OSMANLI DÖNEMİNDE BATILILAŞMA SÜRECİNİN ORTADOĞU’YA VE AFRİKA’YA YANSIMASI: MISIR VE İSRAİL’DEN ÖRNEKLER

Ahmet Ali BAYHAN

Makale detayları

OSMANLI DÖNEMİNDE BATILILAŞMA SÜRECİNİN ORTADOĞU’YA VE AFRİKA’YA YANSIMASI: MISIR VE İSRAİL’DEN ÖRNEKLER

Yazarlar:

Ahmet Ali BAYHAN

Yayıncı:

Ataturk University

Dergi:

Journal of Institute of Fine Arts 2007 Vol.0 Issue 19, pp.23-65

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000713658

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2687-4288

pISSN:

1300-9206

Özet:

 

Osmanlı Devleti’nde Batılılaşma süreci, Sultan III. Ahmet zamanında Lale
 Devri denilen bir geçiş evresinin ardından Sultan I. Mahmut’la birlikte
 hızlanmıştır. Böylece başta başkent İstanbul olmak üzere Osmanlı’nın hâkim
 olduğu topraklarda Barok, Ampir ve Eklektik adı verilen Batılı üsluplar etkisini
 bütün canlılığıyla sergilemeye başlamıştır.
 Bu sürecin Ortadoğu’ya ve Afrika’ya da paralel olarak yansıdığını söylemek
 mümkündür. Ortadoğu’da XIX. yüzyılda yoğun imar faaliyetlerinin sergilendiği
 İsrail’in Yafa kentindeki eserler ile Afrika’nın kilit bölgelerinden birisi olan
 Mısır’daki uygulamalar bunun en güzel göstergesi durumundadır. İbrahim Bey elKebir’in
 biri Kahire’de (1753–54), diğeri Tanta’da (1768) iki Sebil-Küttabı,
 Kahire’deki Sultan I. Mahmut Sebil-Küttabı (1750), Sultan III. Mustafa SebilKüttabı
 (1758), Ahmet Hüseyin (Hüseyin Şüeybi) Sebil-Küttabı (1758), Rukiye
 Dudu Sebil-Küttabı (1761), Nefise Beyza Sebil-Küttabı (1796), Çavuş Ali Kethüda
 Sebil-Küttabı (1797–98), Tosun Paşa Sebil-Küttabı (1821), İsmail Paşa SebilKüttabı
 (1828), Erzincanlı Hasan Ağa Sebil-Küttabı (1830), Silahtar Süleyman
 Ağa Sebil-Küttabı (1837), Ümmü Abbas Paşa Sebil-Küttabı (1867), Ahmet Rıfat
 Paşa Sebil-Küttabı (1864), Mustafa Fazıl Paşa Sebil-Küttabı (1863) ile Tanta’daki
 Ahmedi Sebili (XIX. yüzyıl) bu sanatsal gelişimin temsilcileri olarak gösterilebilir.
 Bunun yanı sıra Mehmet Ali Paşa ve torunları tarafından ortaya konan çeşitli
 yapılarda (Kahire’deki Mehmet Ali Paşa Camii, Harem Sarayı, Cevher Sarayı ve
 Şobra Sarayı ile İskenderiye’deki Ras el-Tin Sarayı, Ömer Paşa Sarayı ve XIX.
 yüzyıl konutları) da Barok ve Ampir üslupların etkileri görülebilmektedir. Diğer
 taraftan biz biliyoruz ki, Batılılaşmanın Osmanlı Sanatına etkisi özellikle süsleme
 alanında daha etkin olmuştur. Dolayısıyla Kahire’deki pek çok yapıda bu dönemde
 karşımıza çıkan ‘C’ ve ‘S’ kıvrımları, Hollanda manzaralı Delft çinileri, servi, lale,
 karanfil, narçiçeği, bir vazodan çıkan çiçek desenleri, bahar çiçekleri ve realist
 çiçek-kıvrık dal ile çin bulutu gibi motiflerde de bu etkileşimi görmek mümkündür. Yafa şehrinde görülen mimari eserlerde ise, bir taraftan Hasan Bey Camii ile
 II. Abdülhamit’in Arap eyaletlerindeki İslamcı politikaya uygun olarak başkent ve
 mahalli üslupların eklektik biçimde tatbiki, diğer taraftan Sıksık Camisi Sebili, Ebu
 Nabbut Sebili, Süleyman Paşa Sebili, Yeni Hükümet Binası ve Saat Kulesi gibi
 yapılarla da İstanbul’da bu dönemde yaygın olan batılı üslupların yöreye yansıması
 söz konusu olmaktadır. Bu çalışmada Batılılaşma sürecinin Osmanlı Mısır’ına ve
 kısmen de Filistin bölgesine nasıl yansıdığını örneklerle birlikte ortaya koymaya
 çalışacağız.

Makale detayları

OSMANLI DÖNEMİNDE BATILILAŞMA SÜRECİNİN ORTADOĞU’YA VE AFRİKA’YA YANSIMASI: MISIR VE İSRAİL’DEN ÖRNEKLER

Yazarlar: Ahmet Ali BAYHAN

Yayıncı: Ataturk University

Dergi: Journal of Institute of Fine Arts 2007 Vol.0 Issue 19, pp.23-65

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2010

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000713658

Sıklık: Aylık

eISSN: 2687-4288

pISSN: 1300-9206

Sayı

Yazarlar:

Ahmet Ali BAYHAN

Yayıncı:

Ataturk University

Dergi:

Journal of Institute of Fine Arts 2007 Vol.0 Issue 19, pp.23-65

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000713658

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2687-4288

pISSN:

1300-9206