OSMANLI SON DÖNEMİNDEKİ BAZI COĞRAFYA VE TARİH KAYNAKLARINDA DİYÂR-I BEKR VİLAYETİNİN GENEL DURUMU

Cuma KARAN

Makale detayları

OSMANLI SON DÖNEMİNDEKİ BAZI COĞRAFYA VE TARİH KAYNAKLARINDA DİYÂR-I BEKR VİLAYETİNİN GENEL DURUMU

Yazarlar:

Cuma KARAN

Yayıncı:

Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Şarkiyat 2020 Vol.12 Issue 4, pp.1435-1457

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000601471

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-9633

Özet:

 

The people like Ahmet Rifat, known as "Yaglikcizade", Semseddin Sâmi and Ali Cevat Bey take place among the important geographers and historians of the period of Tanzimat. At the same time, these writers who took place among the intellectuals of the period had fulfilled an important mission by writing encyclopaedia. Today, they are still important writers for the new regional works in order to compare with the past.
"Lugat-i Tarihiyye and Cografiyye" which had been written by Ahmet Rifat, known as Yaglikcizade, the work of Semseddin Sâmi "Kamusu'l-A'lam" and "History and Geography Dictionary of Memalik-i Osmaniyye" which had been written by Cevad Bey for the geographical areas in Ottoman territory have included important information about the places and names in the region of Diyar-i Bekr. In the works of these writers, it is possible to find information about the boundaries of the region, the etymology of the names of places in the region, the historical and geographical position of places, the demographical structure of them, the level of education, the belief of the folk, the annual taxes and the local agricultural products.
This paper aims to provide comparative information about history, geography, culture, education, economy, belief and socio-demographic structure of Diyar-i Bekr region in addition to the introduction about the works of the writers above.

 

Yağlıkçızâde lakabıyla meşhur olan Ahmet Rifat Efendi, Şemseddin Sâmi ve Kolağası Ali Cevad bey gibi simalar, Osmanlı Tanzimat döneminin (1839-1908) en önemli coğrafya ve tarihçi müellifler arasında yer alır. Aynı zamanda dönemin önemli aydınları arasında kabul edilen bu müellifler, Osmanlı coğrafyasına yönelik yazdıkları ansiklopedik eserleriyle önemli bir boşluğu doldurmuşlardır. Günümüzde Osmanlı’nın hâkim olduğu coğrafya üzerine yapılacak çalışmalarda bu iki müellif başvurulabilecek önemli kaynaklar arasında bulunmaktadır. 
Yağlıkçızâde lakaplı Ahmet Rifat Efendi’nin yazdığı Lugat-ı Târîhiyye ve Coğrafiyye’si (I- VII, İstanbul 1299- 1300) ile Şemseddin Sâmi’nin Kamûsü’l-A‘lâm’ı (I- VI, İstanbul 1306- 1316/1889- 1899) ve Osmanlı sınırları içindeki coğrafî mevkiler için kolağası Ali Cevad’ın hazırladığı Memâlik-i Osmâniyye’nin Tarih ve Coğrafya Lügati (I- I V, İstanbul 1311-1317) eserlerinde Diyâr-ı Bekr bölgesiyle ilgili yer ve isimler hakkında da önemli bilgileri paylaşmaktadırlar. Müelliflerin eserlerinde bölgenin; sınırları,  yerleşim yerlerinin isim kökeni, tarihî ve coğrafî konumu, demografik yapısı, eğitim seviyesi, halkın inanç durumu, yıllık toplanan vergiler ve burada yetişen ürünler hakkında geniş bilgiler bulmak mümkündür. 
Bu çalışmada mezkûr müellifler ve eserleri kısaca tanıtılacak; müelliflerin eserlerinde  Diyâr-ı Bekr Vilayeti’nin; tarihî, coğrafî, kültürel, sosyal ekonomik, demografik, inanç ve - eğitim,yapısıyla ile ilgili malumat aktarılacaktır.

Makale detayları

OSMANLI SON DÖNEMİNDEKİ BAZI COĞRAFYA VE TARİH KAYNAKLARINDA DİYÂR-I BEKR VİLAYETİNİN GENEL DURUMU

Yazarlar: Cuma KARAN

Yayıncı: Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Şarkiyat 2020 Vol.12 Issue 4, pp.1435-1457

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000601471

Sıklık: Aylık

eISSN: 1308-9633

Sayı

Yazarlar:

Cuma KARAN

Yayıncı:

Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Şarkiyat 2020 Vol.12 Issue 4, pp.1435-1457

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000601471

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-9633