‘Allâme Kâdî Hıdırî ve el-Fetâvâ el-Muhammediyye Adlı Eseri

Yusuf Eşit

Makale detayları

‘Allâme Kâdî Hıdırî ve el-Fetâvâ el-Muhammediyye Adlı Eseri

Yazarlar:

Yusuf Eşit

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Din Araştırmaları

Dergi:

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 21, pp.23-41

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001294685

pISSN:

2687-5128

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Allâme Kâdî Muhammed Hıdırî, İrânda yetişen son dönem Sünnî âlimlerden biridir. 1900lü yılların başında dünyaya gelen Hıdırî, keskin zeka ve kuvvetli hafızasıyla Doğu medrese geleneğinin devamı olan medreselerde kısa sürede eğitimini tamamlayıp ilmî faaliyetlere başlamıştır. İlerleyen zamanlarda ilmiyle şöhret bulan Hıdırî, İranın Sünnî bölgesi olan kuzey bölgelerinde resmi olmasa da kadılık vazifesini ifa etmiştir. Kendisi ilmî faaliyetlerinin yanında kimi zaman siyasi görevler de üstlenmiştir. Değişen yönetim ve rejimlere tanıklık eden Hıdırî, her dönemde ilmî konumunu ve halkın nezdindeki yerini korumuştur. Dil, tefsir, hadis ve fıkıh, gibi dinî ilimlerin yanında mantık, hendese ve astronomi ilimleri de tahsil etmiş çok yönlü bir âlim olup Kürtçe, Arapça ve Farsça dillerinde eserler telif etmiştir. İslamî ilimlerin her alanında derin bilgiye sahip olması hasebiyle kendisinin fıkıh, tefsir, tasavvuf alanlarında eser ve risaleleri bulunmaktadır. Târihi meşâhiri cihân İslam, Tefsîrül-Kurân, Risâlehây-ı müteneva der bâb mesâili şerî, Kitab-ı der bâb-ı talakı selâse eserlerinden bazısıdır. Hıdırî, bulunduğu toplumun sorunlarına kayıtsız kalmamış din âliminin gerektirdiği nosyonla toplumuna ışık tutmuş ve bulunduğu toplumun eğitim seviyelerinin yükselmesi başta olmak üzere her türlü sorunlarıyla ilgilenmiştir. Onun modern kaynaklara hâkim ve taassuptan uzak ama Sünnî mezhep içerisinde muhakkik bir âlim olduğu söylenebilir. el-Fetâvâ el-Muhammediyye adlı eseri hem kendi ilmî derinliği hem de yaşadığı toplumun genel hatlarıyla sorunları hakkında bizlere bilgi vermektedir. Eserde yaklaşık olarak beş yüz on iki soruya verdiği fetva yer almaktadır. Fetvalar hayatın her alanına dair çok çeşitlilik gösteren bir dağılım göstermektedir. Eserde Kâdî Hıdırînin başta ibadet olmak üzere günümüzde tartışılan birçok konuya dair görüşleri yer almaktadır. Çalışmanın amacı Kâdî Hıdırînin hayatı ve fetvaları üzerinde genel bir tasvir çizmektir. Aynı zamanda çalışma, İranın Sünnî bölgelerindeki ilmî birikime dikkat çekmesi açısından da önem arz etmektedir.

