AZERBAYCAN VE OSMANLI TEZKİRELERİNİN MÜKAYESESİ

Vüsale MUSALI

Makale detayları

AZERBAYCAN VE OSMANLI TEZKİRELERİNİN MÜKAYESESİ

Yazarlar:

Vüsale MUSALI

Yayıncı:

Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi:

Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2014 Vol.1 Issue 4, pp.118-138

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000840609

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-8872

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

There has been an indestructible relationship and two-sided effect between Turkish and Azerbaijani literatures from Medieval Ages until today. Effect between individuals who live different eras and create literary examples, are investigated from different perspectives by comparative literature researchers. It is why Azerbaijani tazkiras were not analyzed systematically; the tazkiras which were written by Azerbaijani and Ottoman writers were not regarded comparatively. We can see just one example which is belong to Assistant Professor Ö.Bayram. In related part of his PhD Dissertation, he compares from some aspects Seyyid Azim Shirvani’s tazkira with Ottoman tazkiras.  Literary relations, two-sided effects and differences between Ottoman and Azerbaijani literatures were not the research issue very well according to comparative literature. Firstly, Azerbaijani tazkiras was worked comprehensively by myself and printed as monograph namely “The History of Azerbaijani Tazkiras”. After than we can see the comparative studies between Azerbaijani and Ottoman tazkiras which were birth and grown from 16-th century.  The comparison between Ottoman and Azerbaijani tazkiras is regarded in 5 subtitles in the article. Azerbaijani writers of Tazkiras wrote 46 and Ottoman writers wrote 32 tazkiras. In Azerbaijani field, we can see the layer (tabaka), alphabetic, geographic and chronologic principles. On the other hand, Ottoman tazkira writers were used just layer and alphabetic principles. Firstly, Ottoman writer Ashiq Chelebi putted poets in order based on “abjad” letters. Gufti who is the writer of 17-th century was famous with the only tazkira written in verse. Mass of the tazkiras was written in Persian by Azerbaijani authors. But in Ottoman field, tazkiras were written only in Turkish. Ottoman tazkiras are important sources of Azerbaijani literature, just because they include information about more than 60 Azerbaijani poets.

 

Ortaçağ'dan bugüne kadar Azerbaycan ve Türkiye edebiyatları arasında kırılmaz ilişki ve karşılıklı etkileşim olmuştur. Çeşitli dönemlerde yaşayıp eser vermiş şahsiyetlerin birbirinden tesirlenmesi, karşılaştırmalı edebiyat araştırmacıları tarafından farklı açılardan incelenmiştir. Ancak Azerbaycan tezkireciliği sistemli şekilde araştırılmadığı için Azerbaycan ve Osmanlı yazarlarının kaleme aldıkları tezkireler karşılaştırmalı araştırmaya tabi tutulmamıştır. Sadece Yrd. Doç. Dr. Ö.Bayram doktora tezinin ilgili bölümünde Seyyid Azim Şirvani tezkiresinin bazı yönlerini Osmanlı tezkireleriyle mukayese etmiştir.   Azerbaycan ve Türkiye edebi ilişkileri, etkilenmeler, farklılıklar karşılaştırmalı edebiyat açısından çok az öğrenilmiştir. İlk kez tarafımızdan Azerbaycan tezkireciliği kapsamlı bir şekilde araştırılmış ve "Azerbaycan Tezkirecilik Tarihi" adlı monografi şeklinde yayınlanmıştır. Bundan sonra XVI. yüzyıldan itibaren oluşup gelişen Azerbaycan ve Osmanlı tezkireciliği arasında karşılaştırmalar yapılmıştır.   Makalede Azerbayan ve Osmanlı tezkireleri arasındakı karşılaştırmayı 5 başlık altında değerlendirdik. Azerbaycan tezkirecileri 46, Osmanlı tezkirecileriyse 32 tezkire kaleme almışlar. Azerbaycan tezkirecileri eserlerini oluştururken tabaka, alfabe, coğrafi, kronolojik vb. prensipleri kullanmışlardır. Osmanlı tezkirecileri ise sadece tabaka ve alfabe yöntemini uygulamışlardır. Osmanlı tezkirecisi Aşik Çelebi ilk kez eserinde şairleri ebced harfleri temelinde sıralamıştır. XVII. yüzyıl tezkire yazarı Güfti ise Türk edebiyatında tek manzum tezkiresiyle meşhurlaşmıştır. Azerbaycan tezkirecileri tezkirelerinin büyük kısmını Farsça kaleme almışlar. Türkiye tezkireçileri ise eserlerini Türkçe kaleme almışlardır. Osmanlı tezkireleri 60'dan fazla Azerbaycan şairi hakkında bilgisi içermesi açısından edebiyatımızın çok önemli kaynaklarındandır.

Makale detayları

AZERBAYCAN VE OSMANLI TEZKİRELERİNİN MÜKAYESESİ

Yazarlar:

Vüsale MUSALI

Yayıncı:

Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi:

Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2014 Vol.1 Issue 4, pp.118-138

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000840609

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-8872

Azerbaycan

Osmanlı

tezkire

mukayese

karşılaştırma

benzerlik

farklılık.

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Vüsale MUSALI

Yayıncı: Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi: Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2014 Vol.1 Issue 4, pp.118-138

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000840609

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2147-8872

Sayı

Yazarlar:

Vüsale MUSALI

Yayıncı:

Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi:

Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2014 Vol.1 Issue 4, pp.118-138

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000840609

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-8872