Kıbrıs’ta Niyazi Berkes, II. Meşrutiyet ve Demokrasi

Mete Kaan KAYNAR; Gökhan AK

Makale detayları

Kıbrıs’ta Niyazi Berkes, II. Meşrutiyet ve Demokrasi

Yazarlar:

Mete Kaan KAYNAR | Gökhan AK

Yayıncı:

Ankara Bilim University

Dergi:

Researcher 2018 Vol.6 Issue 1, pp.336-357

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000798915

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-9494

pISSN:

2717-9494

Anahtar kelimeler:

Niyazi Berkes Kıbrıs Kıbrıs Türkleri II. Meşrutiyet Demokrasi

Özet:

 

Modernization efforts on the Ottoman lands which concentrated following mainly 1839 Tanzimat event, brought up more robust and fast modernization effects on the Cyprus Turkish community than those living on Anatolia. It should not be underestimated that British administrative rule on the island following the political and military developments in 1878 is another key role for that. Thus Britain, which benefited from the Ottoman defeats against Russia planned to have the island and brought bids to Ottoman Sultan that both states could go into an alliance against Russia. Ottoman State accepted this bid and ceded the sovereignty of the island to Britain with an agreement signed on 4 June 1878. Therefore it is possible to mention that there was a more  liberal-democratic social structure on Cyprus than the one on Anatolia  at the beginning of 20th century related to the political, social and  cultural reasons such as Cyprus is an island and away from Anatolian  peninsula, the island ruled under British sovereignty after 1878, this  affected the local island administration to become more independent  than Ottoman central administration, Turkish Cypriot society has a  more secular-modernist character than the folks of Anatolia and finally  1908 Revolution of Liberty. The main aim of this study is to examine the  democratic social structure observed among the Turkish Cypriots at the  beginning of the 20th century and how it affected the social life and thus  mass psychology of the Turkish society on the island by surfing through  Niyazi Berkes’ memoirs, a famous Turkish intellectual and sociologist  born in Nicosia, Cyprus in 1908.

 

Osmanlı coğrafyalarında esas anlamda 1839 yılında Tanzimat Fermanı’nın ilanı ile Tanzimat’la yoğunlaşan modernleşme çabaları, Kıbrıs Osmanlı-Türk toplumu üzerinde Anadolu’ya nazaran daha kuvvetli ve hızlı çağdaşlaşma etkilerinde bulunmuştur. Bunda, adanın İngiltere hâkimiyetine geçmesinin de etkisi yadsınamaz. Nitekim Osmanlı Devleti’nin Rusya ile giriştiği savaştan yararlanan İngiltere, Kıbrıs’ı elde etmek amacıyla Rusya’ya karşı Osmanlı’ya ittifak teklif etmiş ve bu teklifi kabul eden Osmanlı Devleti, 1878 tarihli Kıbrıs Antlaşması ile adanın yönetimini İngiltere’ye devretmiştir. Adanın Anadolu anakarasına bağlı olmaması ve 1878 sonrasında ise İngiliz idaresi altında olması, adadaki mahalli idarenin Osmanlı merkez idaresinden daha bağımsızlaşmasına yol açmış; Kıbrıs Türk toplumunun Anadolu halkına nazaran daha laik-modernist bir karaktere sahip olmasını sağlamıştır. Nihayetinde de Osmanlı’da yaşanan 1908 Hürriyet Devrimi gibi siyasal, sosyal ve kültürel nedenlerle, 20. yüzyılın başlarında Kıbrıs’ta Anadolu’ya nazaran daha liberal-demokratik bir toplumsal yapının varlığından söz etmek mümkündür. Bu çalışmanın ana amacı, 20. yüzyıl başlarında Kıbrıs Osmanlı-Türk toplumunda gözlemlenen demokratik yapılanma ve bunun, Kıbrıs Türklerinin toplumsal yaşamına ve dolayısıyla kitle psikolojisine olan etkilerini, 1908 Lefkoşe doğumlu Türk toplumbilimci Niyazi Berkes’in anıları üzerinden irdelemektir.

Makale detayları

Kıbrıs’ta Niyazi Berkes, II. Meşrutiyet ve Demokrasi

Yazarlar: Mete Kaan KAYNAR | Gökhan AK

Yayıncı: Ankara Bilim University

Dergi: Researcher 2018 Vol.6 Issue 1, pp.336-357

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000798915

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2717-9494

pISSN: 2717-9494

Niyazi Berkes Kıbrıs Kıbrıs Türkleri II. Meşrutiyet Demokrasi

Sayı

Yazarlar:

Mete Kaan KAYNAR | Gökhan AK

Yayıncı:

Ankara Bilim University

Dergi:

Researcher 2018 Vol.6 Issue 1, pp.336-357

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000798915

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-9494

pISSN:

2717-9494