 Allâme Kâdî Muhammed Hıdırî, İrânda yetişen son dönem Sünnî âlimlerden biridir. 1900lü yılların başında dünyaya gelen Hıdırî, keskin zeka ve kuvvetli hafızasıyla Doğu medrese geleneğinin devamı olan medreselerde kısa sürede eğitimini tamamlayıp ilmî faaliyetlere başlamıştır. İlerleyen zamanlarda ilmiyle şöhret bulan Hıdırî, İranın Sünnî bölgesi olan kuzey bölgelerinde resmi olmasa da kadılık vazifesini ifa etmiştir. Kendisi ilmî faaliyetlerinin yanında kimi zaman siyasi görevler de üstlenmiştir. Değişen yönetim ve rejimlere tanıklık eden Hıdırî, her dönemde ilmî konumunu ve halkın nezdindeki yerini korumuştur. Dil, tefsir, hadis ve fıkıh, gibi dinî ilimlerin yanında mantık, hendese ve astronomi ilimleri de tahsil etmiş çok yönlü bir âlim olup Kürtçe, Arapça ve Farsça dillerinde eserler telif etmiştir. İslamî ilimlerin her alanında derin bilgiye sahip olması hasebiyle kendisinin fıkıh, tefsir, tasavvuf alanlarında eser ve risaleleri bulunmaktadır. Târihi meşâhiri cihân İslam, Tefsîrül-Kurân, Risâlehây-ı müteneva der bâb mesâili şerî, Kitab-ı der bâb-ı talakı selâse eserlerinden bazısıdır. Hıdırî, bulunduğu toplumun sorunlarına kayıtsız kalmamış din âliminin gerektirdiği nosyonla toplumuna ışık tutmuş ve bulunduğu toplumun eğitim seviyelerinin yükselmesi başta olmak üzere her türlü sorunlarıyla ilgilenmiştir. Onun modern kaynaklara hâkim ve taassuptan uzak ama Sünnî mezhep içerisinde muhakkik bir âlim olduğu söylenebilir. el-Fetâvâ el-Muhammediyye adlı eseri hem kendi ilmî derinliği hem de yaşadığı toplumun genel hatlarıyla sorunları hakkında bizlere bilgi vermektedir. Eserde yaklaşık olarak beş yüz on iki soruya verdiği fetva yer almaktadır. Fetvalar hayatın her alanına dair çok çeşitlilik gösteren bir dağılım göstermektedir. Eserde Kâdî Hıdırînin başta ibadet olmak üzere günümüzde tartışılan birçok konuya dair görüşleri yer almaktadır. Çalışmanın amacı Kâdî Hıdırînin hayatı ve fetvaları üzerinde genel bir tasvir çizmektir. Aynı zamanda çalışma, İranın Sünnî bölgelerindeki ilmî birikime dikkat çekmesi açısından da önem arz etmektedir.

 Allâme Kâdî Muhammed Hıdırî, İrânda yetişen son dönem Sünnî âlimlerden biridir. 1900lü yılların başında dünyaya gelen Hıdırî, keskin zeka ve kuvvetli hafızasıyla Doğu medrese geleneğinin devamı olan medreselerde kısa sürede eğitimini tamamlayıp ilmî faaliyetlere başlamıştır. İlerleyen zamanlarda ilmiyle şöhret bulan Hıdırî, İranın Sünnî bölgesi olan kuzey bölgelerinde resmi olmasa da kadılık vazifesini ifa etmiştir. Kendisi ilmî faaliyetlerinin yanında kimi zaman siyasi görevler de üstlenmiştir. Değişen yönetim ve rejimlere tanıklık eden Hıdırî, her dönemde ilmî konumunu ve halkın nezdindeki yerini korumuştur. Dil, tefsir, hadis ve fıkıh, gibi dinî ilimlerin yanında mantık, hendese ve astronomi ilimleri de tahsil etmiş çok yönlü bir âlim olup Kürtçe, Arapça ve Farsça dillerinde eserler telif etmiştir. İslamî ilimlerin her alanında derin bilgiye sahip olması hasebiyle kendisinin fıkıh, tefsir, tasavvuf alanlarında eser ve risaleleri bulunmaktadır. Târihi meşâhiri cihân İslam, Tefsîrül-Kurân, Risâlehây-ı müteneva der bâb mesâili şerî, Kitab-ı der bâb-ı talakı selâse eserlerinden bazısıdır. Hıdırî, bulunduğu toplumun sorunlarına kayıtsız kalmamış din âliminin gerektirdiği nosyonla toplumuna ışık tutmuş ve bulunduğu toplumun eğitim seviyelerinin yükselmesi başta olmak üzere her türlü sorunlarıyla ilgilenmiştir. Onun modern kaynaklara hâkim ve taassuptan uzak ama Sünnî mezhep içerisinde muhakkik bir âlim olduğu söylenebilir. el-Fetâvâ el-Muhammediyye adlı eseri hem kendi ilmî derinliği hem de yaşadığı toplumun genel hatlarıyla sorunları hakkında bizlere bilgi vermektedir. Eserde yaklaşık olarak beş yüz on iki soruya verdiği fetva yer almaktadır. Fetvalar hayatın her alanına dair çok çeşitlilik gösteren bir dağılım göstermektedir. Eserde Kâdî Hıdırînin başta ibadet olmak üzere günümüzde tartışılan birçok konuya dair görüşleri yer almaktadır. Çalışmanın amacı Kâdî Hıdırînin hayatı ve fetvaları üzerinde genel bir tasvir çizmektir. Aynı zamanda çalışma, İranın Sünnî bölgelerindeki ilmî birikime dikkat çekmesi açısından da önem arz etmektedir.

