DERLEME SÖZLÜĞÜ’NDE GEÇEN “SABAN” İLE İLGİLİ KELİMELER

Mehmet YASTI

Makale detayları

DERLEME SÖZLÜĞÜ’NDE GEÇEN “SABAN” İLE İLGİLİ KELİMELER

Yazarlar:

Mehmet YASTI

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.23-40

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588017

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766

Özet:

 

İnsana özgü bir varlık olarak dil, geçmişten geleceğe kültürün en önemli aynası ve taşıyıcısıdır. Dil, içinde bulunulan coğrafyanın ve bu coğrafya üzerinde yaşayan milletin izlerini taşır. Dilin malzemesi olan sözvarlığına bakılarak bir milletin yaşayış şekli, dünya görüşü ve kültürü hakkında fikir sahibi olunabilir. Sözvarlığında görülen değişmeler o milletin yaşayış biçiminin, dünyayı algılayış şeklinin ve kültürünün de değiştiğinin göstergesidir. Günlük hayatta kullanıma giren her unsur beraberinde sözvarlığımıza yeni katkılar sunarken, hayatımızdan çıkan her unsur da beraberinde ona karşılık olan kelimelerin düşmesine sebep olur. Bunun en tipik örneklerinden biri de sabandır. Bir toprak işleme aleti olarak saban yakın zamana kadar tarımda ana toprak işleme aleti olarak kullanılırken teknolojinin gelişmesiyle bugün büyük oranda kullanımdan çıkmış, yerini daha mekanik aletlere bırakmıştır. Bu gelişme beraberinde saban ve sabanı oluşturan unsurlarla ilgili söz varlığının dilimizden düşme sürecini hızlandırmıştır. Bu bağlamda Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Derleme Sözlüğü bugün standart yazı dilinde olmayan, unutulmaya yüz tutan kelimeleri barındırması açısından önemli bir kaynaktır. Bu çalışmada saban kelimesinin etimolojisi ile tarihi ve çağdaş lehçelerdeki kullanımı hakkında bilgi verildikten sonra Anadolu ağızlarındaki sabanla ilgili genel adlandırmalar, sabanı oluşturan temel parça ve kısımlarla ilgili adlandırma formlarına dair sözvarlığı ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Makale detayları

DERLEME SÖZLÜĞÜ’NDE GEÇEN “SABAN” İLE İLGİLİ KELİMELER

Yazarlar: Mehmet YASTI

Yayıncı: Selcuk University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.23-40

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000588017

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2458-9071

pISSN: 1300-5766

Sayı

Yazarlar:

Mehmet YASTI

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.23-40

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588017

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766