ÂDEM İLE HAVVA VE YASAK MEYVE ARKETİPİ METİNLERARASILIK BAĞLAMINDA TABUNUN ANLATIDA İZDÜŞÜMÜ

Tuğrul BALABAN

Makale detayları

ÂDEM İLE HAVVA VE YASAK MEYVE ARKETİPİ METİNLERARASILIK BAĞLAMINDA TABUNUN ANLATIDA İZDÜŞÜMÜ

Yazarlar:

Tuğrul BALABAN

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.175-195

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588059

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766

Özet:

 

Her metnin kendinden öncekilerle ilgisi bulunur. Metinlerarasılık, iki metin arasında var olduğu düşünülen kolektif bilinci tanımlayan bağın okura sezgisel olarak anımsatılmasıdır. Nesnelerin köküne dair merak duymak insanoğlunun güvenlik ihtiyacının bir sonucudur ki bu mitin konu alanına girer. İnsanoğlunun en çok tekrarladığı, gönderme yaptığı, anımsadığı ve yeniden yorumladığı bilgiler, kutsal kaynaklar ve mitlerdir. Zamanın başlangıcına ve sonuna dair merakın temel sebebi bilinen evrenin ötesindeki gelinen ya da gidilecek olan metafizik dünyanın izah olunmaya muhtaç varlığıdır.
Cennet, başlangıcın, en mükemmel olanın, kozmosun ve öyleyse arzulanan zamanın adı olmanın yanı sıra tabunun yıkılmasıyla kaosun da köklerinin atıldığı metafizik bir coğrafyadır. Bilinmeyene dair merakın sonucu olarak yasak meyvenin yenilmesi arketipinin/ilk örneğinin/ilk günahının ortaya çıktığı bu mekândan kovulmak insanın ‘Tanrı Gibi Olmak’ ihtirasına sahip olması ile ilgilidir ya da kutsal metinlerde bu şekilde sunulur. İnsanın kendi ilk öyküsünün konusunu mahfuz ilk günahına dair göndermeler -fıtratın nihai sonucu gibi- çözülmesi gereken metinlerarası ilişkiler ağına dönüşerek geleneksel ve modern anlatının içine gizlenir.
Yasak meyve İlyada’da Agamemnon'un öldürülmesi; Kral Oidipus’ta kadere aklıyla karşı koymaya çalışan Oidipus'un kurtuluşunu kadere bağlı oluşu; Macbeth’de yasak olanı arzulayışını kaderi sanan Macbeth'in cezalandırılması; Hayvan Çiftliği’nde elindeki ile yetinmediği için daha kötüye mahkum olan hayvanların durumu; Binbir Gece Masalları’nda Affan'ın yanıbaşındaki âb-ı hayat otunu görememesi; Şahmaran’ın Bacakları’nda ustasına ve geleneğe ihanet eden İlyas'ın zamanda asılı kalması ilk örneği hatırlatır. Yasak meyve arketipinin ele alındığı bu çalışmada ontolojik varoluşun kaynağı olarak kabul edilen/inanılan kutsal anlatılardan beslenen ilk günah mitinin yeniden tekrar tekrar yazılması farklı metinler üzerinden örnekler verilerek semiyotik bakışla incelenmiştir.

Makale detayları

ÂDEM İLE HAVVA VE YASAK MEYVE ARKETİPİ METİNLERARASILIK BAĞLAMINDA TABUNUN ANLATIDA İZDÜŞÜMÜ

Yazarlar: Tuğrul BALABAN

Yayıncı: Selcuk University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.175-195

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000588059

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2458-9071

pISSN: 1300-5766

Sayı

Yazarlar:

Tuğrul BALABAN

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.175-195

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588059

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766