 Allâme Kâdî Muhammed Hıdırî, İrânda yetişen son dönem Sünnî âlimlerden biridir. 1900lü yılların başında dünyaya gelen Hıdırî, keskin zeka ve kuvvetli hafızasıyla Doğu medrese geleneğinin devamı olan medreselerde kısa sürede eğitimini tamamlayıp ilmî faaliyetlere başlamıştır. İlerleyen zamanlarda ilmiyle şöhret bulan Hıdırî, İranın Sünnî bölgesi olan kuzey bölgelerinde resmi olmasa da kadılık vazifesini ifa etmiştir. Kendisi ilmî faaliyetlerinin yanında kimi zaman siyasi görevler de üstlenmiştir. Değişen yönetim ve rejimlere tanıklık eden Hıdırî, her dönemde ilmî konumunu ve halkın nezdindeki yerini korumuştur. Dil, tefsir, hadis ve fıkıh, gibi dinî ilimlerin yanında mantık, hendese ve astronomi ilimleri de tahsil etmiş çok yönlü bir âlim olup Kürtçe, Arapça ve Farsça dillerinde eserler telif etmiştir. İslamî ilimlerin her alanında derin bilgiye sahip olması hasebiyle kendisinin fıkıh, tefsir, tasavvuf alanlarında eser ve risaleleri bulunmaktadır. Târihi meşâhiri cihân İslam, Tefsîrül-Kurân, Risâlehây-ı müteneva der bâb mesâili şerî, Kitab-ı der bâb-ı talakı selâse eserlerinden bazısıdır. Hıdırî, bulunduğu toplumun sorunlarına kayıtsız kalmamış din âliminin gerektirdiği nosyonla toplumuna ışık tutmuş ve bulunduğu toplumun eğitim seviyelerinin yükselmesi başta olmak üzere her türlü sorunlarıyla ilgilenmiştir. Onun modern kaynaklara hâkim ve taassuptan uzak ama Sünnî mezhep içerisinde muhakkik bir âlim olduğu söylenebilir. el-Fetâvâ el-Muhammediyye adlı eseri hem kendi ilmî derinliği hem de yaşadığı toplumun genel hatlarıyla sorunları hakkında bizlere bilgi vermektedir. Eserde yaklaşık olarak beş yüz on iki soruya verdiği fetva yer almaktadır. Fetvalar hayatın her alanına dair çok çeşitlilik gösteren bir dağılım göstermektedir. Eserde Kâdî Hıdırînin başta ibadet olmak üzere günümüzde tartışılan birçok konuya dair görüşleri yer almaktadır. Çalışmanın amacı Kâdî Hıdırînin hayatı ve fetvaları üzerinde genel bir tasvir çizmektir. Aynı zamanda çalışma, İranın Sünnî bölgelerindeki ilmî birikime dikkat çekmesi açısından da önem arz etmektedir.

Makale detayları

‘Allâme Kâdî Hıdırî ve el-Fetâvâ el-Muhammediyye Adlı Eseri

Yazarlar:

Yusuf Eşit

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Din Araştırmaları

Dergi:

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 21, pp.23-41

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001294685

pISSN:

2687-5128

Fıkıh

Fetva

Sünni

İran

‘Allâme Kâdî Muhammed Hıdırî

Sayı

Makale detayları

‘Allâme Kâdî Hıdırî ve el-Fetâvâ el-Muhammediyye Adlı Eseri

Yazarlar: Yusuf Eşit

Yayıncı: Bingol University

Ana Başlıklar: Din Araştırmaları

Dergi: Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 21, pp.23-41

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001294685

pISSN: 2687-5128

Fıkıh

Fetva

Sünni

İran

‘Allâme Kâdî Muhammed Hıdırî

Sayı

Yazarlar:

Yusuf Eşit

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Din Araştırmaları

Dergi:

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 21, pp.23-41

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001294685

pISSN:

2687-5128