Mîr-i Aşiretten Eşkıyalığa: Aşiret Hanedan Üyelerinin Makbulden Madunlaşma Sürecine Bakış 1800-1855

Mehmet Rezan EKİNCİ

Makale detayları

Mîr-i Aşiretten Eşkıyalığa: Aşiret Hanedan Üyelerinin Makbulden Madunlaşma Sürecine Bakış 1800-1855

Yazarlar:

Mehmet Rezan EKİNCİ

Yayıncı:

PAK AJANS Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Nubihar Akademi 2021 Vol.4 Issue 16, pp.143-168

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000764822

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2822-3217

pISSN:

2147-883X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The struggle for the existence of Kurdish dynasties and mîr-i tribes living in the intermediate geography of Ottoman and Iran also encompasses the history of their relations with other states. Allegiance with and accreditation by the great powers was a critical prerequisite for Kurdish dynasties and mîr-i tribes to exercise sovereignty over their territory. Dynasties and tribes that swore allegiance to the Ottoman Empire had their hereditary law guaranteed under the titles of statuses such as hükümet (sovereign sanjaks), yurtluk ocaklık (family estate sanjaks), and mîr-i tribe (chiefdom of tribe). Being ideal and accredited requires important commitments, such as giving the allied state full military support against its enemy, fulfilling certain economic obligations, and relinquishing a claim to full sovereignty. However, although periodic revolts against the dominant state are based on the desire for domination in lieu of the recognized hereditary law, this action is described by a set of concepts, such as banditry, subordination, alienation, and liquidation. This article aimed to investigate the struggle for power and dominance in the geography between the Ottomans and Iran within the framework of a certain chronology. The study focused on documents addressing the phenomenon of turning from being favorite into being subaltern.

Osmanlı-İran ara coğrafyasında kalan Kürd hanedanlar ve mîr-i aşiretlerin var olma mücadelesi karşı karşıya kaldıkları devletlerle olan ilişkilerinin tarihini de kapsar. Büyük güçlerle uyum içinde olmak metbuluk/bağlılık ve akredite olmaklık hakimiyet alanlarının sürdürülebilirliği için önemli koşuldur. Osmanlı Devleti ile ittifakı seçerek “makbul” olan hanedan ve aşiretlerin irsî hukukları, hükümet, yurtluk ocaklık ve mîr-i aşiret gibi statülerle garanti altına alınmıştır. Makbul ve akredite olmak, ittifak edilen devletle birlikte karşıt güce karşı tam bir askeri destek vermeyi, belirli ekonomik yükümlülükleri üstlenmeyi ve tam bir hükümranlık iddiasından vazgeçmek gibi önemli taahhüdleri içerir. Ancak tabi olunan güce karşı gerçekleşen dönemsel başkaldırılar, tanınmış irsî hukuka dayalı hakimiyet arzusuna dayalı olsa da bu durum eşkıyalaşma, madunlaşma, ötekileşme ve tasfiyeyle sonuçlanan bir kavram setiyle tarif edilmiştir. Bu makalede belirli bir kronoloji çerçevesinde ara coğrafyada yaşanan iktidar olma ve hükümranlık iddiasıyla alan hakimiyeti kurma mücadelesi, makbul ve madunlaşma olgusu etrafında vesikalara dayalı olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.

 


Osmanlı-İran ara coğrafyasında kalan Kürd hanedanlar
ve mîr-i aşiretlerin var olma mücadelesi karşı
karşıya kaldıkları devletlerle olan ilişkilerinin tarihini
de kapsar. Büyük güçlerle uyum içinde olmak metbuluk/
bağlılık ve akredite olmaklık hakimiyet alanlarının
sürdürülebilirliği için önemli koşuldur. Osmanlı Devleti
ile ittifakı seçerek “makbul” olan hanedan ve
aşiretlerin irsî hukukları, hükümet, yurtluk ocaklık ve
mîr-i aşiret gibi statülerle garanti altına alınmıştır. Makbul
ve akredite olmak, ittifak edilen devletle birlikte
karşıt güce karşı tam bir askeri destek vermeyi, belirli
ekonomik yükümlülükleri üstlenmeyi ve tam bir
hükümranlık iddiasından vazgeçmek gibi önemli taahhüdleri
içerir. Ancak tabi olunan güce karşı gerçekleşen
dönemsel başkaldırılar, tanınmış irsî hukuka dayalı hakimiyet
arzusuna dayalı olsa da bu durum eşkıyalaşma,
madunlaşma, ötekileşme ve tasfiyeyle sonuçlanan bir
kavram setiyle tarif edilmiştir. Bu makalede belirli bir
kronoloji çerçevesinde ara coğrafyada yaşanan iktidar
olma ve hükümranlık iddiasıyla alan hakimiyeti kurma
mücadelesi, makbul ve madunlaşma olgusu etrafında
vesikalara dayalı olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.

.

Makale detayları

Mîr-i Aşiretten Eşkıyalığa: Aşiret Hanedan Üyelerinin Makbulden Madunlaşma Sürecine Bakış 1800-1855

Yazarlar:

Mehmet Rezan EKİNCİ

Yayıncı:

PAK AJANS Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Nubihar Akademi 2021 Vol.4 Issue 16, pp.143-168

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000764822

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2822-3217

pISSN:

2147-883X

Mîr-i aşiret

hanedan

makbul

madun

eşkıya

Sayı

Makale detayları

Mîr-i Aşiretten Eşkıyalığa: Aşiret Hanedan Üyelerinin Makbulden Madunlaşma Sürecine Bakış 1800-1855

Yazarlar: Mehmet Rezan EKİNCİ

Yayıncı: PAK AJANS Yayıncılık

Ana Başlıklar: Sosyal Bilimler

Dergi: Nubihar Akademi 2021 Vol.4 Issue 16, pp.143-168

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000764822

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2822-3217

pISSN: 2147-883X

Mîr-i aşiret

hanedan

makbul

madun

eşkıya

Sayı

Yazarlar:

Mehmet Rezan EKİNCİ

Yayıncı:

PAK AJANS Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Nubihar Akademi 2021 Vol.4 Issue 16, pp.143-168

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000764822

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2822-3217

pISSN:

2147-883X