TÜKETİCİ HAKLARINA YÖNELİK TARİHTE YAPILAN İLK KANUN: “KANUNNAME-İ İHTİSAB-I BURSA”

Recep ÖZDEMİR

Makale detayları

TÜKETİCİ HAKLARINA YÖNELİK TARİHTE YAPILAN İLK KANUN: “KANUNNAME-İ İHTİSAB-I BURSA”

Yazarlar:

Recep ÖZDEMİR

Yayıncı:

İbrahim Halil TUĞLUK

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Mecmua 2017 Issue 4, pp.1-16

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000543075

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2587-1811

pISSN:

2587-1811

Özet:

 


The activities of Akhism that connects the basic
principles of the Islamic religion with Turkish customs and traditions have
continued for centuries. Standards established and implemented by the
organization of the Akhi in commercial life became legal norm with the imperial
rule during the Ottoman period. This legal norm, published under the name “Kanunnama
Ihtisabı Bursa” (The law of the municipality of Bursa) in 1502, is the first
consumer law which have been made in history. “Kanunnama Ihtisabı Bursa” is
also the world’s first standard law. This law entered into force by order of Sultan
Bayezid II. In this law, agricultural products, textile products,
agricultural-cereal products, forest products, leather products, prices and
qualifications are standardized. The rules like dyeing, packaging, quality, and
price restrictions and penal provisions are similar to the practices of the our
age. “Kanunnamai Ihtisab-ı Bursa” has provided important data on activities
related to world standard history and consumer rights. Because the standards
and consumer rights are on the agenda with a high frequency nowadays, it is
important to examine this law. In this article, it is aimed to evaluate the
provisions contained in the law, in the context of the basic principles of
Islamic law which was the source for the Ottoman laws.

.

 


İslam dininin temel ilkelerini Türk örf ve adetleriyle
birleştiren ahiliğin üreticiyi korumaya yönelik faaliyetleri yüz yıllarca devam
etmiştir. Osmanlılar döneminde ahiliğin belirlediği ve ticari hayatta
uyguladığı standartlar padişah fermanıyla hukuk normu haline getirilmiştir. “Kanunname-i
İhtisab-ı Bursa” ismiyle 1502 yılında yayınlanan ferman tarihte yapılan ilk
tüketici kanunu olma özelliği taşımaktadır. Kanunname-i İhtisab-ı Bursa (Bursa
Belediyesi Kanunu) ayrıca dünyanın ilk standart kanunudur. Bu kanun Sultan II.
Bayezid emriyle yürürlüğe girmiştir. Bu kanunda; hayvan ürünleri, türlü
sebze-meyve, tuz, ekmek, sanayi ürünleri, tekstil ürünleri, tarım-tahıl ürünleri,
orman ürünleri, deri ürünlerinin satışları, konulacak fiyatlar ve kaliteleri
bir standarda bağlanmış; bugünkü anlamda boyama, ambalaj, kalite gibi esaslarla
narh ve ceza hükümlerine yer verilmiştir. “Kanunname-i İhtisab-ı Bursa”, dünya
standart tarihine ve tüketici haklarına yönelik faaliyetlere önemli bir veri
sağlamıştır. Standarttın ve tüketici haklarının çok fazla gündemde olduğu günümüzde
bu kanunun tetkik edilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Osmanlı devletinin
kanunlarına kaynaklık eden İslâm hukukunun temel ilkeleri bağlamında söz konusu
kanunda yer alan hükümlerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

.

Makale detayları

TÜKETİCİ HAKLARINA YÖNELİK TARİHTE YAPILAN İLK KANUN: “KANUNNAME-İ İHTİSAB-I BURSA”

Yazarlar: Recep ÖZDEMİR

Yayıncı: İbrahim Halil TUĞLUK

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Mecmua 2017 Issue 4, pp.1-16

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000543075

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2587-1811

pISSN: 2587-1811

Sayı

Yazarlar:

Recep ÖZDEMİR

Yayıncı:

İbrahim Halil TUĞLUK

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Mecmua 2017 Issue 4, pp.1-16

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000543075

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2587-1811

pISSN:

2587-1811