Uygur Atasözlerinin Sentaksı Üzerine  Bir Araştırma

Prof. Dr. Mevlüt GÜLTEKİN

Makale detayları

Uygur Atasözlerinin Sentaksı Üzerine Bir Araştırma

Yazarlar:

Prof. Dr. Mevlüt GÜLTEKİN

Yayıncı:

Nazım Hikmet POLAT

Dergi:

Türklük Bilimi Araştırmaları 2014 Issue 35, pp.185-211

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000716073

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6915

pISSN:

1300-7874

Özet:

 

We explored 162 Uyghur proverbs regarding sentence structure in this article. The proverbs which were studied have been classified according to their sentence structure as :1. simple, 2. complex: a. coordinated, b. conditional, c. proverbs presenting complex sentence structures with a direct quote, d. sentences built by ki and, e. proverbs presenting a subordinated sentence structure having infinitive verb forms such as infinitives, participials or gerundial forms, and 3. proverbs having a mixed sentence structure. Simple sentences (1-25) have been classified according to their predicate as verbal sentences and nominal sentences etc. Compound sentences (26-50) have been divided in 1: compound sentences introduced by coordinating conjunktions, 2. compound sentences without any conjunktions. Conditional clauses (5180) have been examined according to their functions as adverbials, subject clauses, concessive clauses etc. Direct quotes (59-62) embedded in main sentences have been studied regarding their functions. Sentences built by ki have been classified according to their function in the main clause. We have studied the subordinated clauses constructed by infinitive verb forms such as infinitives, participials or gerundials (95144) and tried to determine their functions in the main clauses they take part in. Sentences comprising two or more independent clauses, at least one of which has one conditional clause, a clause formed by infinitive verb forms mentioned above or direct quotes have been definited as mixed sentences (145-162).

 

Uygur atasözlerinin cümle bilgisi yönünden incelendiği bu çalışmada değişik kaynaklardan seçilen 162 Uygur atasözü ele alınmıştır. Cümle yapıları itibarıyla atasözleri, 1. Basit, 2. Birleşik, a. sıralı, b. şartlı, c. iç içe, ç. Ki bağlaçlı bağlı ve d. girişik cümle, 3. Karmaşık cümle yapısındaki atasözleri olarak tasnif edilmek suretiyle incelenmiştir. Basit cümle yapısındaki atasözleri (1-25), yüklemlerinin türüne göre fiil cümleleri, isim cümleleri vb. olmak üzere gözden geçirilmiştir. Sıralı cümle yapısındaki atasözleri (26-50) ise, bağlaçlı ve bağlaçsız sıralı cümleler olarak ikiye ayrılarak incelenmiştir. Şartlı birleşik cümle yapısındaki atasözleri (11- 79) de, zarf tümleci, özne, nesne, yer tamlayıcısı vb. işlevli olanlar biçiminde ele alındı. İç içe birleşik cümle yapısındaki atasözleri (80-93) ise, iç cümleciğin işlevi esas alınarak ele alınmıştır. Ki bağlaçlı bağlı birleşik cümle (94) yapısındaki tek atasözü ise temel cümlecikteki işlevine göre değerlendirilmiştir. Girişik cümle yapısındaki atasözleri (95-144) de, A. isim-fiil, B. sıfat-fiil, C. zarf-fiilli girişik birleşik cümle yapısına sahip atasözleri olarak incelenerek, bu fiil gruplarının katıldığı birleşik cümlelerdeki işlevlerine de işaret edilmiştir. İçerdiği temel cümlelerden en az birisi girişik cümle, şartlı birleşik cümle ya da iç içe birleşik cümle yapısındaki iki ya da daha fazla bağımsız cümleden veya şartlı birleşik cümleden meydana gelen cümleler ise, karmaşık cümle yapısındaki (145-162) atasözleri olarak incelenmiştir.

Makale detayları

Uygur Atasözlerinin Sentaksı Üzerine Bir Araştırma

Yazarlar: Prof. Dr. Mevlüt GÜLTEKİN

Yayıncı: Nazım Hikmet POLAT

Dergi: Türklük Bilimi Araştırmaları 2014 Issue 35, pp.185-211

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000716073

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6915

pISSN: 1300-7874

Sayı

Yazarlar:

Prof. Dr. Mevlüt GÜLTEKİN

Yayıncı:

Nazım Hikmet POLAT

Dergi:

Türklük Bilimi Araştırmaları 2014 Issue 35, pp.185-211

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000716073

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6915

pISSN:

1300-7874