the social structure of the state of Sidon during Pasha's rule. But in order to analyze of a particular and conjunctural document would be able to in a more extensive and comprehensive historical frame, it is necessary for expression of power relations based on Egyp and Syria, Cezzar Ahmad Paşa, resulting in the emergence of a dominant political figure. In addition, Egypt and Syria regions were an area concentrated in the questions and doubts for the center of Empire too and that was the motive behind such a report about Ahmad Pasha el-Cezzar. Thus, the events in Egypt and Syria line in the 18th Century will be examined within the centerperiphery relations, patronage networks affecting these relations and Arab sociology.

 

Bu çalışmanın amacı, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi'nde E 4029 numara ile kayıtlı bulunan takrirden hareketle Cezzâr Ahmed Paşa'nın Sayda valiliği dönemindeki icraatlarını irdelemektir. Takririn kim tarafından ve ne zaman yazıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, takrîr yazarının Dersaadet tarafından görevlendirildiği açıktır. Bu durumda mezkûr takrir, jurnal'a tekabül etmektedir. Jurnaller genellikle menfi karakter taşımakla birlikte, bu kez takrir/jurnal yazarının Cezzar Ahmet Paşa hakkında hayırhah bir rapor kaleme aldığı gözükmektedir. Bu lehte beyan iki ihtimali akla getirmektedir: Takrir müellifi, ya Cezzar'ın Sayda vâliliği sırasındaki icraatlarının devlet-i aliyyenin hayrına olduğuna gerçekten inanmıştır, ya da Cezzar tarafından elde edilmiştir. Her halukarda belge, diğer yandan Cezzâr Ahmed Paşa'nın idaresinde Sayda Eyâlet'inin sosyal yapısına, idari ve askeri teşkilatının nasıl işlediğine dair ayrıntılı bilgiler sunmasıyla da değerlidir. Ancak tikel ve konjonktürel bir belgenin analizi, daha geniş ve kuşatıcı bir tarihi çerçevenin içinden mümkün olacağından, Cezzar'ın hâkim bir politik figür olarak ortaya çıkmasıyla neticelenen Mısır-Suriye merkezli iktidar ilişkilerinin anlatımı zorunlu olmaktadır. Ayrıca Mısır-Suriye havalisi İmparatorluk merkezi için de tereddüt ve suallerin yoğunlaştığı bir coğrafyadır ve Cezzâr Paşa hakkında böyle bir raporun yazılmasının gerisindeki saik de bu olmuştur. Dolayısıyla 18. Yüzyılda Mısır ve Suriye hattında yaşanan hadiseler, merkez-periferi ilişkileri, bu ilişkileri etkileyen patronaj şebekesi ve Arap sosyolojisi dahilinde analiz edilmeye çalışılacaktır.

Makale detayları

Cezzâr Ahmed Paşa (Ö. 1804) Hakkında Bir Takrîr Münasebetiyle Suriye'de İktidar Oyunları

Yazarlar:

Selda GÜNER

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2015 Vol.79 Issue 284, pp.163-198

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885115

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Cezzâr Ahmed Paşa

Akka

Sayda

Dürzî

Takrir

Sayı

Makale detayları

Cezzâr Ahmed Paşa (Ö. 1804) Hakkında Bir Takrîr Münasebetiyle Suriye'de İktidar Oyunları

Yazarlar: Selda GÜNER

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: BELLETEN 2015 Vol.79 Issue 284, pp.163-198

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000885115

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Cezzâr Ahmed Paşa

Akka

Sayda

Dürzî

Takrir

Sayı

Yazarlar:

Selda GÜNER

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2015 Vol.79 Issue 284, pp.163-198

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885115

